22 میلیارد دلار ارز به خانهها رفته است
کد خبر : ۱۰۹۲۳۰
آرمان: وزیر اسبق اقتصاد معتقد است که طبق برآورد بانک مرکزی در مقطعی حدود 18 میلیارد دلار حجم ارز خانگی بود که در اختیار خانهها و شرکتهای اقتصادی بود اما همین میزان در شرایط فعلی به حدود 20 تا 22 میلیارد دلار رسیده است که این میزان، از گردونه اقتصادی خارج و به خانهها رفته و دارندگان آن امید دارند روزی با افزایش نرخ ارز، دارایی خود را افزایش دهند. داوود دانشجعفری معتقد است پاسخ به این سوال که دولت قصد دارد نرخ ارز را پایین بیاورد یا خیر، بستگی به شرایطی دارد که درآن هستیم و تنها با در نظر گرفتن شرایط است که میتوان به این پرسش پاسخ داد. وی در همین میان به میزان برآورد بانک مرکزی از ارز خانگی اشاره کرد و میزان جدید آن را حدود 22 میلیارد دلار برآورد کرد. به گفته وی، دولت در سالهای گذشته به دلیل افزایش درآمدهای نفتی و تمایل برای استفاده از آن، مجبور شد سیاستهای انبساط مالی را اتخاذ کند که همین مسئله به سیاستهای انبساطی پولی منجر شد.
دانش جعفری تاکید کرد: یکی از اتفاقات بحث همین طرحهای زود بازده بود که طرحهای زودبازده نه از طریق منابعی که خود بانک تجهیز میکرد بلکه خیلی بیشتر از آن از طریق افزایش پایه پولی و استقرار بانکهای تجاری از بانک مرکزی منابعش تامین میشد. وی معتقد است که در خیلی از استانها، بانکها شاید 30 درصد از منابع خود را وام میدادند و چون این وام باید پرداخت میشد نهایتا منجر به استقراض از بانک مرکزی میشد. به گفته وی هر چه سیاستهای پولی انبساطی تقویت شود به نوعی در جهت کاهش ارزش پول ملی قدم بر میداریم ودر صورت کاهش ارزش پول ملی، نرخ ارز بالا میرود. دانش جعفری به سیاستهای ارزی دولت در طول سالهای 85 تا 90 برای کنترل قیمت ارز اشاره کرد و گفت: در آن مدت، دولت کمتر توانست ارز را عرضه کند که همین مسئله منجر به افزایش تقاضای ارز شد. وی همچنین تاکید کرد: در این مدت به دلیل افزایش تقاضا برای ارز، دولت میتوانست ارز مخفی خود را بفروشد و به تقاضایی که خودش به دنبالش بود، تبدیل کند.
رشد ارز خانگی به 22 میلیارد دلار
به گفته وی، در همین مدت بود که دو اتفاق جدید در اقتصاد ایران رخ داد که درنهایت به کنار رفتن نرخ واحد ارز منجر شد. دانش جعفری به دو اتفاق مهم در این مدت زمان اشاره کرد و گفت: یکی از این اتفاقها، افزایش معوقات بانکی بود که در بعضی از مقاطع سالها و ماههای اخیر این میزان به مرز 20 درصد هم رسید. به گفته وی، اتفاق دیگری که افتاده بود، تشدید تحریمها از سال 91 بود. به گفته وی این مسئله سبب شد تا منبع اصلی عرضه ارز در اقتصاد ایران دچار اختلال شود و در مقاطعی حدود یک میلیون بشکه از صادرات کاسته شد. وزیر اسبق اقتصاد تاکید کرد: کاهش یک میلیون بشکه از صادرات نفت به معنای کاهش درآمدهای ارزی کشور بود. به گفته وی، در چنین شرایطی، کشور به درآمدهای ارزی خو گرفته بود و در عین حال مجبور به انقباضی کردن بودجه بود. وی ادامه داد: در سالهای گذشته مسکن مهر 38 هزار میلیارد تومان منابع مالی را در اختیار داشت که این میزان، پول پرقدرت ضرب در عدد 5، میزان نقدینگی را نشان میدهد. وی ادامه داد: این که هنری نیست که یک طرحی را اجرا کنیم و به بانک مرکزی دستور بدهیم اسکناس چاپ کند تا از طریق آن، مسکن مهر اجرا شود.
به گفته وی، ارز برای واردات است ولی در سال گذشته ما با پدیدهای مواجه شدیم که کسانی که نمیخواستند واردات انجام دهند نیز به دلیل پسانداز و حفظ و افزایش دارایی شروع به خرید ارز کردند. به اعتقاد وزیر اسبق اقتصاد، طبق برآورد بانک مرکزی در مقطعی حدود 18 میلیارد دلار حجم ارز خانگی بود که در اختیار خانهها و شرکتهای اقتصادی بود که در شرایط فعلی این میزان حدود 20 تا 22 میلیارد دلار برآورد میشود که این میزان، از گردونه اقتصادی خارج و به خانهها رفته است. به گفته وی، این میزان ارز خانگی به این امید در خانهها مانده است که با افزایش نرخ ارز، دارایی افرادی که آن را در اختیار دارند، افزایش پیدا کند.
نرخ پایین ارز به شرط توان، خوب است!
به گفته وی، خیلی از کسانی که صادرات غیر نفتی داشتند سعی میکردند ارز خود را وارد بازار ارز ایران نکنند، چرا که اگر خارج از کشور نگه میداشتند بهتر میتوانستند استفاده کنند. به گفته وی، غیر از این موارد یک بحث کلیتر هم این بود که بحث تحریمها علاوه بر اینکه منابع ارزی ما را کاهش داد، اختلالی در نقل و انتقالات ارز به وجود آورد و به همین خاطر بود که یک مسئول مصاحبه میکند و دم از داشتن 100 میلیارد دلار منابع ارزی میزند اما به این مسئله اشاره نمیکند که چه میزان از این منابع ارزی را میتوان جابهجا کرد. وی در بیان دیگر مشکلات ایجاد شده، گفت: همزمان با اینکه ما در بخش عرضه دچار مشکل شدیم تقاضا هیچ تغییری نکرد و در مجموع میتوان گفت که بانک مرکزی در طول این سالها نتوانست از نرخ واحد ارزی خود دفاع کند. وی ادامه داد: در این شرایط یک اتفاق خوب افتاد و عدهای مطرح کردند اگر قیمت ارز بالا برود چه اتفاقاتی میافتد که در این زمان بحث دارو و کالاهای اساسی مطرح شد. به گفته وی، دولت مواجه با این سوال شد که باید ارز را 2 نرخی یا 3 نرخی کند و قدرت خود را نشان دهد که در این صورت میبایست ارز ارزان را در اختیار کالاهای اساسی و دارو قرار میداد و برای دیگر موارد، ارز آزاد را ارائه میکرد. وی تاکید کرد: ولی این سیستم هم جواب نداد چرا که کار تخصیص، کار بسیار مشکلی است و بحث رانت و فساد هم هست که در هر صورت، دولت نتوانست این برنامه را اجرا کند. به گفته وی، در همان زمان بانک مرکزی نتوانست نرخ ارز ثابت را القا کند و سیستم که درسال 81 تکنرخی شده بود، به یک سیستم چندنرخی بازگشت.
وی ادامه داد: در این میان باید دید که بحث ما اقتصاد هنجاری یا بحث اقتصاد اثباتی است که در این صورت اگر ازما میپرسید که پایین آوردن نرخ ارز خوب است یا بد میگوییم اگر بتوانیم پایین بیاوریم که خیلی خوب است. وی همچنین اضافه کرد: اما باید دید که میتوان آن را پایین آورد یا خیر. به گفته وی، این نرخ ارز با توجه به سیستم نظام ارزی ما که شناور شده بدان معنی است که هر نرخی که دولت اعلام کند باید تقاضاهای پولی را که با آن است، جواب دهد. وی با اشاره به اینکه برخی با خود فکر میکنند که نرخ ارز به چه دردی میخورد، گفت: نرخ ارز برای تنظیم تراز پرداختهای تجاری است و البته نرخ ارز در تولید و صنعت هم تاثیر دارد. وی ادامه داد: من اعتقادم این است که در سالهای گذشته که نرخ ارز پایین بود، بیشتر از آنچه که بیاید پایین، پایین نگه داشته شد. در واقع نوعی تولیدزدایی و نوعی بیماری هلندی ایجاد شد. به گفته وی، در پس این اتفاق بود که تولید داخلی دچار مشکل شد.
نمیتوان به شرایط گذشته بازگشت
وی ادامه داد: اتفاقی که در یکی دو هفته اخیر افتاد این بود که عرضه ارز خانگی به دلیل نگرانیهایی که در مذاکرات امریکا وجود داشت، در نهایت تاثیر خود را در عرضه ارز در بازار نشان داد که در نهایت با واکنش بانک مرکزی نیز همراه شد. دانش جعفری ادامه داد: اگر روند دخالت نکردن بانک مرکزی ادامه پیدا میکرد و اجازه پایین آمدن قیمت ارز داده میشد، با توجه به اینکه منشا آن ارز خانگی بود، با تغییراتی پایداری روبرو نمیشدیم. بانک مرکزی تقاضای موجود را نمیتوانست جواب بدهد برای اینکه هیچ اتفاقی در این قسمت از عرضه ارز ما که عرضه نقدی است و صادرات غیر نفتی است، نیفتد تنها اتفاقی که افتاد این است که عدهای که ارز خانگی داشتند، وارد بازار شده و ارزهای خانگی خود را عرضه کردند که این مسئله نیز میتوانست عواقب خاص خود را در اقتصاد داشته باشد. به گفته وی، وقتی سیاستگذار در تلاش برای ایجاد سیاست صحیح در حوزه ارز است، باید بداند ارزی در کشور وجود دارد که بتواند تقاضای بازار را پاسخ دهد که در صورت منفی بودن پاسخ، عقبنشینی میکند. وی ادامه داد: من میگویم چرا طی ماههای گذشته و سال قبل بانک مرکزی مجبور شد نرخ ارز را بالا ببرد، اگر این را جواب بدهید به همین دلیل هم میتوانیم بگوییم در شرایط فعلی برای بانک مرکزی امکان ندارد که به حالت قبل بازگردد. دانش جعفری تاکید کرد: در این چارچوب میخواهم بگویم که ما در شرایط فعلی دچار یک بحران ارزی هستیم که باید به منابع پایدار عرضه ارز در اقتصاد ایران دست پیدا کنیم و آن موقع میتوانیم در مورد نرخ پایدار ارز بحث کنیم. وی تاکید کرد: در شرایط فعلی چشماندازی که بشود حلقه ارز را در اقتصاد ایران پایدار کند، نمیبینم. به گفته وی، اقتصاددانان باید بیایند و بگویند که از نظر ما ارز 1000 تومان یا 800 تومان است که به اعتقاد من، وقتی چنین ارزی نیست که در اقتصاد بشود عرضه کرد پس نباید اینگونه در مورد نرخ آن نیز صحبت کرد. دانش جعفری گفت: در این شرایط من نمی گویم که اگر ارز بیاید پایین خوب است یا نه بلکه میگویم خوب است ولی مهم این است که نرخ ارز پایین چگونه برای ما امکانپذیر است. به گفته وی، در حال حاضر چشم اندازها روشن نیست ضمن اینکه هر بار این کاهش نرخ ارز موجب افزایش تقاضای ارز نسبت به شرایط فعلی میشود.
دانش جعفری تاکید کرد: زمانی که نرخ ارز 2450 تومان مرکز مبادله بود چندین ماه باید در انتظار میماند تا ارز آن تامین شود چه برسد به شرایطی که نرخ ارز پایینتر بیاید. به گفته وی، باید توجه داشت که نرخ ارز در بودجه امسال 2450 است اگر نرخ ارز پایین تر از 2450 تومان بیاید معنیاش این میشود که کسری بودجه دولت افزایش پیدا کند. دانشجعفری گفت: پیام اصلی لایحه بودجهای که دولت به مجلس ارائه کرده این است که این لایحه عملی نیست چرا که در قانون بودجه پیشبینی شده که 210هزار میلیارد تومان درآمد داشته باشیم و این در حالی است که برآورد دولت از میزان درآمدزایی خود، تنها حدود 130 هزار میلیارد تومان است که نرخ ارز2450تومان باز هم کسری بودجه بیشتر میشود. وی ادامه داد: مگر اینکه یک چشمانداز روشنی شود و یک تحولاتی به وجود بیاید که اگر بحث تحریم را پشت سر بگذاریم بحثهای دیگر را میتوانیم مورد توجه قرار دهیم که اصولا از مازاد این ارز چه استفادهای باید کنیم. وی در پایان گفت: در آن صورت میتوان به این مسئله پرداخت که این میزان ارز میتواند در جهت تقویت توان تولیدی کشور بینجامد یا موجب ضربه زدن به تولید داخلی شود، این یک سوال اساسی است که باید پاسخ داده شود.
ارسال نظر