توافق ژنو، گامي براي پيشرفت
کد خبر : ۱۱۱۰۲۰
دكتر سيدعلي خرم*
بعد از 12سال كه پرونده هستهاي ايران مسير پرپيچ و خم سياسي خود را طي كرد و بهويژه در 8سال گذشته که اين پرونده به شوراي امنيت سازمان ملل متحد ارجاع داده شد و قطعنامههاي تحريمي گرفت و به دنبال آن آمريكا تحريمهاي ظالمانه يكجانبه خود را بر كشورمان تحميل نمود، بهنظر ميرسيد بنبستي بين ايران و غرب به وجود آمده كه تا سالهاي طولاني ادامه خواهد داشت و پتانسيل كشورمان را در ابعاد مختلف درخود فرو خواهد برد. انتخاب ديگر كه اسراييل و برخي غربيها آن را تبليغ ميكردند تسليم ايران يا اتخاذ گزينه نظامي بود كه هيچكدام مصالح، منافع و امنيت ملي ايران را تامين نميكرد.
خوشبختانه هيچيك از دو سوي طيف به مرحله عمل درنيامد و راه ميانه كه به همت راهبرد جديد رئيسجمهور در سياست خارجي اتخاذ شد، اجازه داد كه به مدد روشهاي ديپلماتيك و تعامل سازنده توسط مذاكرهكنندگاني حرفهاي، نه بنبست ادامه يابد و نه كشور به سوي تسليم به شرايط تحميلي يا گزينه نظامي متمايل شود. توافق يكشنبه صبح ايران و گروه1+5، خروج از بنبست و عبور از شرايط تحميلي بدخواهان ايران بهشمار ميرود. مردم ايران كه اكثريت به آقاي دكتر روحاني راي دادند، براي برداشتن اين گام مهم بسيار خوشحال هستند و آنها كه راي ندادهاند در اين شادي شريكند زيرا همه مردم ايران به اعتلا و رشد و توسعه كشور و حفظ شأن و شخصيت ايران در جامعه بينالمللي ميانديشند.
اين تفاهم كه «برنامه ادغام مشترك» ناميده ميشود در فاصله 100روز اول دولت دكتر روحاني كسب شد كه در آن دستاوردهايي براي كشورمان به بار ميآورد: اول- از گسترش تحريمهاي تحميلي بيشتر جلوگيري مينمايد. دوم- تحريمهاي ظالمانه موجود را كاهش ميدهد. سوم- منابع مالي و درآمدهاي نفتي ايران كه در خارج بلوكه شدهاند را بهتدريج آزاد ميسازد. چهارم- برخي تحريمها بر بيمههاي حملونقل كه عامل عدم فروش نفت ايران بود، برداشته ميشود. پنجم- برخي تحريمها بر صنعت خودروسازي و تعمير هواپيماهاي مسافربري برداشته ميشود. ششم- اساس صنعت و فعاليت هستهاي ايران حفظ میشود. هفتم- غنيسازي در حد 5درصد مجاز شمرده ميشود.
هشتم- در صورتي كه طرفين ظرف يك سال به گام نهايي برسند، ايران ميتواند با اعتمادسازي نسبت به فعاليتهاي صلحآميز هستهاياش، برنامههاي خود را گسترش دهد. بدينترتيب گامي كه ميتوانست براي ايران حاوي خطراتي جدي باشد و شرايطي را به كشور تحميل سازد، به سلامتي برداشته شد و جهان همراه با مردم ايران نفس راحتي كشيد. اين گام از نظر سياسي داراي تبعاتي است كه وزن منطقهاي و بينالمللي ايران را افزايش داده، اسراييل و برخي كشورهاي منطقه را منزوي ساخته و قدرت مانور به ايران ميدهد كه در مسائل سوريه، عراق، لبنان، فلسطين و... نقشآفريني بيشتري صورت دهد. همچنين اين تفاهم، مقدمهاي براي بهبود روابط بين ايران و غرب بهشمار ميرود كه تبعات آن ابعاد وسيعي داشته كه در جاي ديگر قابل طرح و ارزيابي خواهد بود.
اين تفاهم به برنامهريزان اقتصادي، مالي و صنعتي ايران هم اجازه ميدهد برنامهاي جديد مدون سازند كه عاري از بسياري تنگناهاي ناشي از تحريمها بوده و چرخ اقتصاد و صنعت را دوباره به حركت درآورند تا اينبار نه با سوءمديريت بلكه با درسهاي گرفته شده از مديریت 8سال گذشته، راه آينده را اطمينانبخشتر هموار سازند به ترتيبي كه در قبال حوادثي نظير تحريمها كشور مقاومتر باشد. اين مهم ميطلبد هر كس در بخش خود به ياري مذاكرهكنندگان پرونده هستهاي و سياست خارجي شتافته با ايفاي نقش مناسب خود كشور را در مسير عبور از اين مرحله مورد حمايت قرار دهد. آنچه به دست آوردهايم يك برنامه 6ماهه براي توقف تحريمها دربرابر توقف گسترش فعاليتهاي هستهاي است كه با گام نهايي كه لغو همه تحريمها و ادامه فعاليتهاي هستهاي ايران در پرتو اعتمادسازي نسبت به صلحآميز بودن ماهيت آن امكانپذير ميشود، تكميل میشود.
بهعبارت ديگر براي 6ماه به جهان فرصت ميدهيم كه همكاري ما را در قبال كاهش فشارها بسنجند و سپس توافق دائمي ميكنيم كه بهازاي راستيآزمايي آژانس بينالمللي انرژي اتمي به ادامه فعاليتهاي هستهاي خود مشغول شویم.
*سفير و نماينده اسبق ايران در سازمان ملل متحد- ژنو
ارسال نظر