فلزات اساسی صدرنشین شدند

آرزو علیمدد:بازار سرمایه که تا چند هفته گذشته شتابان و پرهیجان به‌سرعت پله‌های صعود را طی می‌کرد، به‌مدد بلاتکلیفی‌های سیاسی و اقتصادی، سرعت حرکتش را کاهش داده و ترجیح می‌دهد آهسته‌تر گام بردارد. البته شتاب بالای رشد شاخص نیاز به یک استراحت و نفس‌تازه‌کردن هم داشت. در این میان، بلاتکلیفی در قیمت گاز پتروشیمی‌ها که به‌مثابه انقلابی در سودآوری‌شان است، رویگردانی سرمایه‌گذاران از شرکت‌های این صنعت و خروج سرمایه‌شان را به‌همراه آورد تا روند شاخص که به‌مدد شرکت‌های این گروه هرروز بر کوس افزایش می‌کوبید و رکوردهای جدیدی به ثبت می‌رساند، آرام شود. هرچند که مجلس و دولت هنوز به توافقی درخصوص این تغییر نرخ نرسیده‌اند، اما همین بلاتکلیفی، سبب نگرانی سرمایه‌گذاران و تغییر رویه‌شان شده است. به‌موازات، شاخص هم با وجود تلاشش برای سربالایی صعود، به‌سختی جلو می‌رود.
اما افزایش نرخ‌های جهانی فلزات اساسی هفته گذشته یاور شاخص شدند. افزایش نرخ‌های جهانی سبب شد تا اکثر شرکت‌های این گروه در صدر محبوب‌ترین‌ها قرار بگیرند. به‌نظر می‌رسد که اگر این افزایش نرخ‌ها پایدار باشد، شاهد تعدیل سودهایی در شرکت‌های این صنعت خواهیم بود. صفوف طولانی خرید برای بسیاری از سهام شرکت‌های این گروه، سرمایه‌گذاران را به حضور پررنگ در این صنایع تشویق می‌کند. بلندای صفوف فولادمبارکه، فاسمین، ذوب و ملی سرب و روی در روزهای آخر مبادلات هفته گذشته چشمگیر بود. البته ناگفته نماند که چراغ فلزات اساسی در صورت دوام افزایش نرخ‌های جهانی سبز می‌ماند و اگر این افزایش نرخ کوتاه‌مدت باشد، به‌سرعت مبدل به چراغ قرمز شده و سرمایه‌گذاران مشتاق امروز به‌سرعت عرصه را ترک می‌کنند. اما در مجموع بازار هفته گذشته جز در گروه فلزات اساسی، هیجان چندانی نداشت و کم‌رمق بود. شاخص کل، تنها نیم‌درصد رشد کرد و به 88هزارو190واحد قناعت کرد. البته رشد شاخص از ابتدای سال تاکنون، 131درصد بوده است. اما حجم و ارزش مبادلات کاهشی بود. ارزش معاملات با 21/9 درصد افت به 23هزارو345میلیاردریال تنزل یافت و حجم تبادلات نیز با افتی سه‌درصدی به شش‌هزارو966میلیون سهم رسید. تعداد خریداران نیز هفته گذشته با نزولی 25/3 درصدی مواجه شد.
رشد سودآوری به‌دنبال افزایش بودجه عمرانی
یکی از کارشناسان بازار سرمایه با عنوان این مطلب که بازار، از یک‌سو در انتظار تصمیمات نهایی درخصوص نرخ خوراک پتروشیمی‌هاست و از سوی دیگر، نیم‌نگاهی به گزارش‌های 9ماهه شرکت‌ها دارد خاطرنشان کرد: «در حال حاضر رویکرد سرمایه‌گذاران بازار، انتظاری است. به‌دلیل افزایش نرخ فلزات اساسی در جهان، اقبال سرمایه‌گذاران به سوی فلزی‌ها برگشته است. اما باید دید که این افزایش پایدار خواهد بود یا کوتاه‌مدت است. زیرا برخی از معادن در شیلی و کانادا در فصل سرما از دسترس خارج می‌شوند همین امر سبب افزایش قیمت کوتاه‌مدت فلزات می‌شود. حال باید دید که افزایش نرخ کنونی حاصل افزایش تقاضا در سطح جهان است یا به‌دلیل تعطیلی موقت برخی معادن روی داده است. چنانچه این رشد قیمتی حاصل افزایش تقاضا باشد ادامه‌دار بوده و می‌تواند بر سودآوری شرکت‌های فلزی تاثیر‌گذار باشد اما رشد مقطعی قیمت، تاثیر بسزایی بر سود فلزی‌ها نداشته و فقط هیجان کوتاه‌مدتی را به این بازار تحمیل می‌کند. به‌نظر می‌رسد تصمیم درخصوص رشد پایدار یا مقطعی نرخ فلزات به بعد از تعطیلات ژانویه موکول خواهد شد.»
حمیدرضا امیریان در ادامه به نرخ خوراک پتروشیمی‌ها اشاره کرد و گفت: «در حال حاضر تصمیمی درخصوص افزایش نرخ خوراک پتروشیمی‌ها گرفته نشده است. چنانچه خبری قطعی در این خصوص مطرح شود، محاسبات سرمایه‌گذاران هم منطقی شده و هیجان کاذب کنونی هم از بین می‌رود چراکه این بحث نیز مطرح شده است که به جای افزایش نرخ خوراک، مالیات بر سود پتروشیمی‌ها را افزایش دهند و با معافیت مالیاتی برای صادراتشان، جذابیت این صنعت را برای سرمایه‌گذاری حفظ کنند. به این ترتیب، طرح‌های توسعه شرکت‌های پتروشیمی به منظور افزایش تولید و صادرات توجیه‌پذیر شده و با افزایش تولید و صادرات حاشیه سودشان را حفظ خواهند کرد. درواقع با توجه به مزیتی که شرکت‌های این گروه دارند، نباید به‌منظور رفع مشکلات بودجه، چنین صنعتی را قربانی کرد.»
امیریان خاطرنشان کرد: «تاثیر بسته‌های اقتصادی نظیر معافیت‌های مالیاتی برای شرکت‌های صادرات‌محور، می‌تواند سبب رشد اشتغال و تولیدشان شود. به این ترتیب اگر در شرکت‌هایی نظیر پتروشیمی‌ها که اقتدارشان در دوره تحریم حکایت از توانمندی بالایشان داشت، از سیاست‌های تشویقی مانند معافیت‌های مالیاتی برای صادرات در مقابل افزایش مالیات بر سود محصولات فروش‌رفته در بازارهای داخلی استفاده کنیم، هم از مزیت نسبی این صنعت منتفع شده‌ایم و هم آشفتگی‌های حاصل از احتمال افزایش نرخ خوراکشان کاسته می‌شود. از سوی دیگر دولت نیز به اهدافش برای پوشش بودجه نزدیک می‌شود.»
این کارشناس بازار سرمایه اشاره‌ای نیز به لایحه بودجه کرد و اذعان داشت: «لایحه بودجه دولت حکایت از این دارد که سیاستگذاری‌اش بین انقباضی یا انبساطی‌بودن، سرگردان است. در بخشی به سیاست‌های انبساطی تمایل دارد و در بخشی دیگر، رویکرد انقباضی پیشه کرده است. بنابراین باید ببینیم خروجی بودجه از مجلس چه خواهد بود زیرا معمولا ورودی بودجه به مجلس با خروجی‌اش متفاوت است.»
امیریان ادامه داد: «دولت در بودجه خود پروژه‌های عمرانی را اولویت‌بندی کرده و معتقد است که اول باید پروژه‌های عمرانی با ترجیحات بالا به سرانجام برسند و سپس به سراغ پروژه‌های کم‌اهمیت‌تر برویم. همین امر سبب شده تا بودجه عمرانی برخی استان‌ها قطع شده و نارضایتی‌هایی را پدید آورد. اما نکته قابل توجه این است که اگر تامین بودجه عمرانی مثلا به قیمت افزایش نرخ خوراک پتروشیمی‌ها باشد، هیچ تاثیری بر افزایش سودآوری در این صنایع نخواهد داشت. اما چنانچه منابع جدید مالی وارد بودجه شود، می‌تواند موتور محرک خوبی برای افزایش تولید و سودآوری اینگونه صنایع باشد. درواقع امیدوارم بیشتر به‌سوی انضباط مالی حرکت کنیم تا شاهد سودآوری واقعی شرکت‌ها باشیم. در بورس نیز شرکت‌هایی که در انتظار سفارشات دولت برای افزایش تولید هستند، با رشد بودجه عمرانی منتفع خواهند شد.»
این کارشناس بازار سرمایه دلیل رویگردانی سرمایه‌گذاران از بسیاری از سهام شرکت‌های بورسی را ناشی از عدم توجه سرمایه‌گذاران به تحلیل‌های بنیادی دانسته و اذعان کرد: «در حال حاضر بازار سرمایه گوش به زنگ اخبار سیاسی است و کمتر به اخبار اقتصادی توجه می‌کند. حتی برخی از سهامداران بازار، اخبار رسانه‌ها را پایه تحلیل خود قرار می‌دهند و حاضر به بررسی صورت‌های مالی شرکت‌ها نیستند. همین امر سبب می‌شود تا نقدینگی ورودی به بورس در مقاطع مختلف زمانی به سوی صنایع مختلف سنگینی کند و وضعیت الاکلنگی به وجود آورد. درواقع به‌دلیل اینکه سمت‌وسوی سرمایه‌گذاری‌ها را اخبار تعیین می‌کند و نه تحلیل‌های بنیادی، تصمیمات اتخاذشده در این میان هم به‌سرعت تغییر می‌کنند و تغییر جهت می‌دهند. به‌همین دلیل است که مشاهده تبدیل یکباره صفوف خرید به فروش یا بالعکس، اصلا دور از انتظار نیست.»
وی در پایان اظهار کرد: «یعنی انتشار یک خبر سیاسی می‌تواند به سرعت بر رویه و جهت حرکت بازار تاثیر‌گذار باشد. همین امر سبب می‌شود تا سرمایه‌گذاران ریسک تعطیلات را نپذیرند. از آنجا که این هفته یک‌روز تعطیل در پیش داریم و تعطیلات ژانویه نیز در راه است، به‌نظر می‌رسد که شاهد هیجان چندانی در بازار سرمایه نباشیم. چراکه سهامداران در فضای کنونی ترجیح می‌دهند تا با احتیاط بیشتری سرمایه‌شان را در صنایع گوناگون که هر یک به‌نحوی در انتظار شنیدن اخباری سیاسی یا اقتصادی هستند، به‌کار گیرند.»