فروپاشی جهان عرب؛ مستلزم راه حلی منطقه ای است
کد خبر : ۱۲۹۲۴۵
سیدحسین موسویان دیپلمات سابق ایرانی و پژوهشگر مرکز پرینستون وابسته به موسسه وودرو ویلسون آمریکا در مقاله ای در پایگاه خبری- تحلیلی المانیتور با تاکید بر تغییر رویکرد آمریکا در قبال ایران، خواستار گفت و گو و همکاری تهران و واشنگتن برای غلبه بر بحران های کنونی در منطقه و به ویژه افراط گرایی شده است.
وی در این مقاله نوشته است:
دنیای عرب این روزها در هرج و مرج به سر می برد. بهار عربی که امیدها و آرزوهایی را برای ایجاد موجی از اصلاحات دموکراتیک در سراسر خاورمیانه ایجاد کرده بود، اینک به زمستانی سرد تبدیل شده است.
مصر که زمانی محور کشورهای عربی بود، از سال ۲۰۱۲ در یک غلطک سیاسی به سر برده است. فضای این کشور را معمای دموکراتیزاسیون برای پاسخ به خواسته های امنیتی و اقتصادی مردم پُر کرده است. این چالش ها، قاهره را در طول یک دهه آینده به خود مشغول خواهد کرد و این در حالی است که مصر تلاش می کند تا موقعیت سنتی خود را احیا کند.
نکته قابل ذکر این است که ایران و مصر به عنوان دو تمدن عمده باستانی، از زمان انقلاب اسلامی ۱۳۵۷ در حال بکار بردن نفوذ خود در منطقه هستند.
سوریه که زمانی یکی از قدرت های عربی بود، امروز با بحرانی باورنکردنی و یک تراژدی انسانی روبه روست. سازمان ملل متحد شرایط آوارگان سوری را "بزرگترین تراژدی انسانی زمان ما" نامیده است. براساس یک سند کمیسیون اروپایی که در ماه ژوئن منتشر شد، ۱۰ میلیون و ۸۰۰ هزار نفر از بحران سوریه آسیب دیده اند و نیاز به کمک های بشردوستانه دارند. نزدیک به هفت میلیون نفر در داخل سوریه خانه و کاشانه خود را ترک کرده و بیش از سه میلیون نفر از این کشور فرار کرده اند.
بیش از ۱۶۰ هزار نفر در جریان بحران سوریه جان خود را از دست داده اند و هزاران نفر نیز مجروح شده اند. تمام تلاش های بین المللی برای پایان دادن به جنگ داخلی و درگیری های فرقه ای ناکام مانده و هیچ نشانه ای از صلح در افق دیده نمی شود. برخلاف تمامی این مسائل، هدف ایران در پس پرده جلوگیری از سقوط کامل سوریه بوده است.
عراق دیگر قدرت عربی در آستانه فروپاشی قرار گرفته و با روندی نزولی در حال تبدیل شدن به یک کشور شکست خورده است. درگیری های فرقه ای در حال چندپاره کردن این کشور است. گروه سلفی جهادی کنترل بسیاری از شهرهای عراق و سوریه را بدست گرفته و یک خلافت اعلام کرده است.
بسیاری از ناظران می گویند که قطب بندی سیاسی عراق از سوی ائتلاف گروه های سُنی افراطی و بقایای حزب بعث تهدید می شود و ممکن است به حیات این کشور به عنوان یک دولت - ملت پایان دهد. ایران بر روی منابع فراوانی برای جلوگیری از فروپاشی و تجزیه عراق و افتادن این کشور بدست افراط گرایان سرمایه گذاری کرده است.
در غیاب تعامل ایران و عراق به عنوان دو قدرت منطقه ای در خلیج فارس، شورای همکاری ۳۳ ساله خلیج فارس ناکارآمد و غیرفعال شده است. به عبارت عملی، این شورا از بین رفته است.
در ماه مارس، شکافی بی سابقه در بین اعضای شورای همکاری به وجود آمد. دولت های بحرین، عربستان سعودی و امارات متحده عربی سفرای خود را از شهر دوحه پایتخت قطر فراخواندند. این سه کشور از حمایت قطر از گروه اخوان المسلمین خشمگین بودند. اخوان المسلمین از نظر ایدئولوژیک اصول محافظه کارانه خاندان های سلطنتی خلیج فارس را به چالش می کشد. عمان به عنوان عضو دیگر شورای همکاری، روابطی تنش آمیز با عربستان سعودی به دلیل میانجی گری اش بین ایرانیان و آمری
ارسال نظر