افزایش خروج و کاهش جذب سرمایه

طبق آمار درآمد و هزینه سرمایه گذاری به نقل از موازنه پرداخت های بانک مرکزی و نماگرهای اقتصادی، در سال 1382 و 1383 عواید سرمایه گذاری افراد خارجی و غیرمقیم در ایران بیشتر از عواید سرمایه گذاری ایرانیان در خارج بوده و جذابیت سرمایه گذاری در ایران به ترتیب 265 میلیون دلار در سال 82 و 211 میلیون دلار در سال 1383 بیش از جذابیت سرمایه گذاری ایرانیان در خارج بوده است.اما از سال 1384 به بعد، به ترتیب 91 میلیون دلار در سال 84 و 398 میلیون دلار در سال 85 و 536 میلیون دلار تفاوت بین درآمد سرمایه گذاری با هزینه سرمایه گذاری بوده و ایرانیان علاقه بیشتری به سرمایه گذاری در خارج از کشور نسبت به سرمایه گذاری خارجی ها در ایران نشان داده اند.

نتیجه آنکه به رغم افزایش حجم سرمایه گذاری های ایرانیان در خارج از ایران و خارجی ها در ایران، موازنه سرمایه گذاری که در سال 82 به نفع اقتصاد ایران بوده با چرخشی 180 درجه به نفع اقتصادهای دیگر تغییر جهت داده است.

میزان عواید حاصل از سرمایه گذاری اشخاص مقیم و غیرمقیم در داخل و خارج از کشور نشان می دهد درآمد سرمایه گذاری ایرانیان در خارج از کشور بیش از درآمد سرمایه گذاران خارجی در ایران است.

روند موازنه پرداخت ها از سال 1382 تا چهار ماهه اول سال 1387 نشان می دهد میزان عواید حاصل از سرمایه گذاری اشخاص مقیم در خارج از اقتصاد ایران طی سال های 1382 تا پایان سال 1386 به ترتیب برابر با 781 ، 918 ، 1260، 1841 و 2265 میلیون دلار بوده که افزایش 290 درصدی در پنج سال گذشته را نشان می دهد.

 

این افزایش در چهار ماهه سال 87 نسبت به چهار ماهه 86 با روند صعودی از 582 میلیون دلار به 871 میلیون دلار رسیده و 149 درصد افزایش نشان می دهد.طبق گزارش نماگرهای بانک مرکزی روند موازنه پرداخت ها از سال 1382 تا چهارماهه اول سال 87 نشان می دهد میزان عواید حاصل از سرمایه گذاری اشخاص غیرمقیم در داخل اقتصاد ملی (خارجی هایی که در ایران سرمایه گذاری کرده اند) طی سال های 1382 تا پایان 1386 به ترتیب برابر با 1046 ، 1129 ، 1169 ، 1443 و 1729 میلیون دلار بوده که افزایش 165 درصدی در پنج سال گذشته را نشان می دهد.

 

با مقایسه این افزایش 165 درصدی با افزایش 290 درصدی سرمایه گذاری ایرانیان مقیم خارج درمی یابیم که سرمایه گذاری در خارج از کشور جذاب تر بوده و با درآمد سرمایه گذاری در ایران فاصله 125 درصدی دارد.به عبارت دیگر جذابیت برای خروج سرمایه های ایرانی و سرمایه گذاری در خارج از کشور بیشتر از جذابیت سرمایه گذاری در داخل ایران برای افراد غیرمقیم در ایران است.

 

نگاهی به تغییرات عواید حاصل از سرمایه گذاری اشخاص غیرمقیم در داخل اقتصاد ملی در چهار ماهه اول 1386 نسبت به چهار ماهه اول سال 1387 نشان می دهد سرمایه گذاری از 406 به 536 میلیون دلار افزایش یافته و 132 درصد افزایش نشان می دهد که نسبت به افزایش 149 درصدی در میزان عواید حاصل از سرمایه گذاری ایرانیان مقیم در خارج از ایران در کشورهای دیگر در این مدت از کاهش جذابیت 17 درصدی در سرمایه گذاری در داخل کشور نسبت به خارج از کشور را نشان می دهد.

 

از سوی دیگر آمار مربوط به تراز جابه جایی و موازنه پرداخت های بانک مرکزی بیانگر آن است که میزان عواید حاصل از سرمایه گذاری اشخاص مقیم در خارج از اقتصاد ملی (ایرانیان سرمایه گذار در خارج از کشور) در سال 1382 رقمی معادل 781 میلیون دلار و میزان عواید حاصل از سرمایه گذاری اشخاص غیرمقیم در داخل اقتصاد ملی (خارجی های ایرانیان مقیم خارج سرمایه گذار در اقتصاد ملی ایران) در این سال بالغ بر 1046 میلیارد دلار بوده است.

 

جذابیت سرمایه گذاری در ایران 265 میلیون دلار بیشتر از سرمایه گذاری در خارج در سال 82 بوده است لیکن طی سال های 1382 تا 1386 روند به تدریج تغییر کرده و از سال 1384 و روی کارآمدن دولت نهم روند معکوس شده و درآمد سرمایه گذاری در سال های 84 تا 87 بیشتر از هزینه سرمایه گذاری شده است.