حقوق و تعهدات سهامداران
يكي از شرايط پذيرش سهام شركت ها در بورس آن است كه به صورت سهامي عام باشند هر فردي با خريد يك يا چند سهم از سهام يك شركت سهامي ، داراي حقوقي مي شود كه امكان نقض آن وجود ندارد. حقوق ناشي از مالكيت سهم متعدد است و در موارد مختلف قانون تجارت به آنها اشاره شده است .
به گزارش بورس نيوز ؛ به طور كلي مي توان اين حقوق را مي توان به دو بخش حقوق مالي و غير مالي تقسيم نمود . گفتني است حقوق مالي ناشي از مالكيت سهام خود بر چند نوع است . حق سهيم شدن در سود ، حق تقدم در خريد سهام جديد و حق سهيم شدن در دارايي هاي شركت البته برخي حقوق مالي متفرقه نيز وجود دارند كه از جمله مهمترين آنها مي توان به حق مخالفت با افزايش تعهدات بدون رضايت سهامدار اشاره كرد .
مي توان گفت حق سهيم شدن در سود شركت يكي از اهداف مهم خريداران سهم يك شركت است . ميزان سود هر سهامدار در مجمع عمومي عادي ساليانه شركت تعيين مي شود البته منظور از سود نيز سود قابل تقسيم است كه شامل سود خالص سال مالي شركت منهاي زيان هاي سال هاي مالي قبل و اندوخته قانوني ( يك بيستم سود خالص هرسال ) و ساير اندوخته هاي اختياري به علاوه سود قابل تقسيم سال هاي قبل كه تقسيم نشده باشد .
به گزارش بورس نيوز ، حقوق غير مالي ناشي از مالكيت سهام نيز بر چند نوع است كه از آن جمله مي توان به حق رأي ، حق انتقال سهم و حق اطلاع اشاره كرد .
بديهي ترين حقي كه سهامدار در شركت دارد حق رأي است . سهامدار با استفاده از حق رأي خود در مجامع عمومي ، در امور شركت ، همچون انتخاب اعضاي هيأت مديره و بازرسان شركت ، تغييرات سرمايه ، تقسيم سود ، تغيير اساسنامه ، انحلال شركت و ساير موارد مشاركت مي كند . حق رأي نسبي است و هر كس تعداد سهام بيشتري داشته باشد قدرت تصميم گيري بيشتري خواهد داشت.
حق رأي به دو صورت ساده و تجميعي اعمال مي شود در رأي گيري ساده هر سهم حق يك رأي دارد در اين نوع رأي گيري سهامداران اقليت نمي توانند حتي يك عضو هيأت مديره را انتخاب نمايند و تمامي اعضاي هيأت مديره توسط سهامداران اكثريت برگزيده مي شدند . براي حل اين معضل از روش رأي گيري تجمعي استفاده مي شود در اين نوع رأي گيري تعداد آراي هر رأي دهنده در تعداد مديراني كه بايد انتخاب شوند ضرب شده و حق رأي براي هر رأي دهنده برابر با حاصل ضرب مذكور خواهد بود . در نتيجه رأي دهنده مي تواند آراي خود را به يك نفر بدهد و يا آن را بين چند نفر تقسيم كند .
به گزارش بورس نيوز ؛ حق اطلاع سهامداران از وضعيت شركت وسيله اي براي اجراي درست حق رأي است . هر سهامدار مي تواند از 15 روز قبل از انعقاد مجمع عمومي در مركز شركت به صورت حساب ها و ساير اطلاعات مالي شركت دسترسي داشته باشد .
همچنين تنها تعهد يك سهامدار در شركت سهامي پرداخت مبلغ سهم است و به عنوان صاحب سهم تعهد ديگري ندارد در اين زمينه قانون نيز به صراحت عنوان كرده است كه هيچ مجمع عمومي نمي تواند تابعيت شركت را تغيير دهد يا هيچ اكثريتي نمي تواند بر تعهدات صاحبان سهام بيفزايد .