ایسنا: نظـارت كنـونـي بـورس ضعيـف اسـت
امير شيرواني ـ مدير كالايي كارگزاري آستان قدس رضوي ـ در گفتوگو با خبرنگار بورس خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، اظهار كرد: بيشتر از 95 درصد فراوردهها و محصولات پتروشيمي توليد شده در بورس كالا پذيرش شدهاند و محصولات بسيار كمي وارد نشدهاند. البته تنوع دادن به محصولات در بورس همچون شمشيري دولبه است. زيرا برخي از محصولات به دليل حجم توليدات كم و وجود مصرفكنندههاي خاص، قابليت بورسي شدن ندارند و ازآنجا كه افرادي دلال و واسطه (آربيتراژها) همواره در تمامي بازارها حضور داشته و به دنبال كسب سود بيشتر با ريسك كمتر هستند و براي مصرفكننده واقعي مشكل ايجاد ميكنند، لذا بهتر است محصولات با توجه به مصرفكننده با مكانيزم خاصي وارد بازار شوند.
وي درباره مشكل عمل نكردن عرضهكننده به تعهدي كه به بورس دارند، گفت: ظرفيت توليد واقعي كارخانجات مشخص است و بخشي كه در رينگ داخلي معامله نشده بايد به طور حتم در رينگ صادراتي عرضه شده باشد كه حجم و ارزش معاملات تالار، تمام اين ارقام را نشان ميدهد و بايد محدوديتهايي براي برخي محصولات در بورس قائل شد.
او ادامه داد: يكي از مشكلات موجود در بورس، نبود نظارت و كنترل دقيق و شديد روي عرضهكنندگان است كه شايد علت آن تك قطبي بودن آنها باشد.
او تاكيد كرد: طبق مكانيزم بورس اگر خريداران ظرف سه روز معاملاتشان را تسويه نكنند از طريق بورس جريمه ميشوند، در حالي كه اعمال همين موضع در مورد عرضهكنندهاي كه محصولي را در بورس فروخته اما آن را تحويل نداده يا كيفيت محصول براساس كيفيت اعلامي نباشد و حتي ميزان عرضه با ميزان مطرح شده در تالار يكسان نباشد، بورس در زمينه جريمه فرد خاطي ضعيف عمل ميكند و تاكنون مشاهده نكردهام علي رغم عمل نكردن به تعهدات، شركتي چون بازرگاني پتروشيمي جريمهاي پرداخت كرده باشد.
او با بيان اينكه نهادي براي برخورد قاطعانه وجود ندارد، تاكيد كرد: نظارت بورس بايد قويتر بوده و با نگاه به توليد اسمي، توليد واقعي، حجم معامله شده وعرضه شده در بورس باشد. به ويژه در مورد برخي از محصولات كه جنبه استراتژيك دارند.
او افزود: از سوي ديگر اطلاعرساني در مورد ميزان عرضه شركت بازرگاني پتروشيمي شفاف نيست، در حالي كه با بهبود اين روند ميتوان برنامهريزي بهتري براي توليد، خريد محصول، سياستهاي خريد و پيشبيني جريان قيمت داشت. زيرا بورس پتروشيمي اكنون در حال گذار است.
وي يادآور شد: طبق آييننامه شركت بورس كالا، عرضهكنندهها بايد ميزان فروش خود را ظرف 24 ساعت قبل به بورس ارائه كنند و اين زمان مناسبي براي بسياري از شركتها جهت تامين منابع مالي مورد نياز براي معامله نيست.
شيرواني، نظارت در مورد قيمتگذاري، ميزان عرضه و زمان عرضه را به معناي كمك به بازار دانست و گفت: نظارت كنوني ضعيف است و بعيد به نظر ميرسد كه سازمان بورس و شركت بورس كالا، نهاد يا كميتهاي را به عنوان مسوول بررسي توليد واقعي توليدكنندگان و ميزان عرضه عرضهكنندگان به بورس تعيين كرده باشند. البته نوع معاملات انجام شده در بورس، حاكي از رضايت توليدكنندگان است.
به گفته او، استفاده از سازو كار دقيقتر، قوانين جديدتر و مطالعات كارشناسيتر به بهبود روند فعلي ميانجامد.
او گفت: منظور نظارتي است كه ضامن اجرايي داشته باشد و طرف عرضهكننده هم به تعهداتش عمل كند و در چنين شرايطي بازار پتانسيل رونق براي ورود ساير كشورها را دارد.
اين كارگزار بورس تاكيد كرد: از آنجا كه معامله محصولات پتروشيمي به طور مستقيم بر مصرفكننده نهايي تاثيرگذار است، اظهار كرد: همواره در شرايط ركود قيمتها مصرفكننده نهايي در ابتدا و توليدكنندهها در درجه دوم متضرر شدهاند. زيرا مواد اوليه را با قيمت بالاتري خريداري ميكنند.