حذف شاخص قیمت در بورس از آذر 87
کد خبر : ۲۲۶۱۶
بنا بر گزارش بورس نیوز به نقل از روزنامه سرمایه:
پس از گذشت هشت ماه از حذف شاخص قیمت در بورس تهران که برخی از مدیران بورس علت آن را راه اندازی سیستم «جم» و امکان محاسبه یک شاخص توسط این سیستم و ترجیح آنان به حفظ شاخص بورس اما در قالب شاخص قیمت می دانند برخی دیگر این مساله را قابلیت محاسبه چندین شاخص توسط سیستم معاملاتی جدید و بی ارتباطی حذف شاخص قیمت با راه اندازی سیستم معاملاتی جدید می دانند. شاخص قیمت که توسط شرکت مدیریت فناوری بورس در دست محاسبه و طراحی است به عنوان اولین نماگر بورس از تنها بازار مالی کشور غایب است. شاخص فعلی بورس که همان شاخص قیمت و بازده نقدی است به دلیل دارابودن رقم شاخص قیمت و محتوای شاخص بورس، قابل مقایسه با دوره های قبل نیست و تحلیلگران بازار سرمایه روند دماسنج اقتصادی را نمی توانند در یک پروسه چندساله مقایسه کنند. زمانی که سیستم معاملاتی «جم» در 16 آذرماه سال 87 راه اندازی شد بورس تهران در شرایط بسیار سختی به سر می برد و در آن زمان کارشناسان اقتصادی راه اندازی این سیستم را در شرایطی که حجم معاملات روزانه بورس حدود دو میلیارد تومان و شرایط نامناسب معاملات نیز متاثر از بحران های مالی و کاهش قیمت های جهانی بود که دامن بورس تهران را نیز گرفت، زمانی مناسبی می دانستند.
در آن زمان مدیران بورس راه اندازی سیستم معاملاتی جدید را بهانه ای برای تغییر شاخص دانسته و اقدام به حذف شاخص قیمت می کردند. کارشناسان بر این باورند که شاخص ابزاری برای تحلیل است نه شناخت بازار و اگر قرار باشد شاخص را برای بهتر جلوه دادن آن دستکاری کنیم، وسیله ای هم برای تحلیل نداریم چراکه هر چقدر شاخص شفاف تر باشد تحلیل بازار دقیق تر است. مدیرعامل شرکت بورس تهران، تغییر شاخص ها را راه اندازی سیستم معاملاتی جدید «جم» دانست و به «سرمایه» گفت: «سیستم معاملاتی جدید امکان محاسبه چند شاخص را در آن زمان نداشت و مدیران آن دوره، از بین دو شاخص بورس و قیمت، شاخص بورس را انتخاب کردند تا شاخص قیمت نیز به مرور به عرصه معاملات بازگردد.» علی رحمانی، مدیرعامل سابق شرکت بورس، شدت مشکل آفرینی تغییر شاخص را از خردادماه و زمان برگزاری مجامع شرکت های بورسی و تاثیر سود نقدی بر شاخص دانست و گفت: «شاخص قیمت هم می توانست توسط سیستم معاملاتی «جم» محاسبه شود اما این تصمیم توسط مدیران سازمان بورس گرفته شد.» وی افزود: «شاخص های دیگری هم مانند شاخص سهام شناور آزاد، شاخص 30 شرکت بزرگ، 30 شرکت کوچک و... براساس تقاضای سرمایه گذاران طراحی شده که شاخص قیمت نیز در کنار این شاخص ها محاسبه خواهد شد و سیستم معاملاتی جدید ظرفیت شاخص های زیادی را دارد.
در حالی که بیش از هشت ماه از تغییر شاخص بورس می گذرد، سرمایه گذاران امکان مقایسه و تحلیل را ندارند و شاخص بورس با محتوای شاخص قیمت و بازده نقدی و با ارقام شاخص قیمت به عنوان نماگر بورس نمی تواند معیاری برای تحلیل سرمایه گذاران باشد.به گفته کارشناسان، اگرچه همسو شدن با بورس های پیشرفته و استفاده از امکانات آنها می تواند بورس ما را نیز به بورسی به روز و پیشرفته تبدیل کند اما لازمه پیشرفته شدن بورس تهران، در کنار استفاده از سیستم های معاملاتی جدید، طراحی ابزارهای جدید سوای از آنچه که در بورس تهران مورد استفاده قرار می گیرد است.
طراحی شاخص های جدید که به گفته مدیران بورس در دست بررسی شرکت خدمات فناوری بورس است، اتفاق خوشایندی است. اما سوال کارشناسان این است که چرا مدیران بورس در لحظه ای که تصمیم می گیرند شاخص های جدیدی را به بورس ارائه کنند اولین اقدام آنان تغییر شاخص قیمت است. از سوی دیگر، آیا مثبت جلوه دادن بورس می توان راهکار جذب نقدینگی باشد؟
زمانی که سیستم معاملاتی جم در 16 آذرماه سال 87 راه اندازی شد مدیران بورس، شاخص بورس (قیمت و بازده نقدی) را از آن جهت که نسبت به شاخص قیمت به دلیل لحاظ شدن سود نقدی هر سهم روند صعودی تر دارد، به عنوان نماگر بورس برگزیدند. چرا که در ایران به نسبت سایر بورس های جهان، شرکت ها سود نقدی بیشتری تقسیم می کنند و این تقسیم سود تاثیر مثبتی بر شاخص بورس می گذارد.
به هر رو شاخص بورس فعلی قابل مقایسه با دوره های قبل نیست و تحلیلگران ابزار مقایسه را بیش از هشت ماه است که از دست داده اند. این در حالی است که فعالان بازار سرمایه پس از گذشت ماه ها از تغییر محتوای شاخص اطلاعی از این موضوع نداشتند.
شاخص قیمت با همان رقم می آید
حسن قالیباف اصل مدیرعامل شرکت بورس استفاده از شاخص بورس را به جای شاخص قیمت در زمان راه اندازی سیستم معاملاتی جم تاثیر سود نقدی شرکت ها بر این شاخص دانست و گفت: «در تاریخ 16 آذر سال 87 که سیستم معاملاتی جدید در بورس تهران راه اندازی شد مدیران بورس فقط یک شاخص را می توانستند به عنوان شاخص بورس به سیستم معاملاتی جدید معرفی کنند که به دلیل سود نقدی بالایی که شرکت ها تقسیم می کنند شاخص بازده نقدی و قیمت را به عنوان شاخص بورس به سیستم معرفی و از آن تاریخ به بعد شاخص بورس با محتوای شاخص بازده نقدی و قیمت اما با ارقام شاخص قیمت در دسترس سرمایه گذاران قرار گرفت.
وی افزود: «اگر در آن زمان شاخص قیمت هم در کنار شاخص بورس محاسبه می شد مشکلی به وجود نمی آمد یعنی در 16 آذر 87 این دو شاخص (نقدی و قیمت) از جایی که در کنار هم بودند جدا می شدند.»
سخنگوی شرکت بورس در ادامه توضیح داد: «هیات مدیره جدید شرکت بورس از زمان آغاز به فعالیت اقدام به بازگرداندن شاخص قیمت کرد و شرکت مدیریت فناوری بورس نیز در حال حاضر در تلاش است تا امکان محاسبه شاخص قیمت را در سامانه جدید فراهم کند.»
قالیباف اصل تصریح کرد: «ظاهراً بحث فنی محاسبه شاخص کل در سامانه مطرح است که مدیران شرکت فناوری بورس در حال برطرف کردن آن هستند.»
وی در پایان گفت: «بورس تهران در مقایسه با سایر بورس ها در شرایط کنونی وضعیت بهتری دارد و امیدواریم با طراحی شاخص های جدید و ابزارهای مالی شرایط بهتری را برای سرمایه گذاری فراهم کنیم.»
چرا با فرمول شاخص قیمت
کامیار فراهانی تحلیلگر بازار سرمایه در این باره معتقد است: «شرکت بورس می تواند به عنوان متولی بازار سرمایه هزاران شاخص جدید را طراحی و از آن استفاده کند اما سوال اینجاست که اگر قرار است ابزار جدیدی طراحی شود چرا روی شاخص قیمت دستکاری می شود؟»
وی افزود: «در صورتی هم که قرار است شاخص بورس با ارقام جدید مورد استفاده قرار گیرد باید اطلاعات قبل هم تبدیل می شد.»
فراهانی اضافه کرد: «در حال حاضر گر سرمایه گذاران و تحلیلگران قصد بررسی روند 10 ساله شاخص ها را داشته باشند امکان بررسی آن وجود ندارد.»
این تحلیلگر بازار سرمایه دلایل تغییر شاخص و ندادن فرصت نقد و بررسی به جامعه تحلیلگری را ابهامات حذف شاخص قیمت دانست و گفت: «دلایل اقدام به تغییر شاخص توسط مدیران توضیح داده نشد و فرصتی برای نقد و بررسی توسط جامعه تحلیلگری به وجود نیامد.»
هشت ماه است که شاخص نداریم
یکی دیگر از تحلیلگران بازار سرمایه نیز در این باره معتقد است: «تغییراتی که در شاخص صورت گرفته است امکان مقایسه آن با دوره های قبل از فراهم نمی کندچرا که شاخص قیمت از یک دوره مشخصی با محتوای شاخص قیمت بوده است و از هشت ماه پیش تاکنون همان شاخص با محتوای شاخص قیمت و بازده نقدی محاسبه می شود.»
وی افزود: «به عبارتی بورس تهران حدود هشت ماه است که نماگر ندارد و تحلیلگران ابزار مقایسه را از دست داده اند.» این تحلیلگر بازار سرمایه اضافه کرد: «این روش درست است که چون شاخص بورس به دلیل لحاظ شدن سود نقدی شرکت ها روند صعودی تری دارد، به جای شاخص قیمت و در قالب آن به بازار ارائه شود.»
ارسال نظر