بغزيان:پرداخت نقدي ، هدفمند كردن يارانه ها نيست
کد خبر : ۲۶۷۷۵
آلبرت بغزيان مهمترين چالش دولت در راه اجراي هدفمند كردن يارانه ها را شناسايي قشر يارانه بگيرعنوان كرد و گفت:پرداخت نقدي درست است كه به افراد حق انتخاب بيشتري ميدهد اما هدفمند نيست.
به گزارش خبرنگار اقتصادي خبرگزاري فارس، كارشناسان اقتصادي معتقدند يارانهها با اجراي طرح هدفمندكردن بايد به افرادي تعلق گيرد كه نيازمند هستند، اما سؤال اساسي اين است كه آيا هزينهاي كه از هدفمندي يارانهها بر جامعه تحميل ميشود، ارزش اجراي طرح را دارد. در هدفمند كردن يارانه ها عرضه پول افزايش پيدا ميكند، نقدينگي قابل توجهي توليد و به جامعه تزريق ميشود كه باعث تورم خواهد شد و اين موضوع اساسيترين چالش دولت براي اجراي هدفمند كردن يارانه هاست.
انتظار اقتصاددانان اين است كه قيمتها به صورت لجامگسيخته افزايش پيدا نكند، اما به هرحال قيمت كالاها با اجراي اين طرح افزايش پيدا ميكند.
كارشناسان يكي از نقاط ضعف طرح فوق را اين عنوان ميكنند كه با افتتاح حساب يا ايجاد صندوقي براي دولت، درآمد حاصل از حذف يارانهها، در دست دولت باقي ميماند، در صورتي كه بايد مثل ديگر اقلام بودجه زير نظر دقيق مجلس انجام بگيرد، ولي با اين تصميم نظارت مجلس كمرنگ خواهد شد. خبرنگار فارس در گفت و گو با آلبرت بغزيان استاد اقتصاد دانشگاه تهران به تشريح جزييات و دغدغههاي مطرح در اين خصوص پرداخته است.
آلبرت بغزيان يكي از كارشناساني است كه معتقد است در حال حاضر دولت بايد تعيين كند كه چه كساني مشمول گرفتن يارانهها هستند و تشخيص و تعيين دهكها از طرف دولت كار بسيار مشكلي است، هر چند كه فرمهايي كه خانوارها آن را كامل كردند، شايد به تنهايي نتواند ملاك و مبناي مناسبي براي شناسايي افراد براي پرداخت يارانه باشد.
*شناسايي جامعه هدف؛ مهمترين مشكل دولت
اين كارشناس اقتصادي در گفت و گو با خبرنگار اقتصادي خبرگزاري فارس در پاسخ به اينكه مهمترين چالش دولت در زمان اجرا و بعد از اجراي طرح هدفمند كردن يارانهها چيست، گفت: بزرگترين چالش دولت اين است كه چه كسي مشمول گرفتن يارانه است؟ چرا كه زماني كه اين افراد مشخص شدند و اعلام شد يارانه ها پرداخت خواهد شد همه منتظرند كه اين پول به حساب آنها واريز شود.
وي ادامه داد: چالش بعدي دولت، شناسايي افراد است يعني اگر افراد شناسايي شده هستند، ديگر اين فرمهاي اقتصادي مسكن زياد مردم را نمي ترساند كه بخواهند براي پر كردن آن مسائلي را براي خود در نظر بگيرند چرا كه اكثريت معتقدند بايد به آنها حتي هزار تومان يارانه تعلق بگيرد.
*ميلياردر هم 5 هزار تومان يارانه نگيرد ناراحت مي شود
بغزيان در پاسخ به اين سوال كه نحوه شناسايي براي جامعه هدف بايد چگونه باشد گفت: اگر فردي حقوق شخصي دارد و يك ماه 50 هزار تومان هزينه آن افزايش يابد و چيزي هم به او تعلق نگيرد آيا براي او آنقدر مهم است يا خير؟
وي افزود: اگر به آن ميلياردر هم پنج هزار تومان يارانه تعلق نگيرد احساس خوبي در جامعه نخواهد كرد، پس بايد حداقلي هم براي اين ميلياردرها گذاشته شود و سپس اگر دوست ندارند ميتوانند اين مبلغ را دريافت نكنند.
*براي 70 هزار تومان، همه خود را دهك هفتم اعلام مي كنند
اين كارشناس اقتصادي گفت: هدف بايد بيشتر بر روي شناسايي افراد پايينتر و قشر مستضعف گذاشته شود.
وي با بيان اينكه فرم هاي اقتصادي مي تواند ملاك مناسبي براي شناختن افراد ضعيف جامعه باشد افزود: شايد اين فرم ها ملاك خوبي براي شناسايي افراد باشد اما نبود يك سيستم اطلاعاتي مناسب در كشور شناسايي افراد را سخت خواهد كرد و اگر هم اعلام شود كه دهك هفتم به بالا 70 هزار تومان دريافت ميكنند آن وقت همه خود را جزء دهك هفتم اعلام مي كنند.
بغزيان تاكيد كرد: اين مساله هنوز هم براي مردم جاي سوال است كه فاصله اين دهك اول تا هفتم چقدر است و آيا اين فاصله 100 هزار تومان تا يك ميليون تومان است.
وي ادامه داد: متاسفانه نبود اطلاع رساني مناسب در هيچ رسانهاي براي مشخص شدن ميزان دقيق فاصله دهك اول تا هفتم باعث شده كه مردم فكر كنند دهك پنجم خيلي درآمد بالايي بايد داشته باشد در حالي كه شايد اين گونه نيست.
وي تصريح كرد: اگر اين موضوع اطلاعرساني شود شايد بتوان به راحتي مردم را قانع كرد كه اگر مبلغ كمتري گرفتند اين مبلغ به افراد مستحقتري رسيده است.
*تمام اقشار جامعه بايد يارانه بگيرند
وي در پاسخ به اينكه آيا يارانهها بايد به تمام اقشار جامعه تعلق گيرد و آيا دولت از پس اين مبلغ برميآيد اظهار داشت:يارانه بايد به تمام اقشار جامعه يعني هم مستضعف و هم غني تعلق گيرد و اينكه دولت از پس اين مبلغ برميآيد بايد اذعان كنم كه مبلغ كه زياد نيست شايد حالا همه افراد هم براي دريافت آن اقدام نكنند.
وي افزود: حذف كردن يارانه از اقشار غني شايد يك سري مشكلات احساسي در جامعه ايجاد كند و وجه خوبي نداشته باشد، پس پرداخت اين مبلغ به تمام اقشار جامعه هزينه زيادي نخواهد داشت.
وي به نحوه اجراي هدفمند كردن يارانهها براي نداشتن آثار منفي در جامعه اشاره كرد و گفت: نحوه اجراي هدفمند كردن يارانهها بستگي به اين دارد كه چه كسي را انتخاب كنند و چقدر به او يارانه تعلق گيرد اما به نظر بنده بايد قدرت نظارتي و حاكميتي افزايش پيدا كند تا بتواند افرادي كه از اجراي هدفمند كردن يارانه سوء استفاده ميكنند و قيمتها را افزايش مي دهند را شناسايي و بازخواست كنند.
*پرداخت نقدي حق انتخاب مي دهد، اما هدفمند نيست
بغزيان در پاسخ به اينكه همواره پرداخت نقدي در ايران مشكل ساز بوده گفت:هنوز هزينه هاي آن در نظر گرفته نشده كه يك مبلغي برداشت و يا مبلغي واريز شود ولو اشتباهات سيستمي و سوء استفاده نشود اينها همه مسائلي است كه همواره مطرح بوده و سازمان مربوطه اعلام كرده كه مشكلي پيش نخواهد آمد در حاليكه هنوز اين موضوع پياده نشده و از جايي نيز كپي برداري نشده است كه بگوييم آنجا تست كردهايم.
وي تاكيد كرد: به هر حال پرداخت نقدي درست است كه به افراد حق انتخاب بيشتري ميدهد اما هدفمند نيست.
*اطلاعات اقتصادي خانوار ملاك درستي براي پرداخت يا عدم پرداخت يارانه
بغزيان در پاسخ به اينكه آيا آيتم هاي موجود در فرم اطلاعات اقتصادي خانوار مبني بر داشتن يا نداشتن خودرو و يا مسكن مي تواند ملاكي براي پرداخت يا عدم پرداخت يارانه باشد گفت:اگر از سوي افراد به درستي اعلام شود كه ملك شخصي و خودرو دارد مطمئنا ملاك درستي براي پرداخت يا عدم پرداخت يارانه خواهد بود چرا كه چارهاي براي دريافت اين فرمها نيست و اگر سيستم اطلاعات ملكي و ثبتي كشور متمركز باشد ميتوان افراد داراي ملك شخصي و خودرو را شناسايي و استخراج كرد.
وي ادامه داد: اما وقتي مردم به دليل اينكه نمي دانند اين اطلاعات به چه دردي ميخورد به درستي آنرا پر نميكنند بنابراين فرم را پر نميكنند و افرادي كه اين اطلاعات را پر نكردهاند بيشتر تحت اتهام هستند تا آن فردي كه فرم را تكميل كرده است.
پس بايد به مردم اطمينان داد كه اين فرمها بايد به درستي پر شوند .
*بخشش لازم نيست، اعدامش كنيد
اين كارشناس اقتصادي در خصوص اينكه آيا هدفمند كردن يارانه ها تورم به بهمراه خواهد داشت گفت: تجربه سالهاي گذشته نشان داده كه اين طرح تورم خواهد داشت، يعني اگر هم عمدي در آن نباشد اما بهانهاي ميشود و مردم قانع ميشوند كه اين گراني به خاطر اين موضوع است كه اينجا نظارت دولت و وزارت بازرگاني نمود بيشتري پيدا مي كند.
وي در پاسخ به اينكه آيا برخورد جدي دولت با متخلفين مي تواند در كاهش تورم در هنگام اجراي هدفمند كردن يارانه ها مفيد باشد اظهار داشت: بله برخوردهاي جدي مثل به زندان انداختن و جريمه هاي سنگين مي تواند مفيد باشد، (با خنده)حتي دولت بايد بدون بخشش سوء استفادهگرها را اعدام كند .
*پرداخت نقدي يارانه ها تاثيري بر افزايش نقدينگي ندارد
وي در پاسخ به اين سوال كه هر سه ماه يك بار 3 هزار ميليارد تومان با اجراي طرح هدفمند كردن يارانه به جامعه تزريق مي شود و آيا كنترل اين نقدينگي امكانپذير است تاكيد كرد: اين مبلغ اگر به جامعه تزريق شود دوباره از سوي مردم به دولت بازگردانده ميشود و ارقام 30 تا 40 هزار تومان مبلغ كمي است و نميتواند آنچنان در افزايش ميزان نقدينگي در جامعه تاثيري داشته باشد.
* جلب اعتماد و كاهش نگراني مردم
وي به برطرف كردن نگراني مردم از بابت اجراي طرح هدفمند كردن يارانهها اشاره كرد و ادامه داد: تنها راه كاهش نگراني مردم در خصوص اجراي هدفمند كردن يارانه ها اعتماد مردم به دولت است و افرادي كه با مردم صحبت ميكنند بايد در ابتدا جامعه علمي و سپس قالب مردم به او اعتماد داشته باشد و بعضي از مواقع ديده ميشود كه جلسات مربوط به هدفمند كردن يارانهها به خوبي برگزار نميشود و حتي نگرانيهايي براي جامعه علمي و كارشناسي ايجاد مي كند.
بغزيان افزود: وقتي جامعه علمي و كارشناسي براي اجراي هدفمند كردن يارانهها قانع شوند مردم نيز به آن اعتماد خواهند كرد، اما متاسفانه جلساتي كه بايد با كارشناسان ادامه داشته باشد متوقف شده و يا كاهش يافته است.
*اگر هدفمند كردن يارانهها اجرا شد نبايد متوقف شود
اين كارشناس اقتصادي اظهار داشت:اگر اجراي طرح هدفمند كردن يارانهها از سال آينده آغاز شود ديگر نميتوان آنرا متوقف كرد حتي اگر دولت احتمال ميدهد كه اين طرح را دو يا سه سال ادامه دهد و سپس حذف كند بايد در كنار آن قدرت خريد را افزايش دهد.
وي در پاسخ به اينكه برخي از كشورها با اجراي طرح هدفمند كردن يارانهها به شدت با تورم مواجه شدند آيا آنها هم از كارشناسان استفاده نكرده بودند اظهار داشت: بايد ديد آن كشوري كه شما ميفرماييد چه كشوري است، چرا كه در برخي از كشورها با اجراي اين طرح هيچ تورمي در جامعه آنها رخ نداد شايد آن كشوري كه تورم رخ داده و يا اصلا رخ نداده با مردم ايران تفاوت داشته باشد.
به گفته بغزيان ، مردم ما در ايران افرادي با فرهنگ بالا و تحصيلكرده هستند.
اين كارشناس اقتصادي گفت:از اين رو انجام اصلاحات در بخش يارانه ها طي سال هاي اخير مورد توجه برخي كشورها قرار گرفته است. اما تاريخ نشان مي دهد قطع يا كاهش يارانه ها موجب گسترش تنش هاي اجتماعي در بسياري از كشورها از جمله كشورهاي در حال توسعه شده است .
*دولت آب را از لايحه هدفمند كردن يارانه ها حذف كند
بغزيان در پاسخ به اينكه دولت بايد در هدفمند كردن يارانهها در بحث آب تا حدودي دست به عصا حركت كند و بخش آب را به دليل ايجاد مشكلات از لايحه حذف كند گفت: اين نكته بسيار مهمي است چرا كه با اجراي اين طرح در بخش آب به دليل مجزا نبودن كنتورهاي آب مشكلاتي براي خانوارها ايجاد خواهد شد و قوه قضائيه نيز ظرفيت پذيرش اين اضافه اختلافات خانوارها را كه بر اثر مشكلات نبود كنتورهاي مجزا ايجاد ميشود را ندارد.
وي افزود: پس سازمانهايي كه با اجراي هدفمند كردن يارانهها بايد آمادگي لازم را داشته باشند بايد در مرحله آخر انجام شود. مثلا در خصوص بنزين شايد به راحتي اين كار انجام شود و مشكلي هم پيش نيايد اما در خصوص آب بهتر است كه در مرحله آخر اجرا شود.
ارسال نظر