هر متر چند کیلو است؟

قواعد در هر فعالیت و فرآیند کاری ضامن سلامتی و تداوم آن فعالیت است بورس نیز از این قاعده مستثنی نیست و کاملاً بدیهی است که مسئولین این بخش اعم از سازمان بورس و شرکت بورس مسئول نظارت بر حسن اجرای قوانین و قواعد در بورس می با شند و در این خصوص نیز نهادهای نظارتی و قوانین مختص نیز در بازار سرمایه دیده شده است. شایان ذکر است در سالهای اخیر در این خصوص اقدامات در خور توجهی صورت گرفته است که هنوز اعتقاد اغلب فعالان این حوزه توجه بیشتری را می طلبد .

به گزارش بورس نیوز نکته ای که قصد داریم پس از این مقدمه به آن بپردازیم شاید کمتر مورد توجه قرار گرفته اما علت بسیاری از نوسانات بازار اعم از رشد ارزش سرمایه گذاری سهامداران می شود اما در بیشتر مواقع به زیان فعالان بازار سرمایه تمام می شود که موجب بی اعتمادی به این بخش و فرار سرمایه از این حوزه می شود.

همانطور که می دانید بحث مربوط به پیش بینی و اعلام عایدی هر شرکت یکی از مباحث اصلی در خصوص تصمیم گیری سرمایه گذاران برای سرمایه گذاری در سهام هر شرکت است و به تبع آن تعدیل عایدی نیز که متغییر است به عنوان یکی از دلایل اصلی نوسان قیمتی هر سهم در بازار شناخته می شود این موضوع از2 منظر قابل بررسی است اول اینکه در بازار سرمایه ما دامنه تغییر سود شرکتها در یک دوره مالی تا حد زیادی گسترده است به عبارت دیگر بسیاری از نمادها در گام اول پیش بینی سود سال مالی خود رقمهایی اعلام می کنند که در پایان دوره سود تحقق یافته با این رقم تفاوت فاحشی دارد که به این پدیده انحراف معیار گویند در این خصوص می توان به نمادهای مانند داده پردازی یا ایران خودرو و بسیاری دیگر از این دست اشاره کرد سوال اصلی اینجاست که مسئول بررسی صحت و سقم گزارشهای ارایه شده توسط شرکتها به سازمان بورس کیست و چه نظارتی برای کارشناسی روی این گزارشها انجام می شود که عایدی سالیانه برخی از نمادها در طول یک سال به این میزان تغییر می کند. این معضل همواره در بازار سرمایه موجب شده که برخی از سود جویان بتوانند با دسترسی به اطلاعات قبل از انتشار عمومی آن سودهای نامشروعی را کسب نمایند اما می توان با بکارگیری کارشناسان مجرب دامنه این تغییرات را برای افزایش اعتماد عمومی و کاهش زمینه سوء استفاده فراهم آورد.

اما در منظر دوم همانطور که می دانید سود شرکتها غالباً زیر سرفصل دو عنوان سود عملیاتی و سود حاصل از سرمایه گذاریها طبقه بندی می شود این موضوع نیز اخیرا به معضل برای مبهم تر شدن عملکرد شرکتها تبدیل شده چراکه به عنوان مثال سایپا در گزارش اخیر خود میزان پوشش سوال خود را 15 درصد اعلام کرده اما در یکی از بندهای گزاش این شرکت اعلام شده که این میزان بدون احتساب سود حاصل از سرمایه گذاریهای سایپا است و عنوان شده که سود حاصل از سرمایه گذاریها این شرکت در پایان دوره شناسایی و اعلام می شود بنابراین ملاحظه می شود که ابهام جدی تا پایان سال در این نماد باقی می ماند.

سود اصلی در این خصوص این است که اگر در ابتدای سال سود یک شرکت با در نظر گرفتن دو فاکتور سود عملیاتی و سود حاصل از سرمایه گذارها اعلام می شود چرا در گزارشهای میان دوره ای این دو فاکتور جداگانه اعلام می شود و اگر امکان محاسبه همزمان این دو فاکتور در گزاشهای میان دوره ای وجود ندارد چرا نوع محاسبه و پیش بینی سود این گونه است؟ متغییر بودن هر کدام از این دو فاکتور موجب ابهام در خصوص آن سهم و به دنبال آن سردرگمی سهامداران و کسانی که قصد تصمیم گیری برای سرمایه گذاری را دارند می شود و از آنجا که امکان مقایسه این 2 فاکتور نیز به دلیل ناهمجنس بودن آنها وجود ندارد پس بهتر است هر چه زودتر این موضوع نیز در راستای رفع هر چه بیشتر معضلات بورس کشور اصلاح گردد.

بطور مثال اگر ابتدای سال پیش بینی سود و سهم سایپا 674 ریال اعلام می شود بهتر آن است که اعلام شود اجزای این سود چگونه است ( فرض : 434 ریال حاصل از سرمایه گذاری ها + 240 ریال عملیات = 674 ریال ) و در اطلاعات میان دوره ای اعلام شود که در 240 ریال سود عملیاتی آ - ریال پوشش داده شده و اطلاعات سود حاصل از سرمایه گذاریها هنوز تکمیل نیست .

با استفاده از این روش شبهه نیز بطور کامل از بین می رود وگرنه نمی توان پوشش سود عملیاتی را به نسبت سود عملیاتی + حاصل از سرمایه گذاری ها صحیح دانست و این به مثابه مقایسه کردن متر با کیلو است .