بازار سرمایه نیازمند محرک واقعی سودآوری

هلن عصمت پناه، مدرس و تحلیلگر مالی در گفت‌و‌گو با بورس نیوز، درخصوص وضعیت این روز‌های بازار سرمایه بیان کرد: بازارِ بی‌روایت سهام تهران را اگر بخواهم در یک جمله خلاصه بیان کنم باید بگویم بازار این روز‌ها نه به‌خاطر یک خبر بد، بلکه به‌خاطر نبودِ هر خبرِ امیدوارکننده‌ای ریزش می‌کند که با ریزش‌های کلاسیک تفاوت دارد.

وی افزود: مسأله اصلی بحران این روز‌های بازار، قطع رابطه بورس با اقتصاد واقعی است. امروزه بورس تهران دارد تاوان یک شکاف عمیق را پس می‌دهد.

عصمت پناه ادامه داد: ابتدا مساله اقتصاد ایران و مشکلات ناشی از آن، چون تورم مزمن، رکود تقاضا، کاهش حاشیه سود واقعی بنگاه‌ها و فشار هزینه‌ها (دستمزد، انرژی، مالیات پنهان) و سپس روند بورس سهام بر وزن رشد اسمی مطابق با خوش‌بینی ناشی از روند دلار، اما بدون تجربه عملی جریان نقد شرکت‌های فعال در آن.

بازار این روز‌ها به این نتیجه رسیده که قیمت دلار بالاست، ولی سود قابل تقسیم شرکت‌ها کجاست؟ و این سؤال، قاتل موج‌های صعودی است. اما خروج بی‌سروصدای پول از بازار این روزها، رفتاری هوشمندانه است نه فرار هیجانی. نکته مهم، کناره‌گیری پول از بازار است نه فرار پول.

مدرس و تحلیلگر مالی در این باره خاطرنشان کرد: نشانه‌های فرار هیجانی پول از بازار؛ صف فروش، هیجان و ترس سهامدار است، اما نشانه‌های کناره‌گیری پول از بازار؛ معامله کم، بی‌تصمیمی و بی‌انگیزگی سهامدار است. بحران عمیق‌تر از آن بحران افق سرمایه گذاری در بازار سهام تهران است.

عصمت پناه درخصوص بحران بازار سرمایه توضیح داد: بازار سرمایه با یک بحران جدی مواجه است و آن هم اینکه سرمایه‌گذار نمی‌داند ۶ ماه آینده سیاست ارزی چیست، بودجه با شرکت‌ها چه می‌کند، قیمت‌گذاری دستوری تا کجا ادامه دارد، مالیات و عوارض جدید از کجا نازل می‌شود؛ بنابراین وقتی افق تار است حتی سهم ارزنده هم خریدار ندارد، چون ارزش بدون افق، فقط عدد است.

وی ادامه داد: اگر در حالت خوشبینانه نشانه‌ای از ثبات سیاستی به وجود آید یا یک محرک واقعی سودآوری (نه خبری)، … بازار می‌تواند یک روند قوی مثبت سهم محور را داشته باشد.

این تحلیگر مالی بازار سرمایه گفت: با توجه به اینکه بازار اکنون وارد فاز فرسایشی شده خروج پول‌ها و رکود سرمایه‌ها بیشترین آسیب را به سهامداران می‌زند. اگر در حالت بدبینانه شوک جدید اقتصادی/سیاسی یا فشار شدید بودجه‌ای روی شرکت‌ها اتفاق بیفتد ریزش ناامیدکننده‌تر خواهد بود.

به گفته عصمت پناه؛ ریزش امروزه بازار، واکنش خاموش آن به ابهامات است، نه به اخبار. بورس ایران اکنون نه ارزان است و نه گران بلکه بلاتکلیف است و بازارِ بلاتکلیف، سرمایه‌گذار بلندمدت نمی‌سازد.