ریسک‌های سیاسی همچنان مسیر بازار بورس تهران را تعیین می‌کنند

هلن عصمت‌ پناه مدرس و تحلیلگر مالی، در گفت‌و‌گو با بورس نیوز به بررسی اثر ریسک‌های سیاسی بر مسیر کوتاه‌مدت و میان‌مدت بازار بورس سهام تهران پرداخت و توضیح داد که در ایران، ریسک سیاسی دیگر یک متغیر بیرونی نیست و به شکلی مستقیم و فعال در سازوکار بازار عمل می‌کند. او گفت: بازار بورس تهران نه‌تنها به رویداد‌های سیاسی واکنش نشان می‌دهد، بلکه انتظارات سیاسی را نیز پیش‌خور می‌کند و قیمت‌ها حتی قبل از وقوع رویداد‌ها باز تنظیم می‌شوند.

اثر ریسک سیاسی در کوتاه‌مدت و میان‌مدت

هلن عصمت‌ پناه با اشاره به تفاوت تأثیر ریسک سیاسی در بازه‌های زمانی کوتاه و میان‌مدت اظهار داشت: در کوتاه‌مدت، ریسک سیاسی بیشتر از جنس شوک انتظاری عمل می‌کند؛ یعنی با افزایش نا اطمینانی، نرخ تنزیل ذهنی سرمایه‌گذار بالا می‌رود و حتی سهام ارزنده هم با فشار فروش مواجه می‌شود؛ اما در میان‌مدت، بازار به‌تدریج این ریسک‌ها را قیمت‌گذاری می‌کند و از فاز هیجانی وارد فاز تحلیلی می‌شود.

او همچنین توضیح داد که شدت اثر ریسک‌های سیاسی به وضعیت بازار‌های رقیب بستگی دارد: هرچه بازار‌های جایگزین مثل ارز، طلا، مسکن و ... جذاب‌تر باشند، ضریب انتقال ریسک سیاسی به بازار سهام تهران بیشتر می‌شود؛ بنابراین ریسک سیاسی به‌تنهایی فرمانده بازار نیست و رفتار آن با ساختار بازدهی اقتصاد کشور در تعامل است.

شکاف بین ارزندگی سهام و اعتماد سرمایه‌گذار

عصمت‌ پناه در ادامه درباره دلیل احتیاط سرمایه‌گذاران با وجود ارزندگی سهام گفت: ارزندگی شرط لازم برای ورود به بازار است، اما شرط کافی نیست. اکنون بازار دچار نوعی شکاف بین ارزندگی تحلیلی و امنیت ادراکی سهامدار شده است. تحلیل‌ها نشان می‌دهد بسیاری از شرکت‌ها در سطوح جذاب قیمتی قرارگرفته‌اند، اما سرمایه‌گذار صرفاً به سود بنگاه نگاه نمی‌کند و قابلیت تحقق آن سود، توانایی تقسیم سود و حفظ ارزش پول در شرایط تورمی را نیز مدنظر دارد.

وی افزود: این تردید‌ها ناشی از تجربیات تاریخی بازار است؛ از قیمت‌گذاری دستوری گرفته تا مداخلات ناگهانی سیاست‌گذار و چالش‌های اقتصادی که بسیاری از بنگاه‌ها با آن مواجه هستند، باعث شده سرمایه‌گذار همچنان محتاط عمل کند.

صبر استراتژیک و مدیریت ریسک

هلن عصمت‌ پناه درباره رفتار فعلی سرمایه‌گذاران گفت: احتیاط فعلی ترکیبی از استراتژی و بی‌اعتمادی است. سرمایه‌گذار در شرایط ابهام حداکثری ترجیح می‌دهد نقدینگی خود را حفظ کند و ورود یک‌باره به بازار انجام ندهد. این نقدینگی در چنین فضایی یک دارایی استراتژیک محسوب می‌شود و هزینه خطا را کاهش می‌دهد.

وی اضافه کرد: سرمایه‌گذاران اکنون به‌جای انتظار برای سود سریع، بر انتظار برای ثبات تمرکز دارند. صبر آنان بیشتر از جنس انتظار برای ثبات است تا سوددهی. نقدینگی‌های پارک شده می‌توانند به‌محض مشاهده سیگنال‌های ثبات سیاسی و سیاست‌گذاری، به موتور رشد بازار بورس تهران تبدیل شوند.

تعامل ریسک سیاسی با شاخص‌های اقتصادی

عصمت‌ پناه در تحلیل عمیق‌تر، ریسک سیاسی را با شاخص‌های اقتصادی کشور مرتبط دانست: بازار با توجه به ریسک‌های سیاسی و ژئوپلیتیک موجود، نرخ بازده بدون ریسک و بازده مورد انتظار سرمایه‌گذاران را باز تنظیم می‌کند. حتی در شرایطی که سهام با پی بر‌ای‌های پایین معامله می‌شوند و بازار ارزنده است، این ریسک‌ها مانع از بروز تقاضای پرقدرت می‌شوند.

وی همچنین خاطرنشان کرد: عوامل تاریخی، تجربه مداخلات ناگهانی، بحران‌های اقتصادی و سیاسی و بسته شدن بازار، باعث شده سرمایه‌گذاران با وسواس خاصی سبد سرمایه‌گذاری خود را بچینند و تنها به‌صورت پله‌ای وارد بازار شوند.

انتظار برای ثبات

هلن عصمت‌ پناه در پایان تأکید کرد: صبر فعلی سرمایه‌گذاران نباید به‌عنوان بی‌اعتمادی محض تعبیر شود؛ بلکه یک استراتژی عقلانی برای حفظ سرمایه است. بازار منتظر حذف ریسک‌هاست و به‌محض ایجاد ثبات، نقدینگی‌های پارک شده می‌توانند به محرک اصلی رشد بورس تهران تبدیل شوند و مسیر بازار به سمت افزایش تقاضا و رشد مستمر پیش برود.

پایان مطلب