تأثیر ریسک‌های سیاسی بر مسیر کوتاه‌مدت و میان‌مدت بورس

مریم محبی کارشناس بازار سرمایه، در گفت‌و‌گو با بورس نیوز با اشاره به نقش ریسک‌های سیاسی در تعیین مسیر بازار سهام، به بررسی تأثیر این متغیر‌ها بر رفتار فعالان بورسی پرداخت و گفت: برای تحلیل اثر ریسک‌های سیاسی بر بازار سرمایه، ابتدا باید فعالان این بازار را به دو گروه اصلی «سرمایه‌گذاران» و «سرمایه پذیران» تقسیم کرد؛ گروه نخست شامل افرادی است که اقدام به خریدوفروش سهام می‌کنند و گروه دوم، شرکت‌های ناشری هستند که سهام آنها در بازار سرمایه معامله می‌شود.

وی افزود: هر یک از این دو گروه به‌صورت مستقیم از ریسک‌های سیاسی تأثیر می‌پذیرند و مسیر فعالیت و تصمیم‌گیری خود را متناسب با میزان این ریسک‌ها تنظیم می‌کنند.

واکنش سرمایه‌گذاران به افزایش نا اطمینانی‌های سیاسی

این کارشناس بازار سرمایه در ادامه، با تشریح رفتار سرمایه‌گذاران در شرایط پر ریسک سیاسی اظهار کرد: سرمایه‌گذاران با افزایش ریسک‌های سیاسی، به‌دلیل نگرانی از کاهش سود‌های احتمالی، از دست رفتن بخشی از سرمایه اولیه یا حتی جا ماندن از تورم، بااحتیاط بیشتری وارد بازار می‌شوند.

محبی ادامه داد: همین نگرانی‌ها باعث شکل‌گیری ترس و هیجان در بازار می‌شود که درنهایت به بروز نوسانات شدید، تشکیل صف‌های طولانی خریدوفروش و افزایش رفتار‌های هیجانی منجر خواهد شد. این شرایط به‌تدریج اعتماد سرمایه‌گذاران را کاهش می‌دهد و فضای کلی بازار را متزلزل می‌کند.

وی افزود: از یک‌سو رفتار‌های رمه‌ای، ترس و هیجان و از سوی دیگر کاهش تمایل سرمایه‌گذاران خارجی درنتیجه افزایش ریسک‌های سیاسی، می‌تواند مسیر کوتاه‌مدت و بلندمدت سرمایه‌گذاری در بازار سرمایه را مشخص کند. هرچه سطح ثبات و امنیت در بازار افزایش یابد، سرمایه‌گذاران با اطمینان بیشتری اقدام به معامله خواهند کرد.

وابستگی شرکت‌های بورسی به سیاست‌های دولتی

مریم محبی با اشاره به وضعیت بخش سرمایه پذیر بازار، به‌ویژه شرکت‌های بزرگ و دولتی، تصریح کرد: شرکت‌های بورسی، به‌ویژه شرکت‌های بزرگ و وابسته به دولت، به‌صورت مستقیم تحت تأثیر ریسک‌های سیاسی قرار دارند.

وی گفت: وابستگی این شرکت‌ها به تصمیمات بودجه‌ای و سیاست‌های دولت، به‌ویژه در دوره‌های بحران، افزایش پیدا می‌کند و این موضوع می‌تواند منجر به تغییرات ناگهانی در ارزش و قیمت سهام آنها شود.

این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: بورس ایران ماهیتی سیاسی دارد، زیرا اقتصاد کشور نیز ساختاری دولتی دارد؛ بنابراین هر موضوع مرتبط با دولت و سیاست، می‌تواند به‌طور مستقیم بر اقتصاد و بازار سرمایه اثرگذار باشد. در چنین شرایطی، ضعف عملکرد دولت درنتیجه افزایش ریسک‌های سیاسی، مستقیماً بر عملکرد شرکت‌های بورسی نیز تأثیر می‌گذارد.

نقش محدودیت‌ها و هیجانات اجتماعی در تصمیم‌گیری مدیران

محبی در بخش دیگری از این گفت‌و‌گو، به پیامد‌های اجتماعی و قانونی ریسک‌های سیاسی اشاره کرد و گفت: محدودیت‌های قانونی، افزایش تحریم‌ها، هیجانات اجتماعی و رفتار‌های هیجانی سهامداران، مدیران شرکت‌های بورسی به‌ویژه مدیران دولتی را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

وی افزود: در چنین شرایطی، مدیران ناچار می‌شوند تصمیمات خود را بر اساس پیش‌بینی رفتار آینده جامعه اتخاذ کنند و این موضوع می‌تواند مسیر کوتاه‌مدت و میان‌مدت بورس را به‌طور مستقیم تغییر دهد.

این کارشناس بازار سرمایه تأکید کرد: درمجموع، ریسک‌های سیاسی هم در بخش سرمایه‌گذار و هم در بخش سرمایه پذیر، تأثیر مستقیم بر رفتار فعالان بورسی دارند و می‌توانند مسیر کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت بازار را تعیین کنند.

ارزندگی بازار؛ شرط لازم، اما ناکافی برای جذب سرمایه

مریم محبی با اشاره به موضوع ارزندگی بازار سرمایه اظهار کرد: ارزنده بودن یا عقب‌ماندن یک بازار از سایر بازار‌های موازی، یکی از عوامل مهم در جذب سرمایه‌گذار است، اما عامل تعیین‌کننده نهایی محسوب نمی‌شود.

وی ادامه داد: عامل اصلی، چشم‌انداز رشد و سودآوری شرکت‌ها درنتیجه بهبود مؤلفه‌های اقتصادی است. در شرایطی که بازار سرمایه ازنظر قیمتی ارزنده است و پتانسیل بالقوه رشد بالایی دارد، تا زمانی که ریسک‌های سیاسی پابرجا باشد و چشم‌انداز سودآوری شرکت‌ها مبهم باقی بماند، این ظرفیت بالقوه به بالفعل تبدیل نخواهد شد.

محبی تصریح کرد: تبدیل این پتانسیل به رشد واقعی، نیازمند یک محرک اساسی اقتصادی است که بتواند فضای کسب‌وکار را متحول کند.

ضرورت بهبود زیرساخت‌های اقتصادی برای رشد شرکت‌ها

این کارشناس بازار سرمایه در ادامه گفت: شرکت‌های بورسی اگرچه دارایی، فعالیت اقتصادی و ظرفیت رشد دارند، اما برای بهره‌برداری مؤثر از این ظرفیت‌ها نیازمند دسترسی به منابع کلیدی هستند.

وی افزود: تأمین مواد اولیه، انرژی، منابع مالی، نیروی انسانی متعهد و سایر نهاده‌های تولید، مستلزم وجود ثبات و رونق اقتصادی است. بدون فراهم شدن این بسترها، شرکت‌ها نمی‌توانند عملکردی منطقی و سودآور داشته باشند.

تداوم تردید سهامداران در فضای مبهم اقتصادی

محبی با اشاره به رفتار محتاطانه سهامداران اظهار کرد: علی‌رغم ارزنده بودن بازار سرمایه، سرمایه‌گذاران همچنان با تردید و ابهام وضعیت بورس را رصد می‌کنند و تصمیم نهایی خود برای سرمایه‌گذاری را به آینده موکول می‌کنند.

وی گفت: سهامداران منتظر کاهش تحریم‌ها، بهبود شرایط اقتصادی، افزایش دسترسی شرکت‌ها به منابع تولید و کاهش هزینه‌های تأمین نهاده‌ها هستند. تا زمانی که این شرایط فراهم نشود، سرمایه‌گذاری قطعی شکل نخواهد گرفت.

این کارشناس بازار سرمایه تأکید کرد: ابهام در سودآوری عملیاتی شرکت‌ها باعث شده که سهامداران، سرمایه‌گذاری خود را منوط به کاهش ریسک‌های سیاسی و بهبود فضای اقتصادی کنند.

دو گروه اصلی سهامداران در بازار سرمایه

مریم محبی در بخش پایانی این گفت‌و‌گو، سهامداران را به دو گروه اصلی تقسیم کرد و گفت: گروه نخست، سهامداران وفادار هستند؛ افرادی که سال‌ها در بورس فعالیت داشته‌اند، به بازار سرمایه تعلق خاطر دارند و سرمایه‌گذاری در بورس را نوعی سرمایه‌گذاری مولد می‌دانند.

وی افزود: این افراد تلاش می‌کنند با حضور مستمر در بورس، به رونق اقتصادی کشور کمک کنند و معمولاً از صبر و تحمل بالایی برخوردارند. در شرایط فعلی نیز این گروه به‌صورت ناخواسته صبورتر شده‌اند.

محبی ادامه داد: در مقابل، گروه دوم سرمایه‌گذارانی هستند که به‌دنبال فرصت‌های کوتاه‌مدت سودآوری‌اند و به هر بازاری که چشم‌انداز رشد بیشتری داشته باشد، ورود می‌کنند. این افراد در شرایط کنونی، با احتیاط بیشتری به بورس نگاه می‌کنند و ترجیح می‌دهند به بازار‌هایی مانند طلا، ارز یا رمزارز‌ها روی بیاورند.

وی در پایان خاطرنشان کرد: سرمایه‌گذاران وفادار با هدف مشارکت در رشد اقتصادی کشور در بازار مولد بورس باقی مانده‌اند و صبوری را پیشه کرده‌اند، اما سرمایه‌گذاران فرصت‌طلب، فعلاً تمایل دارند به سمت بازار‌هایی حرکت کنند که در کوتاه‌مدت بازدهی بیشتری نسبت به بورس داشته باشند.

پایان مطلب