صرافی متمرکز و غیرمتمرکز دقیقاً چه تفاوتی در نحوه نگهداری دارایی دارند؟
به گزارش بورس نیوز، مهمترین تفاوت صرافی متمرکز و غیرمتمرکز به مالکیت واقعی دارایی برمیگردد. وقتی شما در صرافی متمرکز خرید ارز دیجیتال انجام میدهید، ارز داخل حساب صرافی نگهداری میشود. یعنی صرافی کلید دسترسی به دارایی را در اختیار دارد و شما فقط موجودی خود را در پنل میبینید؛ بنابراین دسترسی شما وابسته به حساب کاربری است.
اما در صرافی غیرمتمرکز، خرید و فروش مستقیم از کیف پول شخصی انجام میشود. دارایی هیچوقت به حساب صرافی منتقل نمیشود و کنترل کامل در اختیار خود کاربر است. به همین دلیل اگر دسترسی به کیف پول از بین برود، امکان بازیابی هم وجود ندارد.
در نتیجه انتخاب بین این دو یعنی انتخاب بین راحتی استفاده و کنترل کامل سرمایه. صرافی متمرکز سادهتر است، صرافی غیرمتمرکز استقلال بیشتری میدهد.
امنیت دارایی در صرافی متمرکز و غیرمتمرکز، خطر مسدود شدن حساب یا اشتباه کاربر؟
در صرافی متمرکز ارز دیجیتال، امنیت فنی معمولاً بالا است و سیستمهای محافظتی زیادی برای جلوگیری از هک وجود دارد. اما چون دارایی داخل حساب صرافی نگهداری میشود، در برخی شرایط ممکن است برداشت محدود شود یا حساب نیاز به بررسی داشته باشد. یعنی زیرساخت امن است ولی کنترل کامل سرمایه در اختیار کاربر نیست.
در صرافی غیرمتمرکز هیچکس نمیتواند دارایی را مسدود کند، چون معامله مستقیماً از کیف پول انجام میشود. با این حال احتمال خطای کاربر بیشتر است. ارسال دارایی به شبکه اشتباه یا تأیید یک تراکنش نادرست از رایجترین دلایل از دست رفتن سرمایه است؛ بنابراین هنگام بررسی قیمت ارز دیجیتال و انتخاب محل معامله باید توجه داشت که در صرافی متمرکز ریسک مربوط به پلتفرم است و در صرافی غیرمتمرکز ریسک بیشتر به نحوه استفاده کاربر برمیگردد.
کارمزدها و هزینه واقعی معامله، کدام روش ارزانتر تمام میشود؟
بسیاری از کاربران تصور میکنند صرافی غیرمتمرکز همیشه کارمزد کمتری دارد، اما هزینه واقعی معامله فقط کارمزد خرید و فروش نیست. در صرافی متمرکز کارمزد مقدار مشخصی است و قبل از ثبت سفارش میدانید دقیقاً چه مبلغی پرداخت میکنید.
برای مثال در صرافی بایننس کارمزد پایه معاملات اسپات حدود ۰٫۱ درصد است. یعنی اگر ۱۰۰۰ دلار خرید ارز دیجیتال انجام دهید، تقریباً ۱ دلار کارمزد پرداخت میکنید. در کوکوین این عدد حدود ۰٫۱ درصد و در بسیاری از صرافیهای ایرانی معمولاً بین ۰٫۲ تا ۰٫۳۵ درصد است.
در صرافی غیرمتمرکز شرایط متفاوت است. در یونیسواپ کارمزد معامله معمولاً ۰٫۳ درصد است، یعنی برای همان معامله ۱۰۰۰ دلاری حدود ۳ دلار کارمزد پرداخت میشود. علاوه بر آن باید کارمزد شبکه اتریوم هم پرداخت شود که بسته به شلوغی شبکه میتواند از حدود ۵ دلار تا بیش از ۳۰ دلار تغییر کند؛ بنابراین ممکن است هزینه کل معامله به ۸ تا ۳۳ دلار برسد.
در نتیجه برای معاملات کوچک معمولاً صرافی متمرکز بسیار ارزانتر است، اما در شبکههای ارزانتر مانند آربیتروم یا بیانبی چین اختلاف هزینه کمتر میشود و صرافی غیرمتمرکز میتواند رقابتیتر شود.
نقدشوندگی و سرعت انجام معامله، کجا سفارش سریعتر انجام میشود؟
در صرافی متمرکز معمولاً حجم معاملات بسیار بالاست و سفارشها تقریباً فوری انجام میشوند. برای مثال در بایننس حجم معاملات روزانه بیتکوین و تتر به چندین میلیارد دلار میرسد، به همین دلیل حتی اگر کاربر بخواهد چند هزار دلار خرید ارز دیجیتال انجام دهد، سفارش در کسری از ثانیه و بدون تغییر محسوس قیمت ثبت میشود. به همین خاطر معاملهگرانی که بر اساس قیمت لحظهای وارد و خارج میشوند بیشتر از صرافی متمرکز استفاده میکنند.
در صرافی غیرمتمرکز معامله از موجودی داخل استخر نقدینگی انجام میشود. در یونیسواپ اگر استخر یک جفت ارز حدود ۵۰۰ هزار دلار نقدینگی داشته باشد و کاربر معاملهای مثلاً ۲۰ هزار دلاری ثبت کند، قیمت حین معامله جابهجا میشود و دارایی با اختلاف قیمت خریداری میشود. علاوه بر آن، تأیید تراکنش روی شبکه اتریوم معمولاً بین ۱۵ ثانیه تا چند دقیقه طول میکشد و در زمان شلوغی بیشتر هم میشود.
به همین دلیل برای معاملات سریع و کوتاهمدت صرافی متمرکز انتخاب مناسبتری است، اما صرافی غیرمتمرکز بیشتر برای تبدیل دارایی یا خرید توکنهایی که در صرافیها لیست نشدهاند کاربرد دارد.
احراز هویت و دسترسی کاربران ایرانی، کدام نوع صرافی محدودیت کمتری دارد؟
در صرافیهای متمرکز برای استفاده کامل از خدمات معمولاً احراز هویت لازم است. برای مثال در بایننس بدون احراز هویت امکان برداشت وجود ندارد و حسابهای شناسایینشده محدود میشوند. در بسیاری از صرافیهای خارجی مانند کوینبیس نیز ثبت اطلاعات هویتی و بررسی کشور محل سکونت الزامی است و در صورت تشخیص آیپی ایران احتمال مسدود شدن دسترسی وجود دارد. در مقابل صرافیهای ایرانی با احراز هویت داخلی فعالیت میکنند و کاربر بدون نگرانی از محدودیت جغرافیایی میتواند خرید ارز دیجیتال انجام دهد.
در صرافی غیرمتمرکز چنین مرحلهای وجود ندارد. در یونیسواپ یا پنکیکسواپ فقط کیف پول متصل میشود و کاربر بلافاصله میتواند معامله کند. هیچ حساب کاربری یا ثبت اطلاعات شخصی در کار نیست و دسترسی وابسته به کشور نیست. البته در این حالت نگهداری کلید کیف پول کاملاً بر عهده کاربر است و در صورت از دست رفتن آن راه بازیابی وجود ندارد؛ بنابراین تفاوت اصلی این است که صرافی متمرکز خدمات سادهتر ولی همراه با محدودیت قانونی دارد و صرافی غیرمتمرکز آزادی بیشتر، اما مسئولیت کامل نگهداری دارایی را به کاربر میدهد.
در نهایت کدام گزینه برای اکثر کاربران مناسبتر است؟
برای بیشتر کاربران، انتخاب بین صرافی متمرکز و غیرمتمرکز به هدف استفاده بستگی دارد. اگر کاربر تازهکار است، سرمایه کمی دارد یا میخواهد سریع و ساده خرید ارز دیجیتال انجام دهد، صرافی متمرکز انتخاب منطقیتری است، چون قیمت ارز دیجیتال شفافتر، نقدشوندگی بالاتر و احتمال خطای کاربری کمتر است. اما اگر هدف نگهداری بلندمدت، خرید توکنهای جدید یا حفظ حریم خصوصی باشد، صرافی غیرمتمرکز گزینه مناسبتری خواهد بود. با این حال باید به ریسکهای عملی توجه کرد، مانند انتخاب شبکه اشتباه، خرید توکن تقلبی یا گیر کردن دارایی در استخرهای کمحجم. در عمل بسیاری از کاربران حرفهای ترکیبی عمل میکنند، خرید اولیه را در صرافی متمرکز انجام میدهند و سپس دارایی را برای نگهداری یا استفاده در پروژهها به کیف پول شخصی و صرافی غیرمتمرکز منتقل میکنند؛ بنابراین بهترین انتخاب یک گزینه ثابت نیست، بلکه وابسته به تجربه، هدف سرمایهگذاری و میزان مسئولیتی است که کاربر میخواهد بپذیرد.
منبع: دبلیوترید