اعتراض کشاورزان چغندرکار به نحوه تسویهحساب شرکت صنعتی و کشاورزی شیرین خراسان / مطالبات میلیاردی پرداخت نشده است
به گزارش بورس نیوز، جمعی از کشاورزان چغندرکار در استان خراسان رضوی با ابراز نارضایتی از روند تسویهحساب با شرکت صنعتی و کشاورزی شیرین خراسان، اعلام کردند که با گذشت چندین ماه از تحویل محصول، مطالبات آنان پرداخت نشده و پیشنهادهای تسویه نیز پایینتر از قیمت متعارف بازار است.
بر اساس اظهارات کشاورزان معترض، بخش قابل توجهی از چغندر قند تحویلی از مهر و آبانماه سال جاری به کارخانه قند شیرین تحویل داده شده، اما تاکنون مبالغ مربوط به فروش محصول به حساب آنان واریز نشده است. یکی از کشاورزان با اشاره به میزان طلب خود گفت: «۱۶ آبان محصولم را تحویل کارخانه دادم و اکنون بیش از یک میلیارد و ۷۵۰ میلیون تومان طلبکار هستم؛ اگر حتی هزار تومان هم به حسابم واریز شده باشد، حاضر هستم از باقی مبلغ صرفنظر کنم.»
کشاورزان میگویند تأخیر در پرداختها، فعالیتهای کشاورزی سال آینده آنان را با چالش جدی روبهرو کرده است. به گفته یکی از تولیدکنندگان که از شهرستان فاروج برای تحویل محصول به کارخانه مراجعه کرده، حدود یک میلیارد تومان از این واحد تولیدی طلب دارد و این مبلغ برای یک کشاورز سرمایهای حیاتی محسوب میشود. وی افزود افزایش مداوم هزینههای تولید، از جمله رشد قیمت بذر چغندر، فشار اقتصادی مضاعفی بر کشاورزان وارد کرده است.
کشاورزان همچنین از افزایش بدهیهای جاری خود خبر داده و اعلام کردند کارگران و تأمینکنندگان نهادههای کشاورزی به دلیل پرداخت نشدن مطالبات، به طور مداوم پیگیر دریافت دستمزد و مطالبات خود هستند و حتی برخی چکهای آنان برگشت خورده است.
در ادامه این اعتراضها، کشاورزان خواستار ورود نهادهای مسئول از جمله جهاد کشاورزی و استانداری برای رسیدگی به وضعیت موجود شدند و تأکید کردند نبود پاسخگویی مشخص از سوی متولیان امر، نگرانیها را افزایش داده است. آنان معتقدند تأخیر در تعیین تکلیف مطالبات میتواند روند کشت سال آینده را با اختلال مواجه کند و امنیت تولید محصول را تحت تأثیر قرار دهد.
ابهامات ملکی در صورتهای مالی شرکت شیرین خراسان
بررسی گزارش حسابرس مستقل در صورتهای مالی منتهی به شهریورماه شرکت صنعتی و کشاورزی شیرین خراسان نشان میدهد این شرکت علاوه بر چالشهای عملیاتی، با ابهاماتی در حوزه داراییهای ملکی نیز مواجه است.
بر اساس بند ۴.۲ گزارش حسابرس، توافقنامهای میان «شرکت قشرین» و «آستان قدس رضوی» منعقد شده که تا زمان تهیه گزارش، تعهدات هیچیک از طرفین بهطور کامل اجرا نشده است. پیامد این موضوع بروز مشکلاتی در انتقال اسناد برخی زمینها بوده است؛ بهگونهای که بخشی از اراضی واگذارشده به شهرداری مشهد هنوز سند رسمی دریافت نکرده و تعدادی از زمینهای فروختهشده به اشخاص ثالث نیز به دلیل تعیینتکلیف نشدن اسناد، تحویل یا انتقال رسمی نشدهاند.
حسابرس اعلام کرده بهرغم درخواست تأییدیه از آستان قدس رضوی و شهرداری مشهد، پاسخی دریافت نشده و به همین دلیل امکان برآورد دقیق آثار مالی این پروندهها بر سود و زیان شرکت وجود ندارد؛ موضوعی که بهعنوان یک ابهام مالی بااهمیت در صورتهای مالی شرکت مطرح شده است.
اشاره حسابرس به آتشسوزی انبار تفاله؛ رویدادی پس از تاریخ ترازنامه
در بخش دیگری از گزارش حسابرس مستقل شرکت صنعتی و کشاورزی شیرین خراسان، به وقوع آتشسوزی در انبار تفاله شرکت در تاریخ ۱۴ آذر ۱۴۰۴ اشاره شده است. طبق گزارش، شرکت بیمه پس از تنظیم صورتجلسه حادثه، در انتظار دریافت فهرست نهایی خسارتها برای تعیین و پرداخت غرامت قرار دارد.
هیئتمدیره شرکت اعلام کرده این حادثه از نظر مالی «بااهمیت» تلقی نمیشود و اثر تعیینکنندهای بر سودآوری یا داراییهای اصلی شرکت ندارد. با این حال، حسابرس این موضوع را در قالب «رویداد پس از تاریخ ترازنامه» افشا کرده است؛ رویدادی که به دلیل ماهیت ناگهانی، تعدیلی محسوب نمیشود، اما اطلاعرسانی آن برای آگاهی سهامداران ضروری است.
اگر مدیریت معتقد بوده خسارت «با اهمیت» نیست (همانطور که در متن یادداشت ۲۲.۵ آمده)، ممکن است از انتشار اطلاعیه فوری خودداری کرده باشد؛ اما حضور این بند در گزارش حسابرس نشان میدهد که از نظر او، این موضوع آنقدر مهم بوده که باید به اطلاع استفادهکنندگان از صورتهای مالی میرسیده است.
طرح این موضوع در گزارش حسابرس، در حالی است که افشای فوری آن در سامانه کدال محل بحث کارشناسی قرار گرفته و برخی تحلیلگران، درج آن در گزارش حسابرسی را نشانهای از اهمیت موضوع از منظر شفافیت اطلاعاتی و ریسکهای عملیاتی شرکت ارزیابی میکنند؛ بهویژه آنکه تفاله چغندر قند بهعنوان یکی از محصولات جانبی دارای ارزش اقتصادی، بخشی از موجودیهای شرکت را تشکیل میدهد و نحوه انعکاس خسارت احتمالی آن در حسابها برای استفادهکنندگان صورتهای مالی اهمیت دارد.
انتقاد حسابرس از نحوه مدیریت منابع مالی و هزینههای مشاورهای شرکت
در بند دیگری (۱۵) از گزارش حسابرس مستقل، نحوه مدیریت منابع مالی شرکت صنعتی و کشاورزی شیرین خراسان مورد توجه قرار گرفته است. حسابرس اعلام کرده با وجود برخی بدهیهای سررسیدشده پرداختنشده (از جمله بدهی به آستان قدس رضوی که منجر به تعلق جریمه شده) خروج بخشی از منابع مالی شرکت برای سرمایهگذاری در سایر شرکتها محل ابهام است.
بند ۱۵ چالشهای جدیتری را نسبت به آتشسوزی نشان میدهد. حسابرس عملاً از نحوه مدیریت منابع مالی شرکت انتقاد میکند:
بدهیهای جریمهدار: شرکت به آستان قدس رضوی بدهی داشته که وقت پرداخت آن گذشته (سررسید شده) و به همین دلیل جریمه هم به آن تعلق گرفته است.
سؤال بزرگ حسابرس: حسابرس میگوید در حالی که شرکت بدهی جریمهدار دارد، چرا منابع مالیاش را از شرکت خارج کرده و در جاهای دیگر سرمایهگذاری کرده است؟ همچنین چرا قراردادهای مشاورهای گرانقیمت (ماهی ۳۰۰ میلیون تومان به علاوه هزینههای جانبی) بسته است؟
عدم احراز صلاح: عبارت «محرز نگردیده است» در زبان حسابرسی یعنی: «ما قانع نشدیم که این هزینهها و ریختوپاشها به نفع سهامداران باشد».
ارتباط این بندها با موضوع «کدال» و «آتشسوزی»
وقتی این سه موضوع را کنار هم میگذاریم (عدم شفافیت در زمینها، آتشسوزی افشا نشده در زمان مقرر، و هزینههای مشاورهای مشکوک)، تصویر زیر برای قشرین ترسیم میشود:
ضعف در کنترلهای داخلی: شرکت در اولویتبندی پرداختها (پرداخت جریمه آستان قدس به جای قرارداد مشاوره) دچار مشکل است.
ابهام در اطلاعرسانی: همانطور که خودتان اشاره کردید، عدم افشای فوری آتشسوزی در کدال و حالا مشاهده این هزینههای ماهیانه ۳ میلیارد ریالی که حسابرس بابت آنها قانع نشده، نشاندهنده یک «فشار هزینهای» به شرکت است که ممکن است سود خالص را تحت تأثیر قرار دهد.
حسابرس با لحنی تند در بند ۱۵، مدیریت شرکت را زیر سؤال برده است که چرا وقتی بدهی دارید و جریمه میدهید، منابع را صرف قراردادهای مشاوره و سرمایهگذاریهای دیگر میکنید.
افشای ردپای «ارزانفروشی سیستمی» در قشرین/ وقتی سود سهامداران در انبار اشخاص وابسته آب میشود
بررسیهای دقیق از صورتهای مالی منتهی به شهریورماه ۱۴۰۴ شرکت صنعتی و کشاورزی شیرین خراسان (با نماد قشرین)، پرده از یک ساختار پیچیده در انتقال سود و مهندسی هزینهها برداشته است که نشان میدهد مدیریت شرکت با ارائه آدرسهای اشتباه، سعی در توجیه حاشیه سود منفی خود دارد.
تمرکز ۹۹ درصدی درآمدها بر اشخاص وابسته
یافتههای آماری نشان میدهد از مجموع ۱،۱۸۵ میلیارد تومان درآمد عملیاتی شرکت، مبلغی بالغ بر ۱،۱۷۲ میلیارد تومان (معادل ۹۹ درصد) در بخش خالص درآمدهای عملیاتی حاصل از معامله با اشخاص وابسته بوده است. نکته تأملبرانگیز اینجاست که ۹۴ درصد از این درآمدها نیز تنها با «سایر اشخاص وابسته» محقق شده که شائبه خروج منافع از شرکت به سمت شبکهای خاص را تقویت میکند.
تضاد ادعای مدیریت با گزارش بازرس قانونی
در حالی که مدیریت شرکت در بند ۱-۴-۵، دلایل حاشیه فروش منفی شکر را به عواملی نظیر «افزایش هزینه جذب مواد»، «پیشفروش محصولات» و «کاهش قیمت فروش در زمان بهرهبرداری» نسبت میدهد، گزارش حسابرس رسمی تصویر متفاوتی را ترسیم میکند:
ارزانفروشی عامدانه: حسابرس در بند ۱۶ صراحتاً قید کرده است که ۹۳ درصد ملاس تولیدی به اشخاص وابسته و با نرخهایی بهمراتب «پایینتر از نرخ سایر مشتریان و میانگین صنعت» فروخته شده است.
توجیهات غیرفنی: مدیریت دلیل این ارزانفروشی را حجم بالا و کیفیت پایین محصول عنوان کرده، اما حسابرس با جلب نظر مجمع عمومی به «رعایت صرفه و صلاح شرکت»، عملاً این توجیهات را رد کرده است.
به نظر میرسد "قشرین" با ایجاد یک بنبست اطلاعاتی و ارائهی دلایل واهی برای زیاندهی در بخش شکر، در حال انتقال منافع به شرکتهای همگروه از طریق ارزانفروشی محصولات است. این گزارش زنگ خطری جدی برای نهادهای ناظر و سهامداران خرد است تا در مجمع عمومی پیش رو، نسبت به تضییع حقوق خود و هزینههای غیرضروری شرکت مطالبهگری کنند.
تسویه بدهیهای اوقافی از جیب سهامداران با چاشنی تخلف در افزایش سرمایه
این گزارش حاکی از آن است که مدیریت شرکت با اتخاذ سیاستهای خاص در قیمتگذاری و مدیریت نقدینگی، عملاً نفع سهامداران عمده را بر حقوق سهامداران خرد مقدم شمرده است.
۱. افزایش سرمایه برای جبران بدهیهای معوق
شرکت قشرین در نظر دارد به منظور بازپرداخت بدهیهای ناشی از قرارداد مورخ ۱۴۰۱/۰۸/۲۶ با آستان قدس رضوی، سرمایه خود را از ۶۷۷ میلیارد تومان به ۱،۰۳۳ میلیارد تومان افزایش دهد. این افزایش سرمایه که از محل مطالبات حال شده و آورده نقدی برنامهریزی شده، با هدف تأمین حقوقات موقوفه بابت باغ ۵۶ هکتاری و ۷۵ هزار متر کاربری اقامتی انجام میشود تا از اخذ تسهیلات جدید و تحمیل هزینههای مالی جلوگیری شود.
۲. شائبه در سلامت عملیات افزایش سرمایه (بند ۱۷)
در حالی که هدف از افزایش سرمایه، بهبود وضعیت نقدینگی اعلام شده، حسابرس در بند ۱۷ پرده از یک تخلف جدی برمیدارد:
بازی با وجه نقد: برخی از اشخاص وابسته، وجوه واریزی بابت افزایش سرمایه را بلافاصله از حساب شرکت خارج کرده و تنها در مرحله نهایی به حساب بازگرداندهاند.
نقض صریح قانون:این اقدام طبق گزارش بازرس قانونی، مصداق عدم رعایت ماده ۱۴۸ اصلاحیه قانون تجارت و نقض اصل تساوی حقوق سهامداران است.
به نظر میرسد افزایش سرمایه قشرین بیش از آنکه صرفاً راهکاری برای نجات شرکت از بدهی باشد، در بستری از «مدیریت غیرشفاف» و «معاملات مشکوک با اشخاص وابسته» در حال اجراست. استفاده از منابع افزایش سرمایه برای بازپرداخت بدهی موقوفه، در حالی که نقدینگی شرکت به جای بهینهسازی، صرف قراردادهای مشاورهای غیرضروری میشود، نیازمند نظارت جدیتر نهادهای ذیربط و مطالبهگری دقیق سهامداران در مجمع عمومی است.