تغییر موازنه قدرت درآمدی در صنعت فراکاب/ بورس اوراق بهادار در رکود؛ فرابورس در اوج!

به گزارش بورس نیوز، شرایط جنگ و نوسانات بازار، منجر به تغییرات قابل توجهی در ترکیب درآمدی شرکت‌های فراکاب شده است؛ در حالی که بورس کالا و بورس انرژی به کسب درآمد از منابع خود ادامه می‌دهند، بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس به دلیل توقف معاملات سهام و ضعف در منبع اصلی درآمد، روندی ضعیف را تجربه کرده‌اند. با این حال، رشد ارزش معاملات صندوق‌ها و درآمد‌های حاصل از انبارداری، وضعیت بورس کالا را مطلوب نگه داشته و افزایش عرضه انرژی نیز به درآمدزایی بورس انرژی کمک خواهد کرد. در مقابل، افت شاخص کل بورس در پایان سال ۱۴۰۴ و توقف معاملات سهام در ابتدای سال ۱۴۰۵، نمایانگر تضعیف شرکت بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس بوده است.

بورس تهران عقب ماند، فرابورس جهش کرد

در فروردین ماه ۱۴۰۵، شرکت بورس کالای ایران با نماد کالا ۳۸۱ میلیارد تومان، بورس اوراق بهادار تهران با نماد بورس ۶۱ میلیارد تومان، فرابورس ایران با نماد فرابورس ۱۴۶ میلیارد تومان و بورس انرژی ایران با نماد انرژی ۱۷ میلیارد تومان درآمد کسب کردند. شرکت بورس کالا ۴۱ درصد، بورس اوراق بهادار تهران ۲۰ درصد، فرابورس ایران ۱۰ درصد و بورس انرژی ایران ۷۶ درصد از کل درآمد عملیاتی فروردین ماه ۱۴۰۵ را از محل کارمزد معاملات به دست آوردند. در شرکت بورس کالای ایران، انبارداری ۵۲ درصد از درآمد‌ها را به خود اختصاص داده است؛ از سوی دیگر، تسلط حق درج و پذیرش به کل درآمد‌ها در شرکت بورس اوراق بهادار تهران ۴۱ درصد و فرابورس ایران ۸۶ درصد برآورد می‌شود.

با توجه به تورم نقطه به نقطه ۶۷ درصدی فروردین ماه ۱۴۰۵، دو شرکت خدمات بورسی عملکرد مطلوب و دو شرکت دیگر، عملکرد ضعیفی را از خود نشان دادند. بورس کالای ایران به میزان ۷۶ درصد، فرابورس ایران ۱۷۵ درصد و بورس انرژی ایران ۱۳ درصد افزایش درآمد عملیاتی را نسبت به مدت مشابه سال قبل تجربه کردند؛ در مقابل، شرکت بورس اوراق بهادار تهران با کاهش ۱۶- درصدی درآمد‌ها مواجه شد.

به طور کلی، فرابورس و بورس کالا خوش درخشیدند، اما بورس انرژی با کمترین نرخ رشد درآمد همراه بود و بورس اوراق بهادار تهران نیز، طبیعتا به دلیل توقف معاملات و فعالیت‌های مرتبط با سهام، کاهش درآمد را تجربه کرد.

درآمد فرابورس ۵ برابر شد

در اسفند ماه ۱۴۰۴، شرکت بورس کالای ایران با نماد کالا ۳۷۹ میلیارد تومان، بورس اوراق بهادار تهران با نماد بورس ۱۲۵ میلیارد تومان، فرابورس ایران با نماد فرابورس ۲۵ میلیارد تومان و بورس انرژی ایران با نماد انرژی ۹ میلیارد تومان درآمد عملیاتی را به ثبت رساندند. از اسفند ماه ۱۴۰۴ الی فروردین ماه ۱۴۰۵، شرکت فرابورس ایران ۴۸۴ درصد، بورس انرژی ایران ۸۹ درصد و بورس کالای ایران تنها یک درصد رشد درآمد داشتند؛ در مقابل، بورس اوراق بهادار تهران با کاهش ۵۱- درصد مواجه شد. جهش درآمدی دو شرکت فرابورس و بورس کالا در مقابل تورم ۷ درصدی یک ماهه منتهی به فروردین ۱۴۰۵، رضایت بخش است، اما بورس کالا و بخصوص بورس اوراق بهادار تهران از وضعیت خوبی برخوردار نیستند.

تغییر موازنه تسلط درآمدی؛ فرابورس گوی سبقت را ربود

در فروردین ماه، بورس کالای ایران ۶۳ درصد، بورس اوراق بهادار تهران ۱۰ درصد، فرابورس ایران ۲۴ درصد و بورس انرژی ایران ۳ درصد از کل درآمد یک ماهه صنعت فراکاب را به خود اختصاص داده‌اند. در واقع، کل گروه فراکاب، جمعا ۶۰۵ میلیارد تومان درآمد عملیاتی ساختند که بورس کالای ایران ۳۸۱ میلیارد تومان، بورس اوراق بهادار تهران ۶۱ میلیارد تومان، فرابورس ایران ۱۴۶ میلیارد تومان و بورس انرژی ایران ۱۷ میلیارد تومان درآمد را به ثبت رساند.

این در حالی است که سهم بازار این چهار شرکت از کل صنعت در سال ۱۴۰۴ اندکی متفاوت بود؛ به طوری که بورس کالای ایران ۶۶ درصد، بورس اوراق بهادار تهران ۲۱ درصد، فرابورس ایران ۹ درصد و بورس انرژی ایران ۳ درصد به کل درآمد یک ساله صنعت تسلط داشتند. با آنالیز عمیق روند دامیننس شرکت‌ها متوجه می‌شویم که بورس کالای ایران و بورس انرژی ایران، تفاوت محسوسی در نوسان تسلط درآمدی فروردین ماه نسبت به سال قبل تجربه نکردند؛ اما تسلط بورس اوراق بهادار تهران به درآمد از ۲۱ درصد در سال ۱۴۰۴ به ۱۰ درصد در فروردین ماه ۱۴۰۵ رسیده است. در همین بازه، تسلط فرابورس ایران از ۹ درصد به ۲۴ درصد جهش پیدا کرده است.

بورس کالا از رشد درآمدی ۱۴۰ درصدی خبر داد

براساس صورت‌های مالی حسابرسی نشده ۱۴۰۴، شرکت بورس کالای ایران با نماد بورسی کالا در سال مالی ۱۴۰۴ توانست ۴ هزار و ۱۹۹ میلیارد تومان درآمد کسب کند که نسبت به سال ۱۴۰۳ افزایش ۱۴۰ درصدی را نشان می‌دهد. همچنین، سود خالص شرکت از ۲ هزار و ۴۳۰ میلیارد تومان در سال ۱۴۰۳ با رشد ۸۰ درصدی به ۴ هزار و ۳۶۷ میلیارد تومان در سال ۱۴۰۴ رسیده است که این نرخ رشد‌ها نشان از وضعیت مطلوب بورس کالا دارد. ارزش ویژه بورس کالا به ۸ هزار و ۷۳۶ میلیارد تومان رسید که نسبت به سال قبل ۸۴ درصد افزایش یافته است. هر چند، حاشیه سود خالص شرکت از ۱۳۹ درصد در سال ۱۴۰۳ به ۱۰۴ درصد در سال ۱۴۰۴ کاهش پیدا کرده، اما نرخ رشد درآمد‌های عملیاتی، سود خالص و ارزش ویژه قابل توجه می‌باشد.

رکود شدید در سهام؛ رونق بازار صندوق‌ها

با توجه به اصلاح ۱۸.۳ شاخص کل بورس در کوارتر پایانی سال ۱۴۰۴ و توقف معاملات سهام در ماه‌های ابتدایی سال ۱۴۰۵ به نظر می‌رسد شرکت بورس اوراق بهادار و فرابورس با افت درآمد حداقل در نیمه اول سال ۱۴۰۵ مواجه شوند؛ چراکه کارمزد معاملات در ترکیب درآمدی این دو شرکت نقش مهمی ایفا می‌کند. از سوی دیگر، ارزش معاملات صندوق‌های طلا، نقره و درآمد ثابت به دلیل نقدشوندگی بالا و خاصیت ریسک‌گریزی همچنان رو به رشد و قابل ملاحظه است که می‌تواند درآمد‌های حاصل از انبارداری در شرکت بورس کالا را افزایش دهد. البته باید در نظر داشت که بورس کالا از طریق عرضه کالا نیز، درآمد خوبی کسب می‌کند. در نهایت، شرکت بورس انرژی به بازار انرژی و کارمزد معاملات حاصل از آن چشم دوخته است.

هادی بهرامی_ پژوهشگر بازار سرمایه