پدیده از آغاز تا امروز
بورسنیوز:
روزی روزگاری، پدیده شاندیز نه یک شرکت، بلکه رویایی بود که هزاران ایرانی را به خود بافته بود؛ رویای سودهای نجومی و آیندهای روشن. اما امروز، این رویا هنوز تعبیر نشده و برای آشنایی با پدیده کافی است بدانیم هر پروژه ساختمانی نیازمند اخذ پروانه ساختمانی و پرداخت عوارض برای آغاز ساختوساز است و طبیعتا شهرداریها بر اساس طرح تفصیلی جامع نسبت به صدور پروانه اقدام میکنند، از ابتدای ساختوساز، پروژه پدیده با خلاء مجوزهای بالادستی مواجه بوده و همین معضل بزرگ در طول سالها چالشهای حقوقی، فنی و اقتصادی فراوانی را برای سهامداران در پی داشته است. نهایتا پروژه متوقف و بخش زیادی از پروژهی اجرا شده با حکم قلع کمیسیون ماده ۱۰۰ مواجه میشود، یعنی طبق قانون باید آنچه ساخته شده در معرض تخریب قرار گیرد همانطور که در رسانهها و تلویزیون میبینیم که پروژه فاقد مجوز ساخت تخریب میشود.
پروژه برای حدود بیش از یک دهه با عدم امکان فعالیت قانونی ساختوساز مواجه بود و عملا هر گونه اقدام جدید برای ساختوساز خلاف قانون بوده است. در آسیبشناسی پروژه پدیده چند اقدام اساسی و زیرساختی برای به ثمر نشستن این پروژه ضروری مینمود، این اقدامات زیرساختی چند محور دارند از اخذ مجوزات لازم، اصلاح ساختار مالی، تعیین تکلیف دهها قرارداد بزرگ و بلاتکلیف در بدنهی پروژههای شرکت و گروه گرفته تا تعامل با سازمان بورس و سهامداران از طریق ایجاد شفافیت مالی و تعیین تکلیف پروندههای متعدد حقوقی شرکت.
صدور مجوز کمیسیون ماده ۵ شورای عالی شهرسازی و معماری کشور
در ادامه مجوز کمیسیون ماده ۵ توسط شورای عالی شهرسازی و معماری کشور برای کل پروژه پدیده شاندیز به مساحت حدود یکمیلیون و ۱۵۰ هزار متر مربع صادر اخذ و این مجوز ابلاغ شد. این اتفاق به نظر همه کارشناسان واقف به شرایط و تاریخچه پدیده، نقطه عطف تاریخی برای گشان است. نکته بسیار مهم این است که تمامی کاربریها، سطوح و ضوابط پروژه دقیقاً مطابق با طرحها و نقشههای پیشنهادی ارائهشده از سوی شرکت پدیده به رسمیت شناخته شده و پروژه بهطور کامل از بلاتکلیفی خارج شده است.
برای نخستین بار بعد از شکلگیری پروژه، با صدور مجوز این پروژه شناسنامهدار شده است امروز بعد از سالها بلاتکلیفی پروژه اعتبار واقعی پیدا کرده، پشتوانه قانونی دارد و از منظر اقتصادی، صدور این مجوزها میتواند منجر به افزایش چند همتی در ارزش داراییهای پدیده شاندیز شود. این مجوزها بستر لازم برای برنامهریزی اجرایی، تصمیمگیریهای مالی و حرکت پروژه به سمت فازهای بعدی را فراهم میکند و ماده ۱۰۰ ریسکهای ساختاری پروژه را بهطور معناداری کاهش میدهد.
برای اینکه اهمیت این مجوز را بدانیم لازم است ذکر شود که نبود مجوزهای بالادستی باعث شده بود که پروژه از نظر شهرسازی تثبیت نشده باشد و حتی در طرح تفصیلی شهر شاندیز که حدود ۲ سال قبل به تصویب رسیده بود، پروژه شاندیز در آن دیده نشده بود. بزرگترین پیامد نداشتن مجوز، عدم ورود سرمایهگذاران حرفهای و معتبر به پروژه بود که هرگونه تامین مالی برای پروژه با بنبست مواجه میکرد چرا که اساسا شرکت فاقد دارایی شناسنامهداری بود و هر زمان احتمال از دست دادن داراییهای پروژه متصور بود. کدام سرمایهگذاری حاضر به قبول این ریسک بزرگ میشود؟ پیامد مهم بعدی، عدم امکان ساختوساز در پروژه بوده است.
در شرایط فعلی مهمترین مقدمه و زیرساخت آغاز ساختوساز نهایی شده لیکن با توجه به رای کمیسیون ماده ۱۰۰ برای پروژه شاندیز، این موضوع نیز از طریق دادگستری در حال پیگیری است و امید است که این تلاشها نیز به زودی به نتیجه برسد. همچنین مذاکرات با شهرداری شاندیز و اعضای شورای شهر شاندیز در خصوص اخذ پروانه ساختمان در حال انجام است و به زودی اخبار خوب در این زمینه اطلاعرسانی خواهد شد.
ساماندهی وضعیت مالی شرکت و اصلاح ساختار مالی
در خصوص وضعیت نابسامان شفافیت مالی پدیده در سنوات گذشته که مجامع شرکت به دلایل گوناگون به تعویق میافتاد، گزارش حسابرس مستقل و بازرس قانونی شرکتها به موقع دریافت نمیشد و صورتهای مالی نهایی نشده بود، این موضوع بیشترین تاثیر منفی را در بازار سرمایه داشته و مانع از ورود خریداران حرفهای به سهام گشان بود. موضوع دعاوی حقوقی و عدم تعیین تکلیف بدهیهای بزرگ نیز از چالشهای بزرگ پدیده طی چندسال اخیر بود، طی ۲ سال اخیر برگزاری به موقع مجامع پدیده، انتشار به موقع صورتهای مالی حسابرسی شده تاحدی به حل این مشکل کمک کرده است. پذیرش شرکت ابنیه (از شرکتهای مهم زیرمجموعه) در بازار بالاتر در حال انجام است، موضوع افزایش سرمایه با جدیت در شرکت پیگیری میشود، انعقاد قرارداد با بازارگردان و دهها اصلاحات اساسی و زیرساختی دیگر نیز که جزو اهداف اصلاح ساختار مالی بود به ثمر نشسته یا در شرف نتیجه نهایی است.
فسخ پروژه با افسانهسازان بزرگترین دستاور حقوقی برای سهامداران پدیده
یکی از مهمترین دعاوی حقوقی پدیده، موضوع قرارداد پروژه کیش بوده است. در این قرارداد شریک تعهدات خود را انجام نداده بود و اموال و دارایی باارزشی از شرکت برای این شراکت از دسترس خارج شده بود، دعوای طولانی و تخصصی در این موضوع سرانجام به فسخ قرارداد به نفع پدیده منجر شد. از طرفی برخی داراییهای شرکت با شرایط غیرقابلقبول در تملک افرادی است که فرآیندهای بازپسگیری آن در حال انجام است و اقدامات حقوقی با جدیت در حال انجام است.
پروژه شاندیز کیش نیز در کمترین پیشرفت فیزیکی خودش متوقف شده بود و حدود یک دهه بلاتکلیف مانده بود. علت نیز عدم انعقاد قرارداد زمین، عدم صدور پروانه ساختوساز، عدم توافق با سازمان منطقه آزاد کیش و مشکلاتی اینچنین بوده است. در حالی که مقرر بوده تمام این موارد توسط شریک پیگیری شود و برای آن هزینه پیشبینی و بعضا به شریک پرداخت شده لیکن تا به امروز نه خبری از قرارداد زمین بوده و بالطبع پروانه ساختمانی و مجوزات لازم هم اخذ نشده است؟! اخیرا قرارداد زمین این پروژه نهایی و به امضای اکثر اعضای مسئول در سازمان منطقه آزاد کیش رسیده و منتظر امضای رئیس سازمان منطقه آزاد کیش است.
مولدسازی داراییها
از طرفی؛ سهامداران شرکت که عمدتا بواسطه جابجایی حقوقشان از شرکت سهام خاص به یکباره بعنوان سهامدار بورسی شناخته شدند، سالهاست در انتظار رویداد مهمی هستند که حداقل بتوانند اصل سرمایهی خود را احیا کنند. شرکت هم به دلایلی همچون نداشتن مجوز بیش از یک دهه است که هیچگونه درآمد پایداری نداشته تا بتواند هزینههای سنگین پرسنلی، تعمیر و نگهداری مجموعه، هزینههای دفاع در پروندههای حقوقی و از همه مهمتر حمایت از سهم را تامین کند؛ لذا از محل تبدیل دارایی یا تهاتر بدهیها این هزینهها را تامین کرده است. اینگونه به نظر میرسد که شرکت در تلاش است تا جلوی پرداخت خسارتهای سنگین ناشی از پروندههای حقوقی گرفته شود و با واگذاری برخی داراییهای غیرمولد از نقدینگی حاصل از آن برای رشد ارزش سهام به شکل واقعی بهرهگیری شود. در همین راستا مذاکرات متعددی انجام شده و در حال حاضر یکی از املاک معروف شرکت که قبلا بعنوان دفتر کار مدیر و فروش سهام استفاده شده، واگذار و برنامههای دیگری با رویکرد حمایت ارزش سهام شرکت طراحی شده است.
برای جلب سرمایهگذاران، جامعه سهامداری پدیده خوددار باشد
سهامداران این شرکت طی ۱۵ سال گذشته اختلاف نظرات متعددی بدلایل گوناگون با یکدیگر پیدا کردهاند که در حال حاضر این اختلافات نمود بیرونی در سایتها، کامنتها وگروههای های مختلف در فضای مجازی داشته است. طبیعی است که خریداران حرفهای در سراسر کشور در مواجهه با این اختلافات از خرید سهام دلسرد شده و عملا این اختلافات به ضرر شرکت و ارزش سهام منجر میشود؛ لذا به نظر میرسد مدیریت منطقی اختلافات سهامداری و نمود بیرونی در شرایط کنونی حائز اهمیت است چرا که خریداران بالقوه سابقه اختلاف را در نظر نمیگیرند و با توجه به فعالیت بیشتر جامعه سهامداری در فضای مجازی با خواندن برخی نظرات و مسائل در فضای مجازی از خرید سهم منصرف میشوند.