از دیابت تا سلامت متابولیک؛ چگونه GLP-1 به «مولکول تریلیون دلاری» تبدیل شد؟

بورس‌نیوز:

در سال‌های اخیر، GLP-۱ از یک کلاس دارویی مرتبط با دیابت نوع ۲ به یکی از مهم‌ترین روایت‌های خلق ارزش در صنعت داروی جهان تبدیل شده است؛ بازاری که طبق برآورد Morgan Stanley می‌تواند تا سال ۲۰۳۵ به حدود ۱۹۰ میلیارد دلار برسد. این رشد فقط حاصل فروش چند داروی موفق نیست، بلکه نتیجه گسترش GLP-۱ از دیابت به حوزه‌هایی مانند چاقی، بیماری‌های قلبی‌عروقی، کلیوی و کبد چرب متابولیک است. برای صنعت داروی ایران نیز این تحول اهمیت ویژه دارد و ورود شرکت‌هایی مانند داروسازی دکتر عبیدی به حوزه سلامت متابولیک را باید در همین چارچوب تحلیل کرد: حرکت از رقابت بر سر یک محصول، به حضور در یکی از مهم‌ترین پلتفرم‌های درمانی و ارزش‌آفرین جهان.

داستان GLP-۱ از دیابت آغاز شد، اما شواهد علمی در دهه گذشته نشان داد برخی دارو‌های این کلاس می‌توانند از کنترل قند خون فراتر بروند؛ از کاهش وزن معنادار و کاهش ریسک برخی رویداد‌های قلبی‌عروقی تا نقش‌آفرینی در حوزه‌هایی مانند بیماری‌های کلیوی و کبد چرب. همین عبور از یک بیماری به بازار‌های بزرگ‌تری مانند چاقی، کبد چرب متابولیک، بیماری مزمن کلیه و آپنه خواب است که باعث شده تحلیلگران GLP-۱ را نه یک داروی دیابت، بلکه یک پلتفرم درمانی با موارد مصرف گسترده بدانند.

همین تغییر نگاه، منطق ارزش‌گذاری را نیز تغییر داده است. امروز موفقیت شرکت‌هایی مانند Novo Nordisk و Eli Lilly صرفاً به فروش یک محصول وابسته نیست. بازار سرمایه ظرفیت توسعه این پلتفرم درمانی در حوزه‌های متعدد بیماری را قیمت‌گذاری می‌کند. Ozempic و Mounjaro در سال ۲۰۲۳ مجموعاً بیش از ۳۰ میلیارد دلار فروش داشتند و توسعه نسل‌های خوراکی این داروها، رقابت میان غول‌های دارویی جهان را به مرحله‌ای تازه رسانده است.

اهمیت موضوع زمانی روشن‌تر می‌شود که بدانیم Morgan Stanley برآورد می‌کند بازار جهانی GLP-۱ تا سال ۲۰۳۵ می‌تواند به عددی در بازه ۱۹۰ تا ۲۴۰ میلیارد دلار برسد. اما آنچه این عدد را مهم می‌کند، صرفاً اندازه بازار نیست؛ بلکه این واقعیت است که GLP-۱ توانسته از یک کلاس درمانی خاص به یک اکوسیستم گسترده سلامت متابولیک تبدیل شود.

برای داروسازی دکتر عبیدی، ورود به حوزه سلامت متابولیک را باید فراتر از توسعه یک محصول جدید دید. این حوزه می‌تواند در سال‌های آینده بر رشد، نوآوری، جایگاه رقابتی و ارزش‌آفرینی شرکت اثرگذار باشد. از این منظر، سرمایه‌گذاری دکتر عبیدی در GLP-۱ و سلامت متابولیک، نشانه‌ای از تلاش شرکت برای حضور در موج بعدی رشد صنعت دارو است؛ موجی که از درمان دیابت آغاز شده، اما امروز به یکی از مهم‌ترین فرصت‌های خلق ارزش در صنعت داروی جهان تبدیل شده است.

منابع:

• International Diabetes Federation (IDF) Diabetes Atlas 2025
• World Health Organization (WHO) Obesity Factsheet 2024
• Morgan Stanley Research: GLP-1 Market Outlook to 2035
• SELECT Trial (Novo Nordisk)
• FLOW Trial (Novo Nordisk)
• SURMOUNT & SURPASS Programs (Eli Lilly)