سهم "رفاه" در سیاهچاله ابهام/ فروشگاههای زنجیرهای یا بقالی بیصاحب؟!
بورس نیوز:
اگر باعث ناراحتی و دلخوری مدیران و اعضای هیئت مدیره فروشگاههای زنجیرهای رفاه نمیشود، میتوانیم بپرسیم علت منتشر نشدن صورتهای مالی شرکت در سامانه کدال چیست؟ از سال مالی ۱۴۰۲ تا به امروز، دیگر هیچ گزارش و حتی یادداشت کوچکی از عملکرد مالی فروشگاه منتشر نشده است. نگران چه هستید؟ تعارف که نداریم؛ اگر مشکلی پیش آمده و یا رانت و ریخت و پاشی صورت گرفته، لطفا با سهامداران و مردم در میان بگذارید.
رفاه به عنوان یکی از بزرگترین و باسابقهترین فروشگاههای زنجیرهای بوده که از سال ۱۳۷۴، تاسیس و راهاندازی شد. از آن فروشگاههایی که در هیاهو و تبلیغات به دنبال جهش درآمد و اعتبار بود، اما بخش قابل توجهی از نقدینگی به جای داراییهای مولد و فعالیتهای عملیاتی، روانه جاهای دیگری شد و اعتبار این برند مطرح، سقوط کرد! بیش از ۶۲ درصد سهام رفاه در سالهای ۹۴ و ۹۵ در یک واگذاری جنجالی به دو شرکت سهامی خاص با نامهای سپهر نوید آفرین و بازتاب سهام توس واگذار شد که اسناد و تخلفات این واگذاری در همان زمان منتشر شد.
جالب است بدانید بخشی خصوصی، همین ۶۲ درصد سهام فروشگاههای زنجیرهای رفاه را از نهادهای نیمهدولتی به مبلغ ۴۶۵ میلیارد تومان یکجا خرید، آن هم به صورت قسطی و زیر قیمت! قضاوت با شما؛ ارزش حداقل ۲۲۵ شعبه با سرمایه بیش از ۵ همت و چهار هزار نیروی کار، فقط ۴۶۵ میلیارد تومان بود؟ فروشگاه را که مفت از آن خود کردید، لااقل آن را درست مدیریت میکردید تا به اعتبار بخش خصوصی لطمه نمیزدید. مگر آن ۴۶۵ میلیارد تومان سهام خریداری شده، چقدر برایتان سودآور بود که حاضر نشدید با آیندهنگری و مدیریت درست فروشگاه به سودهای سالم و بیشتر بیندیشید؟
"بله عزیزان؛ فروشگاههای زنجیرهای رفاهی که روزی غول خردهفروشی بازار سرمایه محسوب میشد، اکنون با ۲.۲ همت ارزش بازار سهام، تنها ۱ درصد از کل ارزش بازار صنعت را در اختیار دارد و در حقیقت، به بقالیهای محلی تبدیل شده است. "
سقوط یک امپراتوری و خاموشی یکایک شعبهها
مشکل ما این است که برخی از مدیران و مسئولین، همیشه به سودهای اندک در کوتاه مدت فکر میکنند؛ دیگر نمیدانند که با برنامه ریزی و آیندهنگری میتوان سود را چند برابر و برای جامعه نیز، ارزشی خلق کرد. تعداد کارکنان فروشگاههای زنجیرهای رفاه، از ۱۰ هزار و ۱۹ نفر در سال ۱۴۰۱ با افت ۱۷- درصدی به ۸ هزار و ۳۱۷ نفر در سال ۱۴۰۲ که تاریخ آخرین صورتهای مالی منتشر شده میباشد، رسید. در این بازه، تعداد شعب نیز، با کاهش ۴۶- درصدی به ۵۵۴ رسید و میانگین نیروی انسانی هر شعبه از ۱۰ نفر به ۱۵ نفر افزایش یافت. چه کسی جوابگوی ۱ هزار و ۷۰۲ نفر نیروی تعدیل شده خواهد بود؟
با سودجویی و حاشیهروی، تنها در یکسال ۱ هزار و ۷۰۲ نفر از کار بیکار شدند و ۴۷۸ شعبه از دست رفت. خرده فروشیها به دلیل ماهیت صنعت و فروشندگی، یکی از مراکز اصلی اشتغال زایی و استخدام در کشور به حساب میآید، اما رفاه خردهفروشهای کشور را رو سفید کرد! فروشگاه رفاهی که روزی لیدر صنعت بود، اکنون با کاهش شدید درآمدها، تعداد کارکنان و شعب مواجه شده که در صورت عدم بازنگری، داراییهای فعلی شرکت هم به باد فنا خواهد رفت.
به گزارش بورس نیوز و به نقل از خبرگزاری ایلنا، کارگران فروشگاه رفاه زنجان در تاریخ ۱۷ دی ماه ۱۴۰۴ در تماس با خبرنگار ایلنا گفتند: حدود ۴۰ کارگر باقی مانده فروشگاههای زنجیرهای رفاه استان زنجان هستیم که سه ماه حقوق مهر، آبان و آذر را دریافت نکردهایم. پیش از این کارفرما (به جز حقوق شهریور ماه) سایر مطالبات مزدی ماهانهمان را بصورت اقساطی واریز کرده است. سفرههایمان خالیست.
در بهمن ماه ۱۴۰۴ نیز، به گزارش خبرگزاری تسنیم، رئیس کمیسیون حمایت از تولید ملی مجلس، خواستار ورود قاطع قوه قضاییه به تخلفات فروشگاههای رفاه شد. به گفته جعفر قادری، سقوط برند رفاه، محصولِ پیوندِ سوءمدیریت داخلی با چشمپوشیِ قضایی از حقوق ذینفعان است.
سود رفاه؛ واقعی یا ساختگی؟
در سال مالی ۱۴۰۲ که نه تحریم و تورم و نه ریسکهای سیاسی و ژئوپلیتیکی به اندازه امروز نبود، تنها در یکسال درآمدهای عملیاتی با کاهش ۱۱ درصدی به ۱۲ هزار و ۶۰۴ میلیارد تومان، سایر درآمدهای عملیاتی با کاهش ۵۸ درصدی به ۱۲۹ میلیارد تومان و سایر درآمدهای غیرعملیاتی با کاهش ۹۶ درصدی به ۵۵ میلیارد تومان رسید. چه اتفاقی رخ داد که درآمدهای غیرعملیاتی شرکت از ۱ هزار و ۵۲۱ میلیارد تومان در سال ۱۴۰۱ با سقوط ۹۶ درصدی به ۵۵ میلیارد تومان در سال ۱۴۰۲ رسید؟! جالب است بدانید، درآمدهای غیرعملیاتی در سال ۱۳۹۹ به مبلغ ۵۷۲ میلیارد تومان بود که با سقوط ۹۰ درصدی به ۵۵ میلیارد تومان در سه سال بعد از آن رسید؛
و جالبتر اینکه، حاشیه سود ناخالص این خردهفروشی در آخرین سال منتشر شده در کدال (۱۴۰۲) به میزان ۲۰ درصد بود و رقم سود ناخالص نیز، ۲ هزار و ۴۸۸ میلیارد تومان بود که کل آن صرف ۲ هزار و ۵۱۶ میلیارد توامن هزینههای اداری و عمومی میشد و شرکت سود خالص را مدیون درآمدهای غیرعملیاتی بود که از راهی جز فعالیتهای عملیاتی کسب میشد و پایدار نبود. سود خالص ۶۴ میلیاردی سال ۱۴۰۲ سقوط ۹۶ درصدی را نسبت به سال ۱۴۰۱ نشان میدهد و ارزش ویژه نیز، با سقوط ۷۳ درصدی به ۵۴۶ میلیارد تومان در سال ۱۴۰۲ رسید. چرا اطلاعات مالی فروشگاه را در سامانه کدال برای مردم و سهامداران منتشر نمیکنید؟ اگر زیان ساختهاید، نگران اعلام آن نباشید؛ چراکه در این کشور زیانسازی، رانتخواری، بانکخواری و پایمال کردن حقوق دیگران، سابقهای درخشان محسوب میشوند، البته بلانسبت مدیران رفاه...!
هادی بهرامی - پژهشگر بازار سرمایه