کفایت سرمایه مطلوب بانک خاورمیانه و ملت/ بانک ایران‌زمین و سرمایه در معرض انفجار!

بورس نیوز:

براساس گزارشات تفسیری سال ۱۴۰۴، نسبت کفایت سرمایه در بانک خاورمیانه ۱۴ درصد و در بانک ملت ۱۳ درصد است، در حالی که سطح استاندارد کفایت سرمایه ۸ درصد می‌باشد. این نسبت در بانک‌های خاورمیانه و ملت، بیش از سایر بانک‌ها و حتی سطح استاندارد بوده که نشان از بنیاد مستحکم آن‌ها دارد. در بازه بلند مدت نیز، نسبت کفایت سرمایه بانک خاورمیانه از ۱۳.۷ درصد در سه ماهه نخست ۱۴۰۲ به ۱۵ درصد در سه ماهه ۱۴۰۵ و کفایت سرمایه بانک ملت از ۱۰.۸ درصد در سه ماهه ۱۴۰۲ به ۱۳ درصد در سه ماهه نخست ۱۴۰۵ رسیده است.

در رده‌های بعدی، در سال مالی ۱۴۰۴، کفایت سرمایه بانک تجارت ۱۰ درصد، اقتصاد نوین ۱۰ درصد، سامان ۹.۷ درصد و کارآفرین ۹ درصد به ثبت رسید. گرچه این چهار بانک اشاره شده مانند بانک خاورمیانه و ملت، بالاترین کفایت سرمایه را ندارند، اما در سطح بسیار خوبی قرار داشته و جزء تاپ‌های صنعت بانکداری به حساب می‌آیند. در نظر داشته باشید، نسبت کفایت سرمایه (CAR) هر چهار بانک تجارت، اقتصاد نوین، سامان و کارآفرین بالاتر از سطح استاندارد ۸ درصد بوده و ریسک‌های مالی و نقدینگی را به کمترین میزان خود رسانده‌اند.

در میان سایر بانک‌ها نیز، کفایت سرمایه بانک پاسارگاد ۸ درصد، پست بانک ۸ درصد، سینا ۸ درصد، پارسیان ۷ درصد و گردشگری ۶ درصد است. این نسبت در بانک پاسارگاد، سینا و پست بانک، همان ۸ درصد سطح استاندارد بوده و در دو بانک پارسیان و گردشگری اندکی پایین‌تر از این سطح قرار دارد که سرمایه و دارایی‌ها باید تقویت شده و ریسک‌های بنیادی کاهش پیدا کند.

کفایت سرمایه ترسناک بانک سرمایه!

نسبت کفایت سرمایه سه بانک سرمایه، ملل و دی، نشان دهنده وضعیت بحرانی آن‌ها می‌باشد؛ به طوری که این نسبت در بانک سرمایه منفی ۲۵۷ درصد، موسسه اعتباری ملل منفی ۵۹ درصد و بانک دی منفی ۲۰.۷ درصد به ثبت رسیده است. از سال مالی ۱۴۰۲ تا پایان سال ۱۴۰۴، نسبت کفایت سرمایه بانک سرمایه با اینکه از منفی ۳۵۰ درصد به منفی ۲۵۷ درصد کاهش یافته، اما همچنان عددی نگران‌کننده و ویران‌گر است! در نقطه مقابل، کفایت سرمایه بانک دی از منفی ۴۷ درصد در سه سال قبل تا پایان سال ۱۴۰۴، نصف شده و در موسسه اعتباری ملل نیز، این نسبت قابل اصلاح و کاهش می‌باشد. همچنین، بانک ایران زمین با زیان انباشته بسیار سنگین ۹۸ هزار و ۹۳۳ میلیارد تومانی، کفایت سرمایه‌ای در سطح منفی ۵۹ درصد (برآورد شده) دارد که در باتلاقی عمیق گیر افتاده است!

آیا بانک ایران زمین و سرمایه، راه بانک آینده را طی می‌کنند؟

باید خاطر نشان کرد، بانک سرمایه با زیان انباشته قابل ملاحظه‌ای درگیر بوده و ریسک‌های مالی به اوج خود رسیده‌اند. زیان انباشته این بانک به رقم ۷۹ همت در سه ماهه نخست ۱۴۰۵ رسیده که نسبت به سه سال قبل ۵۵ درصد و پنج سال قبل ۱۲۴ درصد افزایش یافته است. در حقیقت، زیان جمع شده ۷۹ هزار میلیاردی بانک سرمایه، نشان می‌دهد همان مسیر بانک آینده را طی می‌شود و قبل از آنکه انفجاری دیگر در صنعت بانکداری رخ دهد، ساختار مالی و مدیریتی بانک مورد اصلاح و کالبدشکافی قرار گیرد.

کفایت سرمایه؛ نسبتی حیاتی در بانک‌ها

نسبت کفایت سرمایه (CAR) ضربان‌سنج ثبات و سلامت هر بانک است که رابطه بین سرمایه پایه و دارایی‌های موزون‌شده با ریسک آن را می‌سنجد. این شاخص در واقع "سپر محافظ" بانک در برابر شوک‌های اقتصادی و ناترازی‌های پیش‌بینی‌نشده است؛ هرچه این نسبت بالاتر باشد، بانک توانایی بیشتری برای جذب زیان‌های احتمالی (مانند نکول وام‌ها) بدون به خطر افتادن منابع سپرده‌گذاران دارد. از این نسبت به عنوان نخستین فیلتر برای تفکیک بانک‌های تاب‌آور و پایدار از موسسات مستعد بحران استفاده می‌کنند.

پیامد‌های این دو وضعیت کاملا متفاوت است؛ کفایت سرمایه پایین، هشدار جدی خطر ورشکستگی است که منجر به مداخلات نظارتی بانک مرکزی، محدودیت در اعطای تسهیلات و کاهش شدید اعتماد عمومی می‌شود. در نقطه مقابل، کفایت سرمایه بیش از حد بالا، اگرچه امنیت بی‌نظیری ایجاد می‌کند، اما می‌تواند نشان‌دهنده عدم استفاده بهینه از سرمایه باشد که در نهایت منجر به افت شاخص‌های سودآوری مانند بازده حقوق صاحبان سهام (ROE) می‌شود. هنر مدیریت بانکی، حفظ تعادل در این نسبت است تا هم الزامات قانونی رعایت شود و هم سرمایه برای تولید حداکثر سود، به درستی در اقتصاد به گردش درآید.

متاسفانه بانک قرض‌الحسنه رسالت، گزارشات و یادداشت‌های همراهی صورت‌های مالی جدید خود را برخلاف سایر بانک‌ها در سامانه کدال منتشر نکرده است؛ به همین دلیل، مورد تحلیل و مقایسه قرار نگرفت.

هادی بهرامی، تحلیل‌گر بازار سرمایه