از محاصره دریایی کشتی‌ها تا پناه بردن به مسیر‌های ریلی

بورس نیوز:

صنعت حمل و نقل با ۱۹۷ همت ارزش بازار، یکی از صنایع نسبتا کوچک بازار سرمایه محسوب می‌شود. نسبت قیمت به سود (P/E) سهام شرکت‌های حمل و نقل به طور میانگین ۱۵.۶ واحد است و در یک سال اخیر، ۱۷۶ درصد بازده قیمت را به ثبت رساندند. شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران (حکشتی) با اینکه یک هلدینگ به حساب می‌آید، اما تقریبا همه زیرمجموعه‌های آن، در حوزه دریایی و حمل و نقل فعالیت دارند و حکشتی با ۱۱۶ همت ارزش بازار سهام، لیدر صنعت می‌باشد. همچنین؛ آسیا سیر ارس (حآسا)، ریل پرداز سیر (حریل) و حمل و نقل توکا (حتوکا)، کمتر از ۲ همت ارزش بازار دارند و کوچک‌ترین شرکت‌های حمل و نقل بورس هستند.

از سوی دیگر، نسبت قیمت به سود (P/E TTM) شرکت ریل پرداز نو آفرین با نماد حآفرین ۴.۵ واحد، توکا ریل با نماد توریل ۵.۸ واحد، خدمات دریایی تاید واتر خاورمیانه با نماد حتاید ۶.۴ واحد و کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران با نماد حکشتی ۶.۸ واحد است که در صنعت حمل و نقل، کمترین نسبت P/E را دارند. در مقابل، این نسبت در حمل و نقل بین المللی خلیج فارس با نماد حفارس ۶۱.۴ واحد به ثبت رسیده است که نشان از سودسازی بسیار کم در مقایسه با ارزش بازار شرکت دارد.

طی یک سال اخیر، سهام شرکت کشتیرانی دریای خزر با نماد خزر ۵۶۶ درصد بازده قیمت را نصیب سهام‌داران خود کرده و در صدر جدول بازدهی صنعت قرار گرفته است. در رتبه‌های بعدی، حپارسا ۳۵۶ درصد، حفارس ۳۴۲ درصد، حآفرین ۲۲۳ درصد و حبندر ۲۰۷ درصد رشد قیمت را تجربه کردند که تاپ گینر یک‌ساله صنعت به حساب می‌آیند. در مقابل، حپترو تنها با ۳۶ درصد بازدهی یک‌ساله، در قعر جدول بازدهی قرار می‌گیرد.

حکشتی (غول بورسی)، تحت فشار جنگ و تحریم

در ۵ ماهه نخست ۱۴۰۵، در میان شرکت‌هایی با بیش از ۱۵ همت ارزش بازار، شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران ۵۶۹ میلیارد تومان، خدمات دریایی تاید واتر خاورمیانه ۱۴۸۶ میلیارد تومان، حمل و نقل بین المللی خلیج فارس ۱۲۳۲ میلیارد تومان و کشتیرانی دریای خزر ۲۴۴۰ میلیارد تومان درآمد عملیاتی را به ثبت رساندند.

در شرکت‌هایی با بیش از ۲.۵ همت ارزش بازار، توکا ریل ۲۰۵۶ میلیارد تومان، ریل سیر کوثر ۵۸۵ میلیارد تومان، توسعه حمل و نقل ریلی پارسیان ۲۶۰۷ میلیارد تومان، ریل پرداز نو آفرین ۱۱۰۶ میلیارد تومان، خدمات دریایی و کشتیرانی خط دریا بندر ۶۷۲ میلیارد تومان و مهندسی حمل و نقل پتروشیمی ۳۶۲ میلیارد تومان درآمد کسب کردند. در میان شرکت‌هایی با کمتر از ۲.۵ همت ارزش بازار نیز، آسیا سیر ارس ۷۴۷ میلیارد تومان، ریل پرداز سیر ۵۴۹ میلیارد تومان و حمل و نقل توکا ۱۱۲۳ میلیارد تومان درآمد ۵ ماهه داشتند.

از درخشش حخزر تا سقوط درآمدی حکشتی!

از ۵ ماهه نخست ۱۴۰۴ لغایت ۵ ماهه نخست ۱۴۰۵، درآمد کشتیرانی دریای خزر ۱۹۹ درصد، خدمات دریایی و کشتیرانی خط دریا بندر ۱۲۸ درصد، توسعه حمل و نقل ریلی پارسیان ۱۲۳ درصد و مهندسی حمل و نقل پتروشیمی ۹۶ درصد افزایش یافته است که در صدر جدول قرار می‌گیرند.

در میان سایر شرکت‌ها، ریل پرداز نو آفرین ۵۸ درصد، ریل سیر کوثر ۴۹ درصد، حمل و نقل توکا ۴۱ درصد، ریل پرداز سیر ۳۷ درصد، آسیا سیر ارس ۳۲ درصد و خدمات دریایی تاید واتر خاورمیانه ۲۵ درصد رشد درآمد را تجربه کردند. در مقابل، سه شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران ۹۴- درصد، توکا ریل ۲۳- درصد و حمل و نقل بین المللی خلیج فارس ۱۷- درصد کاهش درآمد را به ثبت رساندند. باید خاطر نشان کرد که تورم نقطه به نقطه حمل و نقل در مرداد ماه ۱۰۵ درصد به ثبت رسید و حمل و نقل ریلی برخلاف دریایی، رشد درآمد مطلوبی داشتند.

ضربه مهلک جنگ به صنعت و حمل و نقل؛ راهکار چیست؟

تحریم‌های همه‌جانبه و وقوع جنگ و محاصره دریایی، صنعت حمل‌ونقل را با بحران‌های بی‌سابقه‌ای رو‌به‌رو کرده است. این شرایط نه تنها باعث افت کیفیت تجهیزات، واگن‌ها و شناور‌ها شده، بلکه به دلیل افزایش ریسک‌های جانی و مالی در مسیر‌های دریایی و هوایی، چالش‌های فنی و اقتصادی عمیقی را بر جای گذاشته است. در واقع، ترکیب تحریم و محاصره، زنجیره تامین کالا را مختل کرده و هزینه‌های عملیاتی را در بخش‌های دریایی و هوایی به شدت افزایش داده است.

در میان این چالش‌ها، حمل‌ونقل ریلی به دلیل امنیت بیشتر در مسیر‌های زمینی، ظرفیت بالای جابجایی و هزینه‌های انرژی بسیار کمتر نسبت به حمل‌ونقل جاده‌ای، به بهترین و مقرون به صرفه‌ترین گزینه برای تداوم صادرات و واردات تبدیل شده است. با مدیریت ریسک‌های ناشی از جنگ و تحریم، می‌توان با تجهیز و گسترش صنعت ریلی، پایداری زنجیره تامین را تضمین کرد و حتی با تمرکز بر مسیر‌های جایگزین، به رونق بخش‌هایی نظیر کشتیرانی در دریای خزر نیز کمک نمود.

هادی بهرامی، تحلیل‌گر بازار سرمایه