پدیده؛ از هزینه تصمیمات گذشته تا گام‌های تعیین‌کننده امروز
داستان پدیده را نمی‌توان صرفاً در نوسانات چندروزه قیمت سهام یا اعداد یک دوره مالی خلاصه کرد. واقعیت این است که بخش مهمی از مشکلاتی که طی سال‌های گذشته بر این مجموعه و سهامداران آن تحمیل شد، ریشه در تصمیماتی دارد که در سال‌های ابتدایی شکل‌گیری پروژه اتخاذ شده است؛ تصمیماتی که آثار آن همچنان بر مسیر فعالیت شرکت سایه انداخته است.
پرسش اساسی اینجاست: چه کسانی و با چه تصمیماتی زمینه زیان هزاران سهامدار را فراهم کردند؟
آیا نباید پیش از هر چیز درباره شیوه عرضه و فروش سهام در سال‌های نخست، مبانی ارزش‌گذاری آن و تناسب قیمت‌های فروش با ارزش واقعی دارایی‌ها و پیشرفت پروژه پاسخ داده شود؟
زمانی که سهام بدون اتکا به ارزش‌گذاری قابل دفاع و با قیمت‌هایی فراتر از ارزش واقعی به مردم عرضه می‌شود، اما هم‌زمان الزامات اولیه اجرای پروژه، از جمله وضعیت قانونی اراضی، تغییر کاربری و اخذ مجوز‌های ضروری مورد توجه کافی قرار نمی‌گیرد، این پرسش جدی شکل می‌گیرد که آیا اولویت اصلی، تکمیل پروژه و صیانت از سرمایه مردم بوده یا جذب هرچه بیشتر منابع مالی؟
واقعیت مهم و کمتر مورد توجه این است که بخش‌هایی از پروژه پدیده در اراضی با کاربری زراعی احداث شد، بدون آنکه الزامات مربوط به تغییر کاربری و مجوز‌های مورد نیاز در زمان مقتضی تعیین‌تکلیف شده باشد. همین موضوع به یکی از گره‌های اساسی و پرهزینه پروژه تبدیل شد؛ گره‌هایی که باز کردن آنها سال‌ها زمان و پیگیری حقوقی، فنی و مدیریتی طلب کرده است.
در مقابل، طی دوره اخیر گروه شرکت‌های پدیده، پیگیری موضوعات شهرسازی، اخذ مصوبات مربوط به کاربری‌ها و تعیین‌تکلیف مجوز‌های قانونی در دستور کار قرار گرفته و در بخش‌هایی از این مسیر، نتایج مشخصی حاصل شده است.
تفاوت میان وعده و اقدام دقیقاً در همین نقطه آشکار می‌شود؛ جایی که به‌جای تکیه بر تبلیغات و انتظارات غیرواقعی، باید موانع حقوقی و اجرایی پروژه را برطرف کرد.
گشان را باید در یک روند دید، نه در چند روز معاملاتی
نگاهی به روند معاملاتی نماد «گشان» نیز نشان می‌دهد که تحلیل وضعیت این سهم، بدون در نظر گرفتن بازه زمانی مناسب، می‌تواند تصویری ناقص از واقعیت ارائه کند.
بر اساس بررسی روند قیمت سهام، نماد گشان پس از بازگشایی معاملات در پی جنگ، تا تاریخ ۷ شهریورماه ۱۴۰۵ بیش از ۸۰ درصد رشد را تجربه کرده و از آن تاریخ تا پایان معاملات ۲۹ مهرماه، کمتر از ۱۰ درصد اصلاح قیمت داشته است.
طبیعی است که پس از یک دوره رشد قابل توجه، نوسانات و اصلاح قیمت نیز در بازار سرمایه رخ دهد. با این حال، ارزیابی وضعیت یک نماد صرفاً بر مبنای چند روز معاملاتی، بدون توجه به عملکرد میان‌مدت، تحولات بنیادی و شرایط عمومی بازار، نمی‌تواند مبنای جامعی برای قضاوت باشد.
سه موضوع تعیین‌کننده در مسیر پیگیری
در شرایطی که برخی تحلیل‌ها عمدتاً بر نوسانات مقطعی سهام متمرکز شده‌اند، سه پرونده مهم در گروه شرکت‌های پدیده در مراحل تعیین‌کننده پیگیری قرار دارد؛ موضوعاتی که نتایج آنها می‌تواند بر مسیر فعالیت شرکت اثرگذار باشد.
نخست، تحولات مرتبط با بازار سرمایه که در چارچوب پیگیری‌های مدیریتی و الزامات قانونی مربوط در حال دنبال شدن است.
دوم، موضوع مجوز‌ها و پرونده‌های شهرداری که از مهم‌ترین موانع تاریخی پروژه به شمار می‌رود و تعیین‌تکلیف آن می‌تواند زمینه مساعدتری برای پیشبرد برنامه‌های اجرایی و اقتصادی فراهم کند.
سوم، موضوع قرارداد مشارکت مدنی پرژه کیش که به دلیل آثار نامطلوب آن بر منافع شرکت و سهامداران، فسخ آن از مسیر‌های حقوقی و قراردادی در حال پیگیری است و به مراحل مهم رسیدگی رسیده است.
بدیهی است نتایج این موضوعات پس از طی تشریفات قانونی، نهایی‌شدن تصمیمات و در چارچوب الزامات اطلاع‌رسانی، به آگاهی سهامداران خواهد رسید.
سهامداران به واقعیت نیاز دارند، نه تصویرسازی‌های مقطعی
نقد عملکرد شرکت‌ها و مطالبه شفافیت، حق مسلم سهامداران و از وظایف حرفه‌ای رسانه‌هاست. با این حال، میان نقد مستند و ارائه تصویری یک‌جانبه از واقعیت تفاوت وجود دارد.
نادیده گرفتن ریشه‌های تاریخی مشکلات پدیده، چشم‌پوشی از اقدامات انجام‌شده برای رفع موانع قانونی و تمرکز گزینشی بر نوسانات کوتاه‌مدت، ممکن است تصویری ناقص از شرایط امروز این مجموعه ایجاد کند.
این پرسش نیز قابل طرح است که چرا درست در مقطعی که چند موضوع مهم حقوقی، اجرایی و مرتبط با بازار سرمایه در مسیر تعیین‌تکلیف قرار گرفته‌اند، برخی روایت‌ها بدون توجه به مجموعه واقعیت‌ها، صرفاً بر جنبه‌های منفی متمرکز می‌شوند؟
فارغ از انگیزه انتشار چنین روایت‌هایی، آنچه اهمیت دارد این است که سهامداران بتوانند میان واقعیت‌های مستند، تحلیل‌های مقطعی و برداشت‌های جهت‌دار تمایز قائل شوند.
پدیده امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند قضاوت بر مبنای اقدامات قابل سنجش است؛ نه تبلیغات اغراق‌آمیز و نه سیاه‌نمایی.
«حقوق سهامداران با تیتر‌های هیجانی تأمین نمی‌شود؛ همان‌طور که با وعده‌های بدون پشتوانه نیز تأمین نشده بود.»
آنچه می‌تواند آینده این مجموعه را تحت تأثیر قرار دهد، تعیین‌تکلیف موانع قانونی، تثبیت حقوق دارایی‌ها، پیشبرد برنامه‌های اجرایی، افزایش ظرفیت بهره‌برداری اقتصادی و اطلاع‌رسانی شفاف درباره نتایج واقعی اقدامات است.
معیار قضاوت درباره پدیده، نه هیاهوی همیشگی عده‌ای معدود است، بلکه نتیجه اقداماتی است که آثار آن در آینده شرکت و حقوق سهامداران نمایان خواهد شد.