قیمت ارز دیجیتال امروز از کجا می‌آید؟ نقش تتر و اوردربوک
بورس‌نیوز:
بازار رمزارزها برخلاف بورس اوراق بهادار، یک تابلوی مرکزی ندارد. هر صرافی، چه داخلی و چه خارجی، بازار مستقل خودش را دارد و قیمت هر رمزارز در آن از برخورد سفارش‌های خرید و فروش همان صرافی به دست می‌آید. با این حال قیمت‌ها در صرافی‌های مختلف خیلی از هم دور نمی‌شوند، چون معامله‌گرهایی هستند که از هر اختلاف محسوسی استفاده می‌کنند؛ جایی که ارزان‌تر است می‌خرند و جایی که گران‌تر است می‌فروشند و همین کار قیمت‌ها را به هم نزدیک نگه می‌دارد. نتیجه این است که قیمت یک رمزارز در ایران ترکیبی از سه عامل است: قیمت جهانی، نرخ تتر به تومان و وضعیت دفتر سفارش‌های همان صرافی.
جدول قیمت را چطور بخوانیم؟
در فهرست قیمت ارز دیجیتال بیت‌پین، مثل بیشتر صرافی‌های داخلی، برای هر کوین دو قیمت نمایش داده می‌شود: قیمت تتری که تقریبا هم‌پای بازار جهانی است و قیمت تومانی که نرخ تتر را هم در خودش دارد. ستون تغییر ۲۴ ساعته نشان می‌دهد قیمت نسبت به همین ساعت در روز قبل چند درصد بالا یا پایین رفته است. ستون حجم معاملات هم ارزش کل معامله‌های انجام‌شده در همین بازه را نشان می‌دهد. خیلی از کاربران فقط به قیمت و درصد تغییر نگاه می‌کنند، اما حجم معاملات به همان اندازه مهم است. رمزارزی که حجم معاملاتش پایین است ممکن است با چند سفارش نسبتا کوچک جهش یا ریزش تند داشته باشد و قیمتی که روی جدول می‌بینید، لزوما قیمتی نباشد که سفارش بزرگ شما با آن انجام می‌شود.
هر ستون جدول قیمت رمزارزها چه چیزی را نشان می‌دهد
نقش تتر در قیمت تومانی
تتر در صرافی‌های ایرانی نقش پل را بازی می‌کند. بیشتر نقدینگی بازار جهانی رمزارزها در جفت‌ارزهای تتری است، مثل بیت‌کوین به تتر یا اتریوم به تتر. وقتی قیمت یک کوین در بازار جهانی به تتر مشخص شد، قیمت تومانی آن در صرافی داخلی تقریبا از ضرب همان عدد در نرخ تتر به تومان به دست می‌آید. به همین دلیل گاهی می‌بینید قیمت تومانی یک رمزارز بالا رفته، در حالی که قیمت جهانی آن تغییر چندانی نکرده است. در این حالت بخش اصلی تغییر از نرخ تتر آمده و نه از خود آن رمزارز. برای قضاوت درست درباره‌ی عملکرد یک کوین، بهتر است تغییر قیمت تتری آن را هم ببینید تا اثر نرخ ارز داخلی از رفتار خود کوین جدا شود.
ارزش بازار؛ عددی که قیمت به‌تنهایی نشان نمی‌دهد
قیمت یک کوین به‌تنهایی نشان نمی‌دهد آن رمزارز چقدر بزرگ یا کوچک است. کوینی که قیمت هر واحدش چند تومان است ممکن است ارزش کل بیشتری از کوینی با قیمت چند میلیون تومانی داشته باشد، چون تعداد واحدهای در گردشش خیلی بیشتر است. به حاصل ضرب قیمت در عرضه‌ی در گردش، ارزش بازار یا مارکت کپ می‌گویند. این عدد معیار بهتری برای مقایسه‌ی رمزارزها با هم است. کوین‌های با ارزش بازار کوچک معمولا نوسان شدیدتری دارند و با سرمایه‌ی کمتری می‌شود قیمت‌شان را جابه‌جا کرد. برای همین، خرید یک کوین فقط به این دلیل که قیمت هر واحدش ارزان است، منطق سرمایه‌گذاری درستی نیست.
اوردربوک و فاصله‌ی قیمت خرید و فروش
دفتر سفارش‌ها یا اوردربوک فهرست همه‌ی سفارش‌های خرید و فروشی است که هنوز انجام نشده‌اند. بالاترین قیمتی که خریدارها پیشنهاد داده‌اند و پایین‌ترین قیمتی که فروشنده‌ها حاضرند با آن بفروشند، همیشه کمی با هم فاصله دارند. به این فاصله اسپرد می‌گویند. در بازارهای پرحجم مثل تتر یا بیت‌کوین اسپرد معمولا کم است. اما در کوین‌های کم‌معامله ممکن است قابل توجه باشد. قیمتی که در جدول به‌عنوان قیمت فعلی می‌بینید معمولا قیمت آخرین معامله است. اگر با سفارش بازار خرید کنید، با قیمت پایین‌ترین فروشنده‌ی موجود معامله می‌کنید و اگر سفارش‌تان بزرگ باشد، ممکن است چند سطح از دفتر سفارش‌ها را مصرف کند و میانگین قیمت خریدتان بالاتر برود.
قیمت در ساعت‌های پرنوسان
در لحظه‌هایی که خبر مهمی منتشر می‌شود یا بازار جهانی حرکت تندی دارد، دفتر سفارش‌ها به‌سرعت تغییر می‌کند. سفارش‌های فروش در یک سطح قیمتی تمام می‌شوند و قیمت به سطح بعدی می‌رود. در این شرایط تفاوت قیمتی که لحظه‌ی ثبت سفارش دیده‌اید با قیمتی که سفارش در آن انجام می‌شود، که به آن لغزش قیمت می‌گویند، ممکن است بیشتر از روزهای عادی باشد. اگر در چنین ساعت‌هایی قصد معامله دارید، سفارش محدود ابزار کنترل بهتری است، چون قیمت را خودتان تعیین می‌کنید. همچنین بهتر است سفارش بزرگ را به چند سفارش کوچک‌تر تقسیم کنید تا اثرش روی قیمت کمتر شود.
چرا قیمت‌ها بین سایت‌ها فرق دارد؟
اگر قیمت یک رمزارز را هم‌زمان در چند صرافی یا سایت قیمت‌گذاری نگاه کنید، تفاوت‌های کوچکی می‌بینید. سایت‌هایی که قیمت را از چند منبع جمع می‌کنند معمولا میانگین یا قیمت مرجع نشان می‌دهند. صرافی‌ها اما قیمت معامله‌های واقعی در بازار خودشان را نمایش می‌دهند. علاوه بر این، نرخ تتر در هر صرافی کمی متفاوت است، زمان به‌روزرسانی قیمت‌ها یکسان نیست و نقدینگی هر بازار با بازار دیگر فرق دارد. برای کسی که می‌خواهد معامله کند، قیمت معتبر همان قیمتی است که در صرافی محل معامله‌اش می‌بیند. قیمت‌های میانگین برای سنجش کلی بازار مفیدند، اما سفارش شما با آن‌ها انجام نمی‌شود.
قیمت یک رمزارز فقط یک عدد روی صفحه نیست و پشتش بازار جهانی، نرخ ارز داخلی و رفتار معامله‌گرهای یک صرافی مشخص قرار دارد. اگر عادت کنید کنار قیمت، به حجم معاملات، قیمت تتری و فاصله‌ی خرید و فروش هم نگاه کنید، تصویر واقعی‌تری از بازار به دست می‌آورید و کمتر تحت تاثیر جهش‌های لحظه‌ای تصمیم می‌گیرید.
این مطلب صرفا جنبه‌ی آموزشی دارد و توصیه‌ی سرمایه‌گذاری نیست. بازار رمزارزها پرنوسان است و هر تصمیم مالی باید با توجه به شرایط شخصی و میزان ریسک‌پذیری گرفته شود.