از متروباس‌های سرگردان شهرداری تا سخاوت بی‌دلیل با مترو رایگان
بورس نیوز:
جایگاه مردم در اداره اقتصاد و امورات کشور، بسیار حیاتی و باارزش است و باید در تصمیمات و اقدامات، مشارکت داشته باشند. آیا برای رایگان کردن مترو و اتوبوس از مردم اجازه گرفتید یا صلاحدید خودتان بود؟ آیا برای رایگان کردن مترو و اتوبوس با کارشناسان و متخصصان مشورت نمودید یا برنامه فوق استراتژیک خودتان بود؟! حالا که بلیط مترو و اتوبوس به هر دلیل و بهانه‌ای رایگان شده، هزینه‌های اداری، پرسنلی و تجهیزات را از کجا تامین خواهید کرد؟ کالابرگ، کمیته امداد، بهزیستی، بنیاد نخبگان، سوبسید آب و برق و گاز؛ از کدام محل هزینه‌های رایگان شدن مترو و اتوبوس را تامین خواهید کرد؟ تاوان این سخاوت‌مندی را چه کسانی خواهند پرداخت؟
باور بفرمایید رایگان شدن مترو و اتوبوس خوشحالی ندارد؛ چراکه درآمدی ایجاد نخواهد شد و فقط هزینه روی دست خواهد ماند. مشکل ما در ایران همین است؛ آن جا که مسئولین باید دلسوزی و سخاوت‌مندی به خرج دهند، نمی‌دهند، اما در جایی که لازم نیست، حاتم طایی شده و منابع را خیرات می‌کنند. برآورد شهرداری از درآمد مترو و اتوبوس در سال ۱۴۰۵، رقم ۳ هزار و ۳۰۰ میلیارد تومان است که این رقم حداقل بوده و احتمال داشت درآمد‌ها از پیش بینی فراتر برود. اکنون، این درآمد باید با ردیف‌های دیگر بودجه پُر شود تا هزینه‌ها را پوشش دهد.
چه کسانی تاوان بلیط‌های رایگان را می‌دهند؟!
واگن به واگن قطار‌ها فرسودگی و هزینه دارد، پرسنل و کادر اداری حقوق و دستمزد می‌خواهد، ایستگاه‌ها و سالن‌ها و آب و برق و گاز، هزینه دارد. آقای شهردار از شما سوالی داریم؛ این هزینه‌ها از کجا تامین خواهد شد و چه کسانی تاوان این رایگان شدن را خواهند داد؟ بالاخره بودجه درآمد-هزینه حمل و نقل عمومی باید از منابعی تامین شود یا خیر؟ آن هم بودجه بخشی که متقاضی میلیون نفری داشته و نرخ بلیط ارزانی دارد.
این روز‌ها آن قدر ارزش ریال کاهش پیدا کرده و مردم با گرانی سرسام‌آور درگیر هستند که تهیه بلیط مترو یا اتوبوس تفاوتی در هزینه‌های معیشتی‌شان ایجاد نمی‌کند! مگر بلیط مترو یا بی آر تی چه نرخی دارد که رایگان شدن یا نشدن آن بخواهد تاثیری در رفاه و آسایش مردم داشته باشد؟
تقریبا همه می‌توانند بلیط تهیه کرده و سوار مترو یا اتوبوس شوند، اما افراد بسیاری هستند که حتی یک کانکس برای حاشیه نشینی ندارند، مسافرانی که توان رزرو هتل و مهمانسرا ندارند، مناطقی از شهر که پارک ندارند، حوزه آموزش و مهارت آموزی ندارند، از درمانگاه، مراکز مشاوره، آسفالت و فاضلاب محروم‌اند. شهرداری آن ۳۳۰۰ میلیارد تومان‌ها را می‌تواند به این موارد اختصاص دهد.
سرنوشت بودجه‌های راکد شهرداری در ترازوی نقد
محمد آخوندی رئیس کمیسیون برنامه و بودجه شورای اسلامی شهر تهران گفت: در جلساتی که در کمیته تخصیص برگزار کردیم و بررسی‌هایی که صورت گرفت، مشخص شد که برخی از ردیف‌ها عملکرد نداشتند و یا با توجه به شرایط خاص ممکن است عملکردی نداشته باشند؛ بنابراین بودجه از این ردیف‌ها کسر خواهد شد. جناب آخوندی؛ اگر اعتقاد دارید برخی از ردیف‌های بودجه عملکردی ندارند، می‌توانید به جای رایگان کردن حمل و نقل عمومی، ۳ هزار و ۳۰۰ میلیارد تومان منابع را صرف اهدای کانکس به افراد بی‌خانمان کنید، می‌توانید درمانگاه و پارک و حوزه آموزش احداث کنید و یا به تعمیر و بازسازی بپردازید، می‌توانید برای مسافران بی‌بضاعت اقامت‌گاه بسازید.
در نهایت، اگر فکر می‌کنید باید مترو و اتوبوس رایگان باشد، پس لطفا بودجه آن را فقط از بخش‌های بلااستفاده و بی‌خاصیت تامین کنید تا مردم و بخش‌های دیگر، متحمل زیان نشوند.
از سال‌ها انبارگردانی تا مشکل کمبود فضا؛ نگاهی به عملکرد شهرداری
ابتدا باید از شهرداری بابت به‌کارگیری و واردات «متروباس‌ها» تقدیر و تشکر کرد؛ اقدامی که رضایت‌بخش است و می‌تواند گامی رو به جلو در جهت بهبود حمل‌ونقل عمومی باشد. با این حال، مساله مهمی که در این میان وجود دارد این است که چرا این تجهیزات ارزشمند، سال‌ها قبل با بهانه‌های مختلف به انبار‌ها و پارکینگ‌ها منتقل شده و در آنجا خاک می‌خوردند؟ چرا مردم باید چندین سال از امکاناتی که برای خرید و واردات آن از محل بیت‌المال هزینه کلانی شده بود، محروم بمانند؟
از سوی دیگر، متروباس‌های سه کابینه با طول ۲۶ متر و ظرفیت حمل ۳۰۰ مسافر، پتانسیل جابه‌جایی روزانه تا ۳ هزار نفر را دارند؛ اما همان طور که کاربران شبکه‌های اجتماعی نیز به آن انتقاد کرده‌اند، این وسایل غول‌پیکر در برخی میادین و نقاط پرتردد شهر با مشکل کمبود فضا و عدم امکان مانور مواجه هستند.
این چالش، یک پرسش اساسی را مطرح می‌کند: آیا قبل از متر کردن و سایز گرفتن بدن، می‌توان کت‌وشلوار دوخت؟ طبیعتا پیش از خرید و واردات متروباس‌ها، باید زیرساخت‌ها، مسیرها، عرض معابر و شعاع گردش میادین اندازه‌گیری می‌شد و سپس اقدام به ورود آنها می‌گردید. بروز چنین مشکلاتی نشان می‌دهد که جای خالی کارشناسان و نیرو‌های متخصص در فرآیند تصمیم‌گیری و برنامه‌ریزی شهری تا چه اندازه احساس می‌شود.
اکنون برای حل این چالش، شهرداری یا باید این متروباس‌ها را صرفا در کریدورها، بزرگراه‌ها و مسیر‌های طولانی، عریض و جادار به کار گیرد، یا در نقاط فاقد زیرساخت لازم، جایگزین کردن الکتروباس‌ها و اتوبوس‌های معمولی را در دستور کار قرار دهد تا هم از سرمایه‌های شهر صیانت شود و هم مشکل تردد و ترافیک تشدید نشود.