افزایش ۶۵ درصدی حجم تسهیلات با تمرکز بر تامین نقدینگی بنگاه‌ها
به گزارش بورس نیوز، طبق آخرین داده‌های منتشر شده از سوی بانک مرکزی، شبکه بانکی کشور در هفت ماهه ابتدایی سال جاری مجموعاً ۹۲۴۱.۲ هزار میلیارد ریال (معادل ۹۲۴۱.۲ همت) تسهیلات پرداخت کرده است. این میزان، نسبت به مدت مشابه سال گذشته با رشدی ۶۵.۹ درصدی (افزایش ۳۶ هزار و ۶۹۸.۳ هزار میلیارد ریال) روبه‌رو بوده است. با این حال، تحلیل ساختار این تسهیلات نشان می‌دهد که توزیع منابع همچنان به سمت بخش تولید متمایل است و سهم خانوار‌ها همچنان محدود مانده است.
تسلط ۷۷ درصدی کسب‌وکار‌ها بر تسهیلات بانکی
بررسی دقیق ترکیب تخصیص منابع نشان می‌دهد که بخش تولید و کسب‌وکار، بیشترین سهم را از منابع بانکی به خود اختصاص داده‌اند. از مجموع کل تسهیلات پرداختی در این بازه زمانی، ۷۱ هزار و ۴۹۸.۷ هزار میلیارد ریال (معادل ۷۷.۴ درصد) به صاحبان کسب‌وکار (اعم از حقوقی و حقیقی) اختصاص یافته است.
در مقابل، سهم مصرف‌کنندگان نهایی و خانوار‌ها معادل ۲۰ هزار و ۹۱۳.۹ هزار میلیارد ریال (۲۲.۶ درصد) برآورد شده است. لازم به ذکر است که با احتساب تسهیلات مربوط به کارت‌های اعتباری، سهم خانوار‌ها به ۲۳.۲ درصد تغییر می‌یابد. این آمار تایید می‌کند که بیش از سه چهارم منابع بانکی همچنان در اختیار بخش‌های اقتصادی قرار دارد و بنگاه‌ها برای تامین نیاز‌های مالی خود، وابستگی شدیدی به شبکه بانکی دارند.
۸۴ درصد تسهیلات بنگاه‌ها صرف سرمایه در گردش شده است
یکی از مهم‌ترین یافته‌های آماری در گزارش بانک مرکزی، جهت‌گیری منابع اختصاص‌یافته به بخش کسب‌وکار است. از کل تسهیلات پرداختی به بنگاه‌های اقتصادی، ۶۰ هزار و ۴۹۴.۷ هزار میلیارد ریال (معادل ۶۰۴۹.۴ همت) صرف تامین «سرمایه در گردش» شده است که ۸۴.۶ درصد از کل منابع اختصاص‌یافته به این بخش را شامل می‌شود.
این واقعیت نشان می‌دهد که بخش اعظم منابع بانکی به‌جای تمرکز بر پروژه‌های توسعه‌ای یا نوسازی تجهیزات، صرف هزینه‌های جاری و تامین نقدینگی روزمره بنگاه‌ها شده است. اگرچه این موضوع برای استمرار فعالیت اقتصادی ضروری است، اما نشان‌دهنده فشار مستمر بر نقدینگی تولیدکنندگان برای مدیریت عملیات جاری است.
پیشتازی بخش صنعت و معدن در دریافت منابع جاری
در میان صنایع مختلف، بخش صنعت و معدن بیشترین میزان دریافت‌کننده تسهیلات در قالب سرمایه در گردش را به خود اختصاص داده است. از مجموع ۶۰۴۹.۴ همت تسهیلات سرمایه در گردش، مبلغ ۲۸۵۰.۸ همت مربوط به بخش صنعت و معدن است که ۴۷.۱ درصد از کل این ردیف را شامل می‌شود.
همچنین، مجموع تسهیلات پرداختی به بخش صنعت و معدن در این دوره به ۳۲۱۲.۹ همت رسیده است که بخش بزرگ آن (۸۸.۷ درصد) در قالب سرمایه در گردش پرداخت شده است. این آمار نشان می‌دهد که اگرچه صنعت بخش اصلی دریافت‌کننده منابع است، اما تمرکز اصلی این منابع بر حفظ جریان فعالیت و تامین هزینه‌های جاری است تا توسعه ظرفیت‌های تولیدی.
وضعیت تسهیلات خرد و وام‌های حمایتی
در بخش دیگری از گزارش، وضعیت تسهیلات خرد نیز بررسی شده است؛ به طوری که ۱۵ هزار و ۳۵۳.۶ هزار میلیارد ریال (معادل ۱۶.۶ درصد از کل پرداخت‌ها) در قالب تسهیلات خرد و ۷۲۷.۲ هزار میلیارد ریال در قالب کارت‌های اعتباری تخصیص یافته است. با تجمیع این دو، سهم تسهیلات خرد به ۱۷.۳ درصد از کل منابع بانکی می‌رسد. شایان ذکر است که تسهیلات خرد شامل وام‌هایی با سقف کمتر از ۳۰۰ میلیون تومان است.
در نهایت، در کنار این ساختار اصلی، تسهیلات حمایتی از جمله وام‌های دانشجویی (در بازه ۱۰ تا ۳۰۰ میلیون تومان) نیز طبق ضوابط سازمان امور دانشجویان وزارت علوم، بخشی از فضای تسهیلات پرداختی را در سال تحصیلی جاری تشکیل می‌دهند.