سرنوشت بورس به نرخ سود سپرده و تسهیلات گره خورده است
به گزارش بورس‌نیوز، انتشار اخبار مربوط به افزایش نرخ سود بانکی بار دیگر نگرانی‌هایی را درباره جذابیت بازار سرمایه و احتمال خروج نقدینگی از بورس ایجاد کرده است. در شرایطی که بازار سهام پس از یک دوره اصلاح، طی روزهای اخیر نشانه‌هایی از بازگشت تقاضا را نشان داده، این پرسش مطرح است که افزایش نرخ بهره تا چه اندازه می‌تواند مسیر معاملات را تغییر دهد و آیا رشد اخیر بازار دوام خواهد داشت؟
برزو حق‌شناس، کارشناس بازار سرمایه، در گفت‌وگو با بورس‌نیوز با تفکیک نرخ سود بین‌بانکی از نرخ سود سپرده و تسهیلات بانکی، تأکید کرد که افزایش نرخ بین‌بانکی به‌تنهایی اثر مستقیمی بر بازار سهام ندارد و نگرانی اصلی زمانی شکل می‌گیرد که سیاست افزایش نرخ بهره به سایر بخش‌های نظام بانکی تسری پیدا کند.
افزایش نرخ بین‌بانکی به‌تنهایی برای بورس تعیین‌کننده نیست
حق‌شناس در تشریح اثر افزایش نرخ بین‌بانکی بر بازار سرمایه گفت: «افزایش نرخ بین‌بانکی اصولاً به‌تنهایی نمی‌تواند تأثیر خاصی بر بازار سرمایه بگذارد. ممکن است نوسانات خیلی کوتاه‌مدتی ایجاد کند، اما زمانی می‌تواند بر بورس اثرگذار باشد که همراه با افزایش نرخ بهره، سود سپرده‌ها و نرخ تسهیلات بانکی باشد.»
وی با اشاره به ماهیت بازار بین‌بانکی افزود: «بازار بین‌بانکی، بازاری میان بانک‌هاست و بانک‌هایی که با ناترازی مواجه هستند، از سایر بانک‌ها یا بانک مرکزی منابع قرض می‌گیرند. بنابراین افزایش نرخ در این بازار، به‌خودی‌خود اثر مستقیمی بر بازار سرمایه ندارد.»
این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: «باید دید سیاست بانک مرکزی صرفاً برخورد و تنبیه بانک‌های ناتراز است یا اینکه قصد دارد به‌طور کلی نرخ بهره را افزایش دهد. بانک نمی‌تواند با نرخ ۳۴ درصد منابع تأمین کند و در مقابل با نرخ ۲۴ یا ۲۵ درصد تسهیلات بدهد. بنابراین اگر افزایش نرخ بین‌بانکی به افزایش نرخ سود سپرده‌ها و تسهیلات منجر شود، آن زمان می‌توان انتظار داشت که بازار سرمایه نیز از این موضوع تأثیر بپذیرد.»
اصلاح بورس از افزایش ریسک‌ها ناشی شد
حق‌شناس در پاسخ به پرسشی درباره دلایل اصلاح اخیر بازار و احتمال تداوم آن اظهار کرد: «اصلاح بازار به دلیل بالا رفتن ریسک‌ها اتفاق افتاد و عامل اصلی آن نیز همین افزایش ریسک‌ها بود. اینکه این اصلاح به پایان رسیده یا نه، به تحولات بعدی بستگی دارد.»
وی افزود: «اگر در حوزه نرخ سود سپرده‌ها و تسهیلات اتفاق جدیدی رخ ندهد، به نظر می‌رسد اصلاح بازار به پایان رسیده باشد. از طرف دیگر، بازار با توجه به نتایج انتخابات آمریکا تا حدودی این احتمال را در نظر گرفته که سایه ریسک اقدام نظامی کمتر شده است؛ البته این ریسک از بین نرفته، بلکه صرفاً کاهش پیدا کرده است.»
این کارشناس بازار سرمایه تأکید کرد: «اگر نرخ سود سپرده‌ها و تسهیلات افزایش پیدا کند، ممکن است بازار دوباره وارد فاز اصلاحی شود. بنابراین نمی‌توان بدون در نظر گرفتن تحولات سیاست پولی، درباره تداوم رشد اخیر بورس با قطعیت اظهارنظر کرد.»
تنوع‌بخشی به پرتفوی؛ راهکار مواجهه با ریسک‌های بازار
حق‌شناس در ادامه و در پاسخ به این پرسش که سهام‌داران برای محافظت از سود خود در شرایط فعلی چه ترکیبی از دارایی‌ها را در پرتفوی خود در نظر بگیرند، گفت: «زمانی که ریسک بر بازارها اثرگذار است، تنها کاری که می‌توان انجام داد، توزیع ریسک در چینش پرتفوی است. تنوع‌بخشی به سبد سرمایه‌گذاری می‌تواند تا حدودی اثر ریسک‌ها را کاهش دهد.»
وی با اشاره به دشواری پیش‌بینی ریسک‌های سیستماتیک تصریح کرد: «بخشی از ریسک‌ها قابل مدل‌سازی و برآورد هستند، به‌ویژه ریسک‌های غیرسیستماتیک؛ اما ریسک سیستماتیک اصولاً به‌سادگی قابل مدل‌سازی نیست. در چنین شرایطی، بهترین کاری که سهام‌داران می‌توانند انجام دهند، توزیع ریسک و انتخاب یک ترکیب بهینه در پرتفوی است.»
این کارشناس بازار سرمایه در پایان خاطرنشان کرد: «در شرایطی که با ابهامات و ریسک‌های مختلف مواجه هستیم، تنوع‌بخشی در سبد سرمایه‌گذاری تنها راهکاری است که می‌تواند تا حدودی از شدت اثر این ریسک‌ها بکاهد.»