افکس ۲۰۲۶ باید به مسیر تأمین مالی تولید تبدیل شود
به گزارش بورس نیوز، نمایشگاههای تخصصی اقتصادی معمولاً با پایان روزهای برگزاری، جای خود را به ارزیابی دستاوردها و مرور توافقها میدهند؛ اما مسئله مهمتر از آنچه در غرفهها به نمایش گذاشته میشود، اتفاقاتی است که پس از پایان نمایشگاه در اقتصاد رخ خواهد داد. در شرایطی که بنگاههای تولیدی با محدودیت دسترسی به منابع مالی مواجهاند و شبکه بانکی نیز با فشار تقاضای تسهیلات روبهروست، بازار سرمایه میتواند نقشی فراتر از یک بستر معاملاتی ایفا کند؛ نقشی که تحقق آن به توسعه ابزارهای مالی، افزایش اعتماد عمومی و پیوند مؤثرتر میان بازار پول، سرمایه و فناوری وابسته است.
افکس ۲۰۲۶ نیز از همین منظر قابل ارزیابی است. این رویداد فرصتی برای معرفی ظرفیتهای نهادهای مالی، فناوریهای جدید و روشهای متنوع تأمین مالی فراهم کرده، اما تبدیل این ظرفیتها به جریان واقعی سرمایهگذاری، به تصمیمهای اجرایی و اصلاحات نهادی نیاز دارد. همایون دارابی، مدیرعامل سبدگردان داریوش و کارشناس بازار سرمایه، در ارزیابی این نمایشگاه بر ضرورت عبور از نگاه نمایشی و حرکت به سمت تعمیق بازار سرمایه، هدایت نقدینگی به تولید و حذف موانع توسعه ابزارهای نوین مالی تأکید دارد.
سرمایههای خرد با توصیه و دستور به سمت تولید نمیروند
همایون دارابی، کارشناس بازار سرمایه و مدیرعامل سبدگردان داریوش، در گفتوگو با خبرنگار بورسنیوز، با اشاره به ظرفیت نمایشگاه بینالمللی بورس، بانک و بیمه برای توسعه بازار سرمایه اظهار کرد: اثرگذاری بلندمدت افکس ۲۰۲۶ را باید در تغییر نگاه سنتی به بازار سرمایه جستوجو کرد. بازار سرمایه نباید صرفاً محیطی برای خریدوفروش اوراق و سهام باقی بماند؛ بلکه باید به یکی از ارکان پایدار تشکیل سرمایه و توسعه صنعتی کشور تبدیل شود.
وی با اشاره به چالش هدایت نقدینگی خرد به سمت فعالیتهای مولد افزود: جذب پساندازهای کوچک مردم و انتقال آنها به چرخه تولید، با روشهای سنتی یا توصیههای دستوری امکانپذیر نیست. برای تحقق این هدف، باید اعتماد عمومی تقویت شود، شفافیت افزایش پیدا کند و مسیرهای متنوع و قابل اتکایی برای ورود سرمایهگذاران به بازار فراهم شود.
مدیرعامل سبدگردان داریوش معتقد است نهادهای مالی میتوانند با معرفی روشهای نوین سرمایهگذاری غیرمستقیم، فاصله میان سرمایههای خرد و نیازهای مالی صنایع بزرگ را کاهش دهند. به گفته او، زمانی که سرمایهگذار اطمینان داشته باشد منابعش در قالب ابزارهای حرفهای، با مدیریت ریسک و در مسیر فعالیتهای اقتصادی مولد به کار گرفته میشود، انگیزه بیشتری برای ورود به بازار سرمایه خواهد داشت و احتمال حرکت نقدینگی به سمت بازارهای موازی و غیرمولد کاهش مییابد.
صندوقها و فناوریهای نوین؛ مسیر سادهتر سرمایهگذاری برای مردم
دارابی در ادامه با اشاره به ابزارهای مالی مورد توجه در افکس ۲۰۲۶ تصریح کرد: یکی از الزامات جذب سرمایهگذاران خرد، سادهسازی فرآیند سرمایهگذاری و فراهم کردن امکان مدیریت ریسک متناسب با شرایط و سطح دانش مالی افراد است. توسعه صندوقهای سرمایهگذاری بخشی، صندوقهای مبتنی بر داراییهای فیزیکی و کالایی، ابزارهای تأمین مالی جمعی یا کرادفاندینگ و همچنین استفاده از مشاوران هوشمند سرمایهگذاری، از جمله ظرفیتهایی هستند که میتوانند این مسیر را برای عموم مردم هموارتر کنند.
وی افزود: این ابزارها بخشی از پیچیدگیهای تحلیل مالی را از دوش سرمایهگذار برمیدارند و امکان دسترسی به سبدهای متنوع سرمایهگذاری را برای افراد با میزان سرمایه و سطح دانش متفاوت فراهم میکنند. در چنین شرایطی، سرمایهگذار به جای آنکه ناچار باشد بهتنهایی درباره تمام گزینههای بازار تصمیمگیری کند، میتواند از سازوکارهای مدیریت حرفهای دارایی و ابزارهای متناسب با میزان ریسکپذیری خود استفاده کند.
این کارشناس بازار سرمایه با تأکید بر اهمیت فناوری در توسعه خدمات مالی، بهرهگیری از الگوریتمهای مشاوره هوشمند و ابزارهای دیجیتال را عاملی برای کاهش موانع ورود سرمایهگذاران به بازار دانست. از این منظر، توسعه فناوریهای مالی زمانی ارزشمند خواهد بود که دسترسی به خدمات سرمایهگذاری را آسانتر کند و همزمان شفافیت و کیفیت مدیریت داراییها را ارتقا دهد.
پیوند بانک و بورس؛ راهی برای کاهش فشار تأمین مالی تولید
مدیرعامل سبدگردان داریوش یکی دیگر از محورهای مهم افکس ۲۰۲۶ را نزدیکتر شدن ارتباط میان بازار پول، بازار سرمایه و شرکتهای فناوری مالی دانست و گفت: اقتصاد ایران سالها از عملکرد جزیرهای بانکها و بازار سرمایه آسیب دیده است؛ در حالی که بنگاههای اقتصادی برای تأمین سرمایه در گردش و اجرای طرحهای توسعهای به منابع مالی متنوع و پایدار نیاز دارند.
دارابی با اشاره به نقش فینتکها در ایجاد این پیوند افزود: فناوریهای مالی میتوانند بهعنوان واسطهای کارآمد، امکان تبدیل برخی داراییها و مطالبات شبکه بانکی به ابزارهای قابل معامله و نقدشونده در بازار سرمایه را فراهم کنند. به این ترتیب، ظرفیتهای دو بازار پول و سرمایه به جای فعالیت جداگانه، میتوانند در خدمت تأمین مالی بنگاههای اقتصادی قرار بگیرند.
وی توسعه تأمین مالی زنجیرهای تولید یا SCF بر بسترهای دیجیتال و اوراق بهادارسازی مطالبات را از جمله نتایج مورد انتظار این همگرایی دانست. به باور او، چنین ابزارهایی میتوانند بخشی از فشار تأمین مالی را از شبکه بانکی کاهش دهند و به شرکتهای تولیدی کمک کنند منابع موردنیاز خود را با سرعت و هزینه مناسبتری تأمین کنند.
این کارشناس بازار سرمایه تأکید دارد که توسعه این ابزارها تنها به معرفی فناوری یا برگزاری نشستهای تخصصی محدود نمیشود؛ بلکه به همکاری مؤثر بانکها، نهادهای مالی، شرکتهای فناوری و نهادهای ناظر نیاز دارد. در صورت شکلگیری این همکاری، بازار سرمایه میتواند سهم بیشتری در تأمین مالی اقتصاد داشته باشد و وابستگی بنگاهها به تسهیلات سنتی بانکی کاهش یابد.
پس از افکس؛ مجوزهای سریعتر و سیاستگذاری باثباتتر
دارابی با تأکید بر اینکه پایان نمایشگاه نباید به معنای پایان پیگیری ایدهها و توافقها باشد، تصریح کرد: افکس ۲۰۲۶ را باید نقطه آغاز یک دوره اجرایی دانست. اگر قرار است دستاوردهای این رویداد به رونق واقعی سرمایهگذاری منجر شود، باید برای تبدیل پیشنهادها و تفاهمنامهها به اقدامات عملی برنامه مشخصی وجود داشته باشد.
وی چابکسازی فرآیندهای رگولاتوری و کاهش بروکراسی صدور مجوز برای ابزارها و پلتفرمهای مالی نوین را از نخستین الزامات دوره پس از نمایشگاه دانست و افزود: توسعه فناوری و ابزارهای جدید بدون مقرراتگذاری متناسب با آنها امکانپذیر نیست. فرآیندهای طولانی و پیچیده صدور مجوز میتوانند مانع ورود نوآوری به بازار شوند و فرصت توسعه خدمات مالی را از نهادهای فعال بگیرند.
مدیرعامل سبدگردان داریوش، ثبات در سیاستگذاری اقتصادی را از دیگر پیششرطهای تقویت اعتماد سرمایهگذاران عنوان کرد. به اعتقاد او، تصمیمهای ناگهانی، مقررات متغیر و سیاستهای دستوری از عواملی هستند که میتوانند اعتماد فعالان اقتصادی را تضعیف کنند و مانع شکلگیری سرمایهگذاری بلندمدت شوند.
وی همچنین آموزش عمومی و ارتقای سواد مالی را مکمل توسعه زیرساختهای فناورانه دانست و بر ضرورت تداوم آن تأکید کرد. به گفته دارابی، ابزارهای متنوع سرمایهگذاری زمانی میتوانند به جذب گسترده سرمایههای خرد کمک کنند که مردم با سازوکار، فرصتها و ریسکهای آنها آشنا باشند.
چراغهای نمایشگاه خاموش میشود؛ مسئولیت اجرای وعدهها باقی میماند
افکس ۲۰۲۶ میتواند فرصتی برای نمایش ظرفیتهای بازار مالی ایران باشد، اما ارزش واقعی چنین رویدادی نه در تنوع غرفهها و نشستها، بلکه در تغییراتی مشخص در ساختار تأمین مالی اقتصاد سنجیده میشود. در شرایطی که بنگاههای تولیدی برای تأمین سرمایه در گردش و اجرای طرحهای توسعهای با محدودیت مواجهاند، معرفی ابزارهای جدید بدون فراهم کردن امکان استفاده عملی از آنها، نمیتواند گره تأمین مالی را باز کند.