بازار سرمایه نباید رقیب بانکها دیده شود/ نگاه بانکمحور، سهم بازار سرمایه از تأمین مالی را محدود کرده است
به گزارش بورس نیوز، محسن زنگنه، رئیس کمیسیون ویژه حمایت از تولید مجلس شورای اسلامی با تأکید بر لزوم افزایش سهم بازار سرمایه از تأمین مالی اقتصاد، بر ضرورت تغییر نگاه بانکمحور و توسعه ابزارهایی مانند صندوقهای پروژه تأکید کرد و گفت بازار سرمایه نباید بهعنوان رقیب نظام بانکی دیده شود، بلکه باید در کنار بانکها نقش مؤثرتری در تأمین مالی تولید ایفا کند. وی همچنین با اشاره به تجربه جنگ ۴۰ روزه، نمره حمایتهای مالی از صنایع را قابل قبول ندانست و بر تسهیل پذیرش شرکتها، آموزش عمومی سرمایهگذاران و رفع موانع ورود شرکتهای اقتصاد دیجیتال تأکید کرد.
شوک جنگ ۴۰ روزه به واحدهای تولیدی
زنگنه با اشاره به تجربه صنایع و شرکتهای تولیدی در جریان جنگ ۴۰ روزه اعلام کرد با وجود آنکه در سالهای گذشته احتمال درگیری مستقیم با آمریکا و اسرائیل مطرح بود، زیرساختهای قانونی و حمایتی لازم برای پشتیبانی از صنایع و شرکتهای تولیدی، اعم از بورسی و غیربورسی، به اندازه کافی پیشبینی نشده بود. همین مسئله باعث شد بسیاری از واحدهای تولیدی، بهویژه در صنایع پتروشیمی، پالایشگاهی و فولادی، در ابتدای جنگ با شوک غیرمنتظرهای مواجه شوند.
وی افزود علاوه بر آسیبهای واقعی، بازتاب برخی اخبار و اطلاعات در فضای عمومی نیز گاهی بیش از میزان واقعی خسارتها بود و همین موضوع به جایگاه برخی شرکتها در بازار سرمایه آسیب بیشتری وارد کرد.
رئیس کمیسیون ویژه حمایت از تولید مجلس با اشاره به مصوبات حمایتی دولت در آن دوره ادامه داد بخشی از اقدامات انجامشده بیشتر جنبه سلبی داشت و به موضوعاتی مانند استمهال بدهیهای مالیاتی، بدهیهای دولتی و تسهیلات مرتبط با تأمین اجتماعی محدود میشد؛ در حالی که یکی از مهمترین نیازهای صنایع، تأمین منابع مالی و سرمایه در گردش بود.
وی با بیان اینکه عملکرد حوزه تأمین مالی و حمایت از تولید در شرایط جنگی قابل قبول نبود، گفت بر اساس گزارشی که در کمیسیون ویژه حمایت از تولید در صحن مجلس ارائه شده، حمایتهای مالی از صنایع با نمره قابل قبولی همراه نبود و در این شرایط بازار سرمایه میتواند نقش مؤثرتری در پشتیبانی از تولید ایفا کند.
بازار سرمایه نباید رقیب نظام بانکی تلقی شود
زنگنه با اشاره به سهم پایین بازار سرمایه در تأمین مالی اقتصاد ایران، یکی از دلایل این مسئله را حاکمیت نگاه بانکمحور دانست و اعلام کرد در نظام تأمین مالی کشور، نگاه غالب همچنان بانکمحور است و هر زمان بازار سرمایه در مسیر رشد قرار میگیرد، برخی سیاستها و تصمیمها مانند افزایش نرخ سود سپردهها، بالا رفتن نرخ بهره یا انتشار حجم قابل توجهی از اوراق، منابع مالی را به سمت دیگری هدایت میکند.
وی با تأکید بر ضرورت هماهنگی سیاستهای اقتصادی در بخشهای مختلف افزود نباید بازار سرمایه را رقیب نظام بانکی بدانیم و تصور کنیم تقویت بازار سرمایه به تضعیف بانکها منجر میشود؛ این نگاه خطرناک است و اجازه نمیدهد بازار سرمایه متناسب با ظرفیتهای خود در تأمین مالی اقتصاد نقشآفرینی کند.
بروکراسی، مانع دوم توسعه بازار سرمایه
زنگنه با بیان اینکه در بسیاری از اقتصادهای دنیا بخش عمدهای از تأمین مالی بر عهده بازار سرمایه است، دومین مانع توسعه این بازار را بروکراسی و پیچیدگی مقررات دانست و گفت در نظام بانکی، بنگاه اقتصادی میتواند با ارائه گردش مالی و ضمانتهای مورد نیاز، فرآیند دریافت تسهیلات را دنبال کند؛ اما در بازار سرمایه مسیر تأمین مالی برای شرکتها بسیار دشوارتر شده است.
وی ادامه داد فرآیند ورود شرکتها به بورس و فرابورس باید تسهیل شود و شرکتها باید بتوانند با سهولت بیشتری وارد بازار سرمایه شوند، صندوق پروژه راهاندازی کنند و منابع مورد نیاز خود را از طریق مشارکت مردم تأمین کنند.
رئیس کمیسیون ویژه حمایت از تولید مجلس با اشاره به ظرفیت صندوقهای پروژه تأکید کرد با وجود ظرفیت بالای این ابزار، در سالهای گذشته عملکرد قابل توجهی در توسعه صندوقهای پروژه نداشتهایم و لازم است این مسیر با جدیت بیشتری دنبال شود.
آموزش؛ پیششرط پذیرش ریسک
زنگنه آموزش عمومی را یکی دیگر از پیششرطهای توسعه بازار سرمایه دانست و گفت مردم باید بدانند سرمایهگذاری در بازار سرمایه در کنار امکان کسب بازده، با پذیرش ریسک نیز همراه است و نمیتوان انتظار داشت تمام ریسک سرمایهگذاری به دولت و حاکمیت منتقل شود.
وی افزود اگر نگاه رقابتی میان بازار پول و سرمایه اصلاح شود، فرآیند ورود شرکتها به بازار سرمایه تسهیل شود و آموزش مردم نیز مورد توجه قرار گیرد، این بازار میتواند بسیار بیشتر از وضعیت فعلی در تأمین مالی اقتصاد نقش داشته باشد.
رفع موانع پذیرش شرکتهای اقتصاد دیجیتال
رئیس کمیسیون ویژه حمایت از تولید مجلس در ادامه درباره موانع پذیرش شرکتهای بزرگ فعال در حوزه اقتصاد دیجیتال و فناوریهای نوین در بازار سرمایه اعلام کرد بخشی از این موانع به نگاه دستگاههای امنیتی و نظارتی به ماهیت فعالیت این شرکتها بازمیگردد.
وی با تأکید بر ضرورت تغییر این رویکرد ادامه داد اگر امروز در شرکتهای فعال در حوزه فناوری و هوش مصنوعی سرمایهگذاری نکنیم، بهتدریج به مصرفکننده این فناوریها تبدیل خواهیم شد؛ در حالی که هدف باید تبدیلشدن به تولیدکننده و عرضهکننده فناوری باشد.
زنگنه با بیان اینکه توسعه هوش مصنوعی به سرمایهگذاریهای کلان نیاز دارد، گفت شرکتها بهتنهایی قادر به تأمین تمام منابع مورد نیاز این حوزه نیستند و دولت نیز با محدودیت منابع مواجه است؛ بنابراین بازار سرمایه و مشارکت مردم میتواند یکی از مسیرهای مهم تأمین مالی این بخش باشد.