خطر سوء تغذیه در خانوادههای ایرانی! | قیمت خوراکیها ۱۸۰ درصد افزایش یافت
بورس نیوز:
صنعت خرده فروشی بورس کشور، شامل ۵ شرکت فروشنده هستند که جمعا ۲۹۰ همت ارزش بازار سهام دارند. در واقع، سهام فروشگاههای زنجیرهای افق کوروش با نماد افق ۲۵۰ هزار و ۴۴۰ میلیارد تومان، قاسم ایران با نماد قاسم ۱۷ هزار و ۵۲۳ میلیارد تومان، پخش البرز با نماد پخش ۱۴ هزار و ۹۶۰ میلیارد تومان، پست پیشگامان بادپا با نماد بازرگام ۵ هزار و ۱۶ میلیارد تومان و فروشگاههای رفاه با نماد رفاه ۲ هزار و ۷۰۹ میلیارد تومان ارزش بازار دارند. همچنین؛ طی یک سال اخیر، سهم افق ۲۳۱ درصد، قاسم ۴۲۶ درصد، پخش ۱۵۸ درصد، بازرگام ۱۲۱ درصد و رفاه ۱۶ درصد بازده مثبت را نصیب سهامداران خود کردند؛ این در حالیست که شاخص هموزن بورس رشد ۱۶۴ درصدی را به ثبت رساند.
شکاف میان آمار رسمی و واقعیتهای میدانی
در حالی که مرکز آمار ایران نرخ تورم نقطه به نقطه را برای ماه مهر ۱۴۰۵ معادل ۸۹ درصد اعلام کرده است، بررسی دقیق دادههای بازارهای مصرفی، روایت متفاوتی را بازگو میکند. با نگاهی به نرخ فروش محصولات اساسی مانند شویندهها، پروتئینها و اقلام خوراکی در زنجیره خردهفروشی (بهعنوان نمونه در فروشگاههای افق کوروش)، شاهد رشدی بین ۱۲۰ تا ۱۸۰ درصدی هستیم که به وضوح از نرخ اسمی تورم فراتر رفته است. این شکاف میان «تورم اسمی» و «تورم واقعی» نشان میدهد که قیمتهای واقعی در سبد مصرفی مردم، بسیار فراتر از آنچه در گزارشات دولتی ثبت میشود، در حال حرکت است.
پارادوکس سودآوری شرکتها و فروپاشی قدرت خرید
آمارها نشان از یک پارادوکس اقتصادی تکاندهنده دارند: در حالی که سود خالص شش ماهه خردهفروشان با جهشی خیرهکننده (بین ۱۲۰ تا ۳۸۰ درصد) روبهرو شده و بازدهی بخش خردهفروشی بورس نیز از مرز ۱۲۰ درصد عبور کرده است، قدرت خرید خانوارها در همین بازه زمانی به نصف کاهش یافته است. این تضاد آشکار نشان میدهد که رشد سودآوری شرکتهای تولیدکننده و توزیعکننده، نه از طریق افزایش تقاضای واقعی، بلکه از طریق تورم قیمتها و انتقال فشار مالی به مصرفکننده نهایی حاصل شده است. در واقع، شرکتها در حال رشد در میانهی یک بحران مصرف هستند.
رشد سرمایهها در سایه فقر عمومی
در تحلیل بلندمدت سه تا پنج ساله، تصویر تلختری از اقتصاد ترسیم میشود؛ دورهای که در آن حقوقها با رشدی ناچیز (حدود ۲۰ درصد) در برابر تورم سنگین، توان مقابله با هزینههای زندگی را از دست دادهاند. نتیجه این وضعیت، یک چرخه معیوب است: شرکتهای عرضه کننده اقلام اساسی، به دلیل ماهیت ضروری محصولاتشان، از افزایش قیمتها سودهای کلان کسب میکنند، اما این سودها مستقیما از جیب قدرت خریدِ از دست رفتهی مردم استخراج میشود. در نهایت، ما با اقتصادی روبهرو هستیم که در آن «سودآوری شرکتها» و «فقر عمومی» دو مسیر متضاد، اما همزمان هستند که رفاه اجتماعی را به شدت تضعیف میکنند.
آب شدن سفره خانوار با گرانی محصولات غذایی
بررسی دادههای فروشگاههای زنجیرهای افق کوروش در ماه مهر ۱۴۰۵، نشاندهنده رشد بسیار شدید قیمتها در سبد کالایی است؛ به طوری که نرخ محصولات خوراکی ۱۸۲ درصد، پروتئینها ۱۲۴ درصد و شویندهها ۱۲۰ درصد نسبت به سال قبل افزایش یافته است. با نگاهی به بازه زمانی سه ساله، این روند بسیار نگرانکنندهتر میشود؛ جایی که قیمت خوراکیها با رشد ۴۳۸ درصدی، پروتئینها با ۳۳۳ درصد و شویندهها با ۳۸۳ درصد مواجه بودهاند.
در مقابل، رشد مرکب حقوقها (حدود ۷۳ درصد در سه سال اخیر) در برابر این جهش قیمتی، توان خرید واقعی را به شدت کاهش داده است. این عدم توازن ساختاری، منجر به حذف تدریجی بسیاری از اقلام اساسی از سبد معیششی خانوار شده و باعث شده است که طبقه متوسط و ضعیف، نه با کمبود مدیریت مالی، بلکه با محدودیتهای فیزیکی ناشی از فقر و تورم، دست و پنجه نرم کنند.
سونامی درآمدی در صنعت خردهفروشی
طی هفت ماهه نخست ۱۴۰۵، درآمد عملیاتی فروشگاه افق کوروش ۲۴۲ هزار و ۵۱۶ میلیارد تومان، قاسم ایران ۳۲ هزار و ۹۸۵ میلیارد تومان، پخش البرز ۴۷ هزار و ۹۱۳ میلیارد تومان و پست پیشگامان بادپا ۲۵۸ میلیارد تومان به ثبت رسید. باید خاطر نشان کرد که فروشگاههای زنجیرهای رفاه، هیچ گزارش مالی جدیدی را منتشر نکرده و با توجه به وضعیت آن، چنین به نظر میرسد که از عرصه فعالیت و رقابتها خارج شده است! فروش هفت ماهه فروشگاه افق کوروش به میزان ۱۴۴ درصد، قاسم ایران ۲۰ درصد و پخش البرز ۸۸ درصد نسبت به مدت مشابه سال ۱۴۰۴ افزایش یافته و در مقابل، شرکت پست پیشگامان بادپا با افت ۵۲ درصدی درآمدها در همین مدت مواجه شده است.
رشد سودسازی فروشگاهها با اهرم تورم
در شش ماهه ۱۴۰۵، فروشگاههای افق کوروش ۱۱ هزار و ۵۰۳ میلیارد تومان، قاسم ایران ۱ هزار و ۵۰۹ میلیارد تومان، پخش البرز ۱ هزار و ۷۱۷ میلیارد تومان و پست پیشگامان بادپا ۱۰۵ میلیارد تومان سود خالص ساختند. سود فروشگاههای افق کوروش به میزان ۲۱۱ درصد، قاسم ایران ۳۸۴ درصد، پخش البرز ۱۶۲ درصد و پست پیشگامان بادپا ۱۲۳ درصد نسبت به شش ماهه نخست ۱۴۰۴ افزایش یافته است. جالب است بدانید، افق کوروش و قاسم ایران، هر دو تقسیم سود (DPS) مطلوبی طی سالیان اخیر دارند، اما پخش البرز و پست پیشگامان بادپا درصد تقسیم سود بسیار کمتری را به ثبت رساندند.
نسبتهای مالی در منطقه خطر؛ آیا قیمتها در حال حبابی شدن هستند؟
نسبتهای مالی در صنعت خرده فروشی بورس به اعداد پرریسک و بیمناکی رسیدهاند که ممکن است نشانهای از اشباع شدن ارزش سهام آنها باشد! نسبت قیمت به سود (P/E TTM) سهم افق ۱۲ واحد، قاسم ۷.۵ واحد، پخش ۵.۶ واحد، بازرگام ۴۱ واحد و رفاه ۴۲ واحد است. شرایط صنعت مطلوب نیست؛ به طوری که افق کوروش ۸ درصد، قاسم ۱۳ درصد، پخش ۱۸ درصد، بازرگام ۲.۵ درصد و رفاه ۲.۳ درصد از کل ارزش بازار را سود خالص میسازند که حتی از بهره بین بانکی نیز، کمتر بوده و سرمایه گذاری را در سطوح فعلی غیرقابل توجیه میکند. از طرفی، نسبت قیمت به ارزش دفتری (P/B) سهم افق به ۱۳.۵ واحد، قاسم ۲.۵ واحد، پخش ۳.۳ واحد و بازرگام ۲.۵ واحد رسیده است که نشان میدهد قیمت سهام افق کوروش از ارزش ویژه شرکت فاصله قابل ملاحظهای دارد.
هادی بهرامی، تحلیلگر بازار سرمایه