يك ثانيه دردسرساز در رقابت هزارميليارد توماني سايپا
کد خبر : ۳۳۲۵۳
گروه بورس- عليرضا باغاني: در شرايطي كه انتشار مصوبه دولت در مورد واگذاري رد ديوني سايپا به دو نهاد عمومي به مهمترين خبر آخرين روز معاملاتي هفته گذشته تبديل شده بود، در همان روز و در حين رقابت تنگاتنگ خريداران بلوك 18درصدي غول خودروساز ايران، يكي از خريداران قيمت آخر را پيشنهاد كرد.
به گزارش خبرنگار دنياي اقتصاد و بر اساس اخبار رسيده، در ساعت 11 و 54دقيقه و 59ثانيه روز معاملاتي چهارشنبه، كارگزاري عمران فارس كه براي كنسرسيومي به رهبري سرمايهگذاري كاركنان سايپا در رقابت حضور دارد، قيمت 495تومان را براي خريد هر سهم بلوك 18درصدي «خساپا» وارد سيستم معاملات كرد، پيشنهادي كه تا 5 دقيقه و يك ثانيه بعد از آنكه ساعت معاملات پايان ميپذيرد، همچنان بالاترين قيمت اعلام شده بود. به اين ترتيب بود كه صدور دستور خريد پاياني توسط كارگزاري عمران فارس به ماجرايي تبديل شد كه بر مبناي آن طبق دستورالعمل معاملات عمده، كارگزاري مزبور مدعي خريد بلوك سايپا باشد، چرا كه بعد از آن هيچ دستور خريدي وارد سامانه نشده است.
دستورالعمل چه ميگويد؟
در اين خصوص در بند 14دستورالعمل معاملات عمده سهام در بورس تهران آمده است: «کارگزار فروشنده در صورتی که بالاترین قیمت پیشنهاد خرید بزرگتر یا مساوی قیمت پایه اعلام شده باشد، با رعایت بند 17 این دستورالعمل تا پایان ساعات معاملات همان روز ملزم به عرضه سهام است.
عدمرعایت چنین امری تخلف محسوب شده و مراتب توسط مدیریت نظارت بر بازار کتبا به دبیرکل جهت رسیدگی اعلام خواهد شد.» افزون بر اين در بند 15 اين دستورالعمل كه به شرایط الزام ورود سفارش فروش پرداخته شده، آمده است: «در صورتیکه تا 5 دقیقه پایانی ساعات معاملات هیچ سفارش خریدی در سامانه موجود نباشد، و تا این زمان کارگزار عامل (فروشنده) نیز سفارش فروشی در سامانه نداشته باشد، فقط به منظور حفظ سابقه در سامانه معاملات، کارگزار فروشنده در 5 دقیقه پایانی این سفارش خود را به قیمت پایه وارد سامانه مینماید. بدیهی است با توجه به بند 17، امکان خرید این سفارش برای کارگزاران وجود ندارد.»
همچنين طبق بند 16 اين دستورالعمل، «در صورتی که فروشنده سهام (مالک سهام) پس از درخواست کارگزار عامل (فروشنده) به هر دلیلی از واگذاری سهام منصرف گردید، سازمان بورس میتواند سهام یاد شده را جهت بررسی موضوع تا رسیدگی کامل، در سامانه معاملات به صورت غیرقابل معامله در آورد.» اما در بند 17 كه مهمترين بند دستورالعمل معاملات عمده سهام در بورس تهران است، نيز در مورد حداکثر زمان برای ورود پیشنهاد خرید اعلام شده «در صورتیکه بالاترین پیشنهاد خرید پس از 5 دقیقه پایانی ساعات معاملات وارد سامانه شود به جهت جلوگیری از بروز مشکلات و عدم شفافیت لازم، معامله عمده قابل انجام نبوده و کارگزار فروشنده حق فروش سهام را ندارد. حتی اگر از زمان بالاترین پیشنهاد خرید در سامانه 3 دقیقه گذشته باشد. سازمان در این حالت حق ابطال معامله را خواهد داشت. این معامله در روز معاملاتی بعد به شرح بند 18 ادامه خواهد یافت.»
طبق بند 18 نيز «کارگزاری که بالاترین پیشنهاد خرید را پس از 5 دقیقه پایانی وارد سامانه مینماید، عملا از انجام معامله در روز یاد شده جلوگیری کرده است. بنابراین در روز معاملاتی بعد، پس از ارسال پیغام مدیریت نظارت بر بازار مبنی بر ادامه رقابت معامله عمده، مجددا موظف است، پیشنهاد خرید را با همان قیمت وارد سامانه نماید و کارگزار فروشنده نیز حق انصراف از انجام معامله در روز بعد را ندارد. نام کارگزار خریدار و فروشنده متخلف در این بند کتبا توسط مدیریت نظارت بر بازار به دبیرکل جهت رسیدگی اعلام خواهد شد.»
با اين وصف، بر اساس 5 بند مطرح شده در دستورالعمل معاملات عمده سهام در بورس تهران، كارگزاري عمران فارس كه در ساعت 11 و 54 دقيقه و 59 ثانيه يعني 5دقيقه و يكثانيه مانده به پايان معاملات، قيمت جديد پيشنهاد كرده و تا 3 دقيقه بعد از آن نيز قيمت جديدي وارد سامانه نشده، ميتوانسته بلوك 18درصدي را براي كاركنان سايپا خريداري كند و عدم واگذاري بلوك به آخرين خريدار بر خلاف دستورالعمل ذكر شده است.
آن يك ثانيه دردسرساز!
در اين حال، هادي بيدختي مديرعامل كارگزاري عمران فارس در تشريح ماجراي بلوك سايپا در روز چهارشنبه گذشته، گفت: از آنجا كه قيمت جديد از سوي اين كارگزاري در ساعت 11 و 54دقيقه و 59 ثانيه يعني يك ثانيه كمتر از 5 دقيقه پاياني معاملات وارد سامانه شده است، بنابراين مشمول بند 17 دستورالعمل نميشود و طبق آن كارگزار فروشنده با توجه به آن موظف به عرضه سهام و انجام معامله بوده است.
وي تاكيد كرد: آخرين قيمتي كه عدد 495تومان بوده، از سوي كارگزاري عمران فارس اعلام شده و از آنجا كه خريداران قيمت جديدي را در مهلت مقرر 3 دقيقه اعلام نكردهاند و حتي تا پايان معاملات يعني 5 دقيقه و يكثانيه پس از اعلام آخرين قيمت، نرخ جديدي وارد نشده است، طبق دستورالعمل معاملات عمده، معامله بايد انجام ميشد و رقابت پايان مييافت.
بيدختي در پاسخ به اين پرسش كه آيا با اين وصف، بلوك 18درصدي سايپا امروز مجددا عرضه ميشود يا اين كه شما پيگير ماجراي چهارشنبه و پايان رقابت هستيد؟ گفت: در اين رابطه روز چهارشنبه مذاكراتي با مسوولان خصوصيسازي و شركت بورس صورت گرفت و قرار است روز شنبه نيز با مسوولان سازمان بورس مذاكراتي صورت گيرد، تا آنها نظر خود را درباره اين اتفاق اعلام كنند.
بورس طبق مقررات برخورد كند
به گفته كارگزار خريدار سايپا، به نظر ميرسد كه در مورد آخرين قيمت بلوك سايپا طبق بند 14 تا 18 دستورالعمل معاملات عمده سهام در بورس، موضوع روشن است و ما انتظار داريم طبق مقررات موجود با اين ماجرا برخورد شود، چرا كه همه چيز شفاف اتفاق افتاده و قيمت يك ثانيه قبل از 5 دقيقه پاياني وارد شده و تا 3 دقيقه بعد، قيمت جديدي اعلام نشده، در حالي كه زمان لازم وجود داشته است، بنابراين كمترين توقع ما ميتواند رعايت مقررات باشد و اگر كسي در اين زمينه مقصر است، بايد برخورد لازم صورت گيرد.
وي در پاسخ به پرسشي ديگر مبني بر اين كه آيا در صورت عرضه سهام سايپا در روز شنبه (امروز) كارگزاري عمران فارس همچنان در رقابت حضور پيدا خواهد كرد؟ گفت: حضور ما در رقابت سايپا جدي است، ولي در هر حال انتظار ما رسيدگي به ماجراي روز چهارشنبه است.
اما در حالي كه مديرعامل كارگزاري عمران فارس بر لزوم عرضه سهام سايپا و انجام اين معامله در روز چهارشنبه تاكيد ميكند، دستورالعمل معاملات عمده نيز بيانگر چنين موضوعي است. در عين حال يك منبع آگاه در بورس تهران جزئيات جديدي درباره نحوه رقابت و آخرين قيمت اعلام شده براي بلوك سايپا اعلام كرد.
چند دليل براي انجام نشدن معامله
به گفته اين منبع آگاه، از آنجا كه آخرين قيمت روز چهارشنبه در رقابت سايپا از سوي كارگزاري عمران فارس يك ثانيه قبل از 5 دقيقه پاياني معاملات وارد سامانه شده است و تا 3دقيقه بعد، قيمت جديدي اعلام نشده، ادعاي كارگزاري مزبور درست و واقعي است، ولي ظاهرا كارگزار فروشنده نيز در مدت مزبور نتوانسته هماهنگي لازم را با سازمان خصوصيسازي و ناظر بازار داشته باشد و از سويي ديگر يكي از كارگزاران حاضر در رقابت (كارگزاري ملي ايران) در صدد اعلام قيمت جديد بوده است كه در دقايق پاياني معاملات اين امكان ميسر نشده است. افزون بر اين، ناظر بازار بايد با اعلام آخرين قيمت و عدم سفارش جديد از كارگزاريهاي ديگر در مورد عدم رقابت سوال ميكرده و معاملات را به پايان ميرسانده كه به دليل كمبود وقت اين كار نيز ميسر نشده است.
وي افزود: همه اين ابهامات به دليل قيمت جديدي است كه يك ثانيه قبل از 5 دقيقه پاياني معاملات، اعلام شده است، حال آنكه در دقايق پاياني معاملات هماهنگي با فروشنده، ناظر و ديگر كارگزاران حاضر در رقابت عملا براي انجام يك معامله هزارميليارد توماني غيرممكن است.
... و رقابت امروز ادامه مييابد
به گفته اين منبع مطلع، رقابت «خساپا» امروز از سوي كارگزاري عمران فارس كه آخرين قيمت را اعلام كرده آغاز ميشود و پيشبيني ادامه رقابت بر سر خريد اين بلوك به دليل مصوبه دولت در مورد امكان ورود بنياد شهيد و وزارت رفاه به عرصه رقابت بابت رد ديون است.
وي مقررات بورس در مورد معاملات عمده را داراي ضعف دانست و گفت: 5 دقيقه پاياني، زمان كافي براي انجام يك معامله هزارميليارد توماني نيست، بلكه در اين معاملات مهم بايد دستكم 15 دقيقه براي پايان معاملات در نظر گرفته شود، چون اگر در ساعت 11 و 45 دقيقه دستور وارد شود و تا 3 دقيقه بعد قيمت جديدي اعلام نشود، 12 دقيقه فرصت خوبي است كه فروشنده، ناظر و كارگزار نسبت به انجام معامله تصميمگيري كنند. در اين حال، حسن قاليباف اصل مديرعامل بورس تهران در مورد معامله سايپا گفت: رقابت بر سر خريد بلوك 18درصدي سايپا امروز ادامه پيدا خواهد كرد. وي در گفتوگو با دنياي اقتصاد افزود: با توجه به اينكه در روز چهارشنبه معاملهاي انجام نشده است، رقابت سايپا در روز شنبه بر اساس آخرين قيمتي كه روز چهارشنبه اعلام شده است، ادامه پيدا خواهد كرد.
ارسال نظر