مديران و سهامداران مراقب باشند ، کف تالار لغزنده است !

آنچه كه در خصوص بازار سرمايه اتفاق افتاده چيزي نيست جز تحول يكباره حجم معاملات و خيزش غيرمنتظره شاخص كل بازار كه با نگاهي به روند بورس هاي جهاني شايد اين فقط بورس ايران باشد كه هر روز در حال فتح قله اي جديد و شكستن محدوده هاي مقاومتي بالاتر است.

اما آيا اين جهش بازار مبرهن از هر گونه شائبه حباب قيمت ها،در قياس با بازار هاي هم تراز خودش از تناسب قيمت به درآمد(p/e) قابل اعتمادي برخوردار بوده است؟

حباب و هجمه پول 

در اين رابطه شاهين شايان آراني ،كارشناس ارشد بازار سرمايه با ابراز نگراني از ايجاد پديده حباب گونه در روند فعلي معاملات بازار،اظهار داشت:با توجه به بررسي ابعاد كلي وضعيت اقتصاد جهان و تهديد هاي موجود و همچنين با نگاهي به وضعيت مؤلفه هاي كلان اقتصادي كشور كه از سوي نهاد هايي همچون بانك مركزي يا وزارت دارايي بيان ميشود اگر چه به زعم برخي مسئولین رشد شاخص بورس و بهبود پي بر اي آن امری طبیعی است اما به لحاظ اينكه هنوز هيچ دورنماي روشني در خصوص عملكرد و افزايش سود آوري يا بازدهي شركت ها به گوش نمي رسد ،عملاًباعث تشديد نگراني ها درباره وسعت بيشتر دامنه حباب در روند معاملات سهام بورس كشور شده است.

وي افزود:فقدان بازار هاي جذاب سرمايه گذاري عليرغم حجم بالاي نقدينگي در دست مردم باعث شده تا بورس اوراق بهادار كشور با هجمه پولي بالايي براي دست يابي افراد به فرصت هاي محدود سرمايه گذاري مواجه گردد،امري كه در نهايت سبب شكل گيري حباب به دليل رشد هيجاني كاذب سرمايه هاي جديد خواهد شد .

تورم p/e

اين فعال بازار سرمايه با اشاره به روند پي بر اي بازار در سالهاي اخير افزود:با نگاهي به بورس سالهاي اوليه دهه 70و80 شمسي و در راستاي سرمايه گذاري هاي انجام گرفته در آنها،متوسط پي بر اي، 5 يا 6 مرتبه بيشتر نبود اما در شرايط فعلي با عبور آهسته از اين محدوده ،به شدت به ايجاد حباب و شكسته شدن قريب الوقوع قيمت هاي متورم شده انجاميده است.

عدم تناسب بورس تهران با سازوكارهاي بين المللي

شايان آراني در ادامه دلايل عمده ريسك بالاي سرمايه گذاري در كشور را عنوان كرد و گفت:اولين نكته اي كه به عنوان عامل بازدارنده پي بر اي بازار اوراق بهادار تلقي مي شود،عدم تناسب بورس تهران با سازوكارهاي بين المللي و فعال نبودن كارگزاران،شركت ها و سرمايه گذاران جهاني در آن است كه طبيعتاً ًعلاوه بر جذب نشدن منابع خارجي مناسب در اين زمينه،نتوانسته پي بر اي بازار را متناسب با ميانگين پي بر اي بورس هاي دنيا ارتقاء دهد.

محدودیت نقدشوندگی 

از طرفي نقد شوندگي (liquidity) بورس كشور به شدت محدود مي باشد به طوريكه به نسبت ارزش معاملات ،چرخه نقدينگي و به تبع آن ريسك نقد شوندگي بسيار پايين بوده و علاوه بر آن نسبت ارزش معاملات جاري به كل ارزش بازار در بورس تهران از تمام بورس هاي هم تراز خود نيز پائين تر است.امري كه شايد تشكيل صف هاي ميليوني خريد و فروش سهام نمونه عيني آن بوده و تنها مي تواند ريسك سرمايه گذاري را بالا برد.

وابستگی بورس به دولت 

درآخر اينكه سازمان،شركت و شوراي عالي بورس اوراق بهادار ايران به شدت به دولت وابسته است كه از لحاظ استاندارد هاي مختلف بورس هاي دنيا و ماهيت ايجاد بازار آزاد جايگاهي ندارد.

جاده لغزنده است 

وي در پايان با اذعان به اينكه فضاي كنوني بازار سرمايه بسيار لغزنده و غير قابل اطمينان است ،از آن به عنوان مجالي براي فرصت طلبان و موج سواران بورس ياد كرد و با اعلام اينكه جذب نقدينگي تنها نبايد به سمت بورس و با اقدام كوركورانه افرادي غير حرفه اي به اين بازار صورت گيرد؛ به مديران و مسئولين سازمان و شركت بورس همچنین سهامداران هشدار داد:با توجه به حجم نقدينگي بالا و فرصت هاي كم سرمايه گذاري در كشور ،بايد مراقب گرايش بازار به سمت و سوي حبابي شدن قيمت هاي سهام در بورس بود و با افزايش گردش مالي سهام به ايجاد محيطي سالم و با حجم روان معاملات كمك كرد.