رشد شدید قیمت مواد خام در بازارهای جهان
نمابورس، بینالملل_ در دو روز پایانی معاملات این هفته ارز و مواد خام در بازارهای جهان، افتوخیز ارزش دلار به کاهش و افزایش قیمت فلزات اساسی و نوسان بیش از سی دلاری قیمت هر اونس طلا منجر شد. البته گزارش وزارت کار آمریکا درباره رشد بیش از حد انتظار نرخ بیکاری در هفته گذشته، در تحولات قیمت مواد خام و کاهش شاخصها در بازارهای مالی موثر بوده است. اما تحلیلگران از منظری متفاوت به افق قیمت مواد خام نگاه کردهاند. خبرگزاری رویترز در گزارشی به بررسی تاثیر سیاست بانکهای مرکزی در رشد قیمت مواد خام پرداخته است. در این گزارش میخوانیم:
طی یک ماه اخیر قیمت مواد خام بیش از ده درصد افزایش یافته زیرا بانکهای مرکزی میلیاردها دلار به اقتصاد خود تزریق کردهاند تا به رونق اقتصادی دست یابند. روز 27 آگوست بنبرنانکه رییس بانک مرکزی آمریکا گفت آماده است در صورت لزوم از ابزارهای غیرمتعارف نظیر خرید اوراقبهادار بلندمدت و کاستن از نرخهای بهره استفاده کند تا به اقتصاد ایالات متحده رونق بخشد. این سخنان به افزایش قیمت مواد خام منجر شد. کارشناسان معتقدند رشد نقدینگی در بازارهای پولی به شکلی اجتنابناپذیر حجم تقاضا را برای خرید مواد خام افزایش میدهد. از پیش، پیشبینی رشد نقدینگی باعث افزایش حدود 6 دلاری قیمت نفت خام شده است. بانک مرکزی ژاپن به هدف کاستن از ارزش ین روز پنجم اکتبر، دو هزار میلیارد ین، ارز ملی خود را وارد بازار کرد. اگر اقدامی مشابه از سوی بانک مرکزی آمریکا صورت گیرد، که احتمال آن بسیار زیاد است، نقدینگی در بازار پول به رشد بیش از پیش قیمت مواد خام منجر خواهد شد.
روز گذشته با انتشار خبر منفی از بازار کار آمریکا، این احتمال مطرح شد که سخت شدن شرایط اقتصادی، بانک مرکزی این کشور را به تزریق نقدینگی به بازار وادار خواهد کرد. با مطرح شدن این احتمال قیمت تمامی فلزات اساسی رشدی قابل ملاحظه پیدا کردند. در حال حاضر میزان نقدینگی در اقتصاد آمریکا بسیار بالاست. بانک مرکزی این کشور طی دو سال و نیم گذشته از طریق خریدن اوراققرضه دولت و کمک به بانکها 1700 میلیارد دلار به اقتصاد این کشور تزریق کرده است. این حجم عظیم پول در اقتصاد آمریکا رونق بازار مواد خام را سبب شده است. بنا به اعلام بانک مریل لینچ تزریق 1700 میلیارد دلار به اقتصاد آمریکا که پس از فروپاشی لمانبرادرز انجام شد، رشدی پانزده درصدی را در قیمت نفت خام و دیگر مواد خام باعث شد.
نکته مهم اینکه دیگر کشورهای توسعهیافته و اقتصادهای نوظهور نیز برای کاستن از تبعات بحران مالی و رکود اقتصادی جهانی، صدها میلیارد دلار نقدینگی وارد اقتصاد خود کردهاند.
رشد نقدینگی به کاهش ارزش پول ملی منجر شده و خواهد شد و در این میان سرمایهگذاران برای حفظ دارایی خود در برابر ارزهای ضعیف به خرید طلا اقدام کردهاند و مشاهده شده که قیمت این فلز گرانبها نیز رشدی قابل ملاحظه داشته است.
البته تحلیلگران معتقدند رشد نقدینگی در بازار پولی تنها عامل ادامه روند رشد بهای مواد خام نیست. طی یک دهه اخیر کاهش ظرفیت تولید مواد خام و افزایش مداوم تقاضا بویژه از سوی اقتصادهای نوظهور نیز در رشد قیمتها موثر بودهاند. اگر چه میزان استفاده از ظرفیت در بسیاری از بخشهای اقتصاد همچنان پایین است، در بخش مواد خام- بویژه معدن و نفت- استفاده از ظرفیت به حد قبل از آغاز بحران مالی و رکود اقتصادی بازگشته یا از آن حد هم بالاتر است.
دور بعدی تزریق نقدینگی به اقتصادها که کارشناسان آن را QE2 مینامند به رشدی قابل ملاحظه در بهای مواد خام منجر میشود. حتی اگر تزریق نقدینگی به افزایش نرخ رشد اقتصادی منجر نشود، قیمت مواد خام را افزایش خواهد داد.