آييننامه معاملات بورس فلزات دو ماه ديگر لغو ميشود
به گزارش خبرگزاري فارس به نقل از سنا، اين دستورالعمل دوماه پس از ابلاغ اجرايي مي شود و آييننامه معاملات بورس فلزات تهران مصوب 6 شهريور 82 شوراي بورس فلزات لغو مي شود.
همچنين در خصوص كليه معاملاتي كه قبل از لازم الاجرا شدن اين دستورالعمل در بورس كالاي ايران انجام شده است، ضوابط آييننامه معاملات بورس فلزات تهران مصوب 1382/6/3 بورس فلزات قابل اجرا است.
دراين دستورالعمل آمده است : كليه معاملات در بورس بايد براساس ضوابط اين دستورالعمل و در جلسه رسمي معاملات انجام شود.
روزهاي انجام معامله، ساعات شروع و پايان و تعداد جلسات رسمي معاملات براي كليه كالاها و اوراق بهادار مبتني بر كالاي پذيرفته شده توسط هيأت مديرة بورس تعيين و ابلاغ مي شود.
مديرعامل بورس ميتواند ساعات شروع، خاتمه و طول جلسه رسمي معاملات را در صورت بروز اشكالات فني تغيير دهد. اين تغييرات بايد به نحو مقتضي اطلاعرساني شود. بورس بايد مستندات مربوط به اشكالات فني را در سوابق معاملات خود نگهداري نموده و حسب درخواست به سازمان ارائه مي كند.
همچنين معاملات بورس بايد همواره بر مبناي رقابت و به يكي از روشهاي حراج انجام شود. اجراي سفارشها براساس اولويت قيمت و در صورت تساوي قيمتها براساس اولويت زماني ورود سفارش به سامانه معاملاتي خواهد بود.
در عين حال، معاملات كالاها و اوراق بهادار مبتني بر كالا در رينگ داخلي بر مبناي ريال ايران انجام ميشود. تغيير واحدپولي معاملات با تصويب هيأت مديره بورس و اطلاعرساني آن قبل از اعمال امكانپذير است.
معاملات كالا و اوراق بهادار مبتني بر كالا در بورس، صرفاً از طريق سامانه معاملاتي بورس و توسط كارگزاران پذيرفته شده در بورس انجام ميشود.
بورس بايد به تفكيك كالاها و يا اوراق بهادار مبتني بر كالاهايي كه در بورس عرضه ميشود نماد معاملاتي مجزا تعريف نموده و بازار و تابلوي معاملاتي مربوط به هريك را مشخص كند. معاملات نمادهاي معاملاتي صرفاً در بازار و تابلو معين شده قابل انجام است.
انواع قراردادهاي قابل معامله در بورس كالا
قرارداد نقدي: قراردادي است كه براساس آن، پرداخت بهاي كالاي مورد معامله و تحويل آن در هنگام معامله و براساس دستورالعمل تسويه و پاياپاي انجام ميشود.
قرارداد نسيه: قراردادي است كه براساس آن، كالا در هنگام معامله تحويل و بهاي آن در تاريخ سررسيد و براساس دستورالعمل تسويه و پاياپاي پرداخت ميگردد.
قرارداد سلف: قراردادي است كه براساس آن، كالا با قيمت معين در زماني مشخص در آينده تحويل گرديده و بهاي آن در هنگام معامله و براساس دستورالعمل تسويه و پاياپاي پرداخت مي شود.
قرارداد آتي: قراردادي است كه فروشنده براساس آن متعهد ميشود در سررسيد معين، مقدار معيني از كالاي مشخص را به قيمتي كه الان تعيين ميكنند، بفروشد و در مقابل طرف ديگر قرارداد متعهد ميشود آن كالا را با آن مشخصات خريداري كند و براي جلوگيري از امتناع طرفين از انجام قرارداد، طرفين به صورت شرط ضمن عقد متعهد ميشوند مبلغي را به عنوان وجه تضمين نزد اتاق پاياپاي بگذارند و متعهد ميشوند متناسب با تغييرات قيمت آتي، وجه تضمين را تعديل كنند و اتاق پاياپاي از طرف آنان وكالت دارد متناسب با تغييرات، بخشي از وجه تضمين هر يك از طرفين را به عنوان اباحه تصرف در اختيار ديگري قرار دهد و او حق استفاده از آن را خواهد داشت تا در سررسيد با هم تسويه كنند.
قرارداد اختيار خريد: مطابق اين قرارداد، خريدار اختيار، با پرداخت مبلغي حق پيدا ميكند مقدار معيني كالا يا اوراق بهادار مبتني بر كالا به قيمت معين در تاريخ معين از فروشنده اختيار خريداري كند و فروشنده اختيار، متعهد ميشود در صورت درخواست خريدار اختيار، آن مقدار كالا يا اوراق بهادار مبتني بر كالا را به قيمت مذكور به وي بفروشد.
قرارداد اختيار فروش: مطابق اين قرارداد، خريدار اختيار، با پرداخت مبلغي حق پيدا ميكند مقدار معيني كالا يا اوراق بهادار مبتني بر كالا به قيمت معين در تاريخ معين به فروشنده اختيار بفروشد و فروشنده اختيار، متعهد ميشود در صورت درخواست خريدار اختيار، آن مقدار كالا يا اوراق بهادار مبتني بر كالا را به قيمت مذكور از وي خريداري كند.
*اقدامات پيش از عرضه
كليه قراردادهاي قابل معامله در بورس صرفاً براساس كالاها يا اوراق بهادار مبتني بر كالاي پذيرفته شده تعريف مي شود. انجام معاملات كالاها يا اوراق بهادار مبتني بر كالايي كه طبق مقررات پذيرفته نشدهاند، به هيچ وجه مجاز نيست.
همچنين جهت عرضه كالاها دربورس، كارگزار عرضهكننده بايد فرم سفارش فروش تكميل شده توسط عرضهكننده را به همراه اطلاعات و مستندات لازم در قالب فرم اطلاعيه عرضه و حداكثر تا ساعت 12 ظهر روز كاري قبل از روز عرضه به بورس ارايه كند.
در صورتي كه مستندات و مدارك موضوع مادة 11 طي مهلت مقرر و به صورت كامل به بورس ارايه گردد، بورس موظف است پس از حصول اطمينان از رعايت مقررات حداكثر تا ساعت 14 همان روز كاري، اطلاعية عرضه را تأييد و به اتاق پاياپاي ارايه كند. اطلاعيه عرضه در صورت اعلام موافقت اتاق پاياپاي، حداكثر تا ساعت 16 روز كاري قبل از عرضه توسط بورس منتشر ميشود.
در اين دستورالعمل آمده است : كلية وظايف و تعهدات طرفين معامله صرفاً در چارچوب شرايط مندرج در اطلاعية عرضه و مقررات است و شرايط معامله پس از انتشار اطلاعيه عرضه قابل تغيير نيست.
پس از انتشار اطلاعية عرضه توسط بورس، فروشنده نميتواند از عرضة كالا در بورس خودداري كند، مگر اينكه مراتب و دلايل انصراف خود را قبل از عرضه به بورس اعلام و موافقت بورس را اخذ نمايد.
در صورت انتشار آگهي فروش يا اعلام شرايط فروش كالا توسط عرضهكننده به هر نحو، اطلاعات مندرج در آن نبايد با اطلاعية عرضة منتشره توسط بورس مغايرت داشته باشد. در صورت مغايرت، اطلاعية عرضة منتشره در سايت رسمي بورس مبناي انجام معامله است.
*مراحل انجام معامله
معاملات در بورس به دو روش حراج حضوري و حراج پيوسته انجام ميگيرد.
مراحل انجام معاملات كالا به روش حراج حضوري به شرح زير است :
- پيشگشايش: در اين مرحله امكان ورود، تغيير يا حذف سفارش براي كارگزار خريدار وجود دارد و كارگزار فروشنده فقط بايد عرضة خود را با قيمت پايه و حجم مندرج در اطلاعيه عرضه وارد نمايد، ليكن در اين مرحله معاملهاي انجام نميشود.
- مظنهيابي: كلية سفارشهاي فعال در پايان مرحله پيشگشايش به اين مرحله منتقل ميشود.
- رقابت: در صورتي كه در پايان زمان مظنهيابي مجموع تقاضاهاي خريداراني كه قيمت فروشنده را پذيرفتهاند بيش از كل ميزان عرضه باشد، سفارش خريداران مذكور وارد مرحلة رقابت مي شود.
- نظارت: اين مرحله پس از پايان زمان معاملات، جهت انجام اقدامات ناظر بازار از جمله تأييد معاملات است.
- عرضة مازاد: در صورتي كه حجم عرضه در پايان مرحلة مظنهيابي از تقاضاهايي كه قيمت عرضهكننده را پذيرفتهاند بيشتر باشد، مازاد عرضه در اين مرحله قابل معامله ميباشد. خريداران ميتوانند با ارايه تقاضاي خريد با قيمت معاملات انجام شده در پايان مرحلة مظنهيابي، اقدام به خريد عرضههاي مازاد نمايند. مرحلة عرضة مازاد از پايان مرحله نظارت آغاز و حداكثر تا پايان زماني از روز جاري معاملاتي كه هيئت مديره بورس تعيين ميكند ادامه مييابد.
همچنين مراحل انجام معاملات اوراق بهادار مبتني بر كالا به روش حراج پيوسته به شرح زير است :
- پيشگشايش: مرحلة ابتدايي معاملات است كه در آن امكان ورود، تغيير يا حذف سفارش وجود دارد ليكن معاملهاي انجام نميشود.
- مرحلة گشايش: اين مرحله بلافاصله پس از مرحله پيشگشايش است و در آن، سفارشهاي موجود در سامانة معاملات براساس ساز وكار حراج تك قيمتي انجام ميشود.
- مرحلة پيوسته: اين مرحلهپس از انجام مرحله گشايش شروع و در آن به محض تطبيق قيمت سفارشهاي وارد شده به سامانة معاملاتي، معامله انجام ميشود.
- مرحلة حراج تك قيمتي پاياني: اين مرحله پس از خاتمه مرحله پيوسته شروع ميشود. طي اين مرحله امكان ورود، تغيير يا حذف سفارش توسط كارگزاران وجود دارد ليكن معاملهاي انجام نميشود. در پايان اين مرحله سفارشهاي موجود در سامانة معاملات براساس سازوكار حراج تك قيمتي اجرا ميشود.
- مرحلة معاملات پاياني: مرحله پاياني جلسه معاملاتي است كه طي آن ورود سفارش و انجام معامله صرفاً با قيمت پاياني امكانپذير است.
بر اساس اين دستورالعمل ، سفارشهاي وارد شده به سامانة معاملات، حداقل بايد حاوي تعيين خريد يا فروش بودن سفارش،اعتبار زماني سفارش،حجم سفارش،نوع سفارش و شرايط قيمتي آن و كد معاملاتي باشد.
*ضوابط معاملات تالار
تالار معاملات زير نظر ناظر معاملات، براساس مقررات و طبق اختيارات و مسئوليتهاي محوله اداره خواهد شد.
در صورتي كه هيأت مديرة بورس براي يك نماد محدوديت نوسان قيمت مجاز تعريف نمايد، كلية سفارشهاي وارده به سامانة معاملاتي براي آن نماد بايد در محدودة نوسان قيمت مجاز باشد. محدودة نوسان قيمت مجاز توسط هيأت مديرة بورس تصويب و تا پايان روز قبل از عرضه اطلاعرساني مي شود.
همچنين در صورتي كه قيمت پايه پيشنهاد شده در اطلاعيه عرضه، خارج از محدوده نوسان قيمت پايه باشد، بورس ميتواند از انتشار اطلاعيه عرضه جلوگيري كند.
بورس ميتواند روش محاسبة قيمت پاية برخي از كالاهاي پذيرفته شده را براساس فرمول مشخصي اعلام كند. در اين صورت عرضهكننده مكلف به عرضة كالاي خود با قيمت پايه محاسبه شده براساس فرمول مذكور است.
ميزان واحد پايه تخصيص، حداقل خريد، حداقل تغيير قيمت سفارش، حداقل عرضه و حداكثر خريد توسط هيأت مديرة بورس مصوب ميگردد. كارگزاران بايد در دريافت، ثبت و تخصيص سفارشها، محدوديتهاي فوقالذكر را رعايت نمايند. بورس از ورود سفارشها و يا انجام معاملاتي كه محدوديتهاي مذكور را رعايت ننمايد، جلوگيري خواهد كرد.
در صورتي كه سفارشهاي تطبيق يافته يك نماد طي يك جلسه معاملاتي كمتر از حداقل خريد جهت كشف نرخ باشد، تطبيق سفارشهاي مذكور نميتواند مورد تأييد بورس قرار گيرد و معاملهاي انجام نميشود.
در عين حال، هرگونه عرضه كالا به صورت يكجا، به لحاظ جلوگيري نمودن از ايجاد انحصار صرفاً با موافقت مديرعامل بورس و پس از درج در اطلاعيه عرضه امكانپذير است.
در صورتي كه براي يك نماد معاملاتي حراج حضوري انجام شود و به دليل عدم وجود تقاضاي كافي معاملهاي بر روي آن نماد صورت نپذيرد، امكان حراج مجدد نماد تا پايان آن جلسه معاملاتي وجود دارد. در اين حالت بايد كارگزاران متقاضي خريد، درخواست خودرا قبل از پايان جلسه معاملاتي به بورس اعلام نمايند. درصورت موافقت بورس با عرضة مجدد، عرضهكننده ملزم به عرضه مجدد در همان جلسة معاملاتي است.
كارگزاران ميتوانند جهت شركت در رقابت براي خريد از يك كد تجميعي استفاده نمايند. كد تجميعي صرفاً براساس سفارشهاي ثبت شده مشتريان در سامانه و پس از كنترل مقررات مربوط به ثبت سفارش، استفاده ميشود.
براي كليه معاملات قطعي شده توسط بورس گواهينامة انجام معامله صادر و جهت انجام امور تسويه به اتاق پاياپاي ارسال ميگردد.
همچنين در صورتي كه به دليل حوادث غيرمترقبه تمام يا بخشي از وظائف يا مسئوليتهاي اشخاص ذيربط در معامله طبق اين دستورالعمل امكانپذير نباشد، با حكم مرجع ذيصلاح، از اين بابت مسئوليتي متوجه اشخاص مذكور نمي شود.
نرخهاي خدمات و كارمزدهاي بورس و نحوة وصول آن در چارچوب سقفهاي مصوب هيأت مديرة سازمان، توسط هيأت مديرة بورس تصويب و اعمال مي شود.
كليه مواردي كه مطابق اين دستورالعمل بايد توسط بورس اعلام، منتشر و يا اطلاعرساني شود، از طريق سايت رسمي بورس انجام خواهد گرفت.