قاچاق شمش طلا، ترس از شفافيت درآمد و طلاي چيني
کد خبر : ۳۹۹۶۴
بحث قانون ماليات بر ارزش بر افزوده ماهها بود كه صنف طلا را مورد توجه قرار داده بود و برخي موضعگيريها باعث تعطيلي بازار طلا به مدت 13 روز شد. اگر چه رئيس اتحاديه طلا معتقد است قانون ماليات بر ارزش افزوده به نفع طلافروشان است و باعث كاهش قاچاق شمش طلا و افزايش صادرات مصنوعات طلاي ساخته شده مي شود. او همچنين مي گويد كه اطلاع رساني نامناسب باعث برخي موضعگيريها و مخالفتها از سوي بازاريها شد. وي همچنين نظارت بر قيمتها را در بازار سكه و طلاي تهران به دليل گستردگي سخت مي داند.
محمد كشتي آراي رئيس اتحاديه طلا و جواهر كشور كه از سال 1340 توسط پدرش در يك كارگاه طلاسازي شروع به كار كرد يكي از روساي اتحاديه كشوري است كه داراي تحصيلات عاليه دانشگاهي است.
او در خصوص اينكه چطور شد تا رئيس اتحاديه طلا شد مي گويد: مغازه پدري من نزديك كارگاه طلاسازي بود و شغل پدرم هم نزديك و وابسته به كار طلا بود. بعد از مدتي احساسم اين بود كه بايد همزمان تحصيلات خود را نيز ادامه دهم. اين بود كه در كلاسهاي متفرقه ثبت نام كرده و توانستم در سال 49 ديپلم رياضي بگيرم و در همان سال وارد دانشگاه شوم. در طول طلاسازي و جواهرفروشي موفق شدم در سال 53 فارغالتحصيل در رشته حسابداري صنعتي و حسابرسي شوم. با طي دوره سربازي در تهران همچنان به كار طلا و جواهر مشغول بودم. در سال 1367 در دانشگاه آزاد اسلامي واحد جنوب در كنكور قبول شدم و براي فوق ليسانس اقدام كردم .در همين سالها در دورهاي كه توسط دانشگاه علامه طباطبايي و همزمان با اتاق بازرگاني تشكيل شده بود موفق به اخذ مدرك دوره مهندسي امور مالي شدم و در سالهاي بعد هم به طور متناوب در رشتههاي مختلف دانشگاهي مشغول به تحصيل شدم اما به دليل مشغله زياد نتوانستم تحصيل را به اتمام برسانم حتي بعد از اخذ فوق ليسانس اقدام به اخذ دكترا در رشته مديريت بازرگاني كردم كه فعلا به صورت نيمه تمام است و اميد است اگر بتوانم موفق به اخذ مدرك دكتراي مديريت بازرگاني شوم.
وي در ادامه مي گويد: در حدود 50 سال سابقه در رشتههاي مختلف اين صنعت كار كرده ام. كارگري، فروشندگي و فروشنده سيار نيز بوده ام و 30 سال هم در محل فعلي خود مشغول به كار هستم و در طول اين سالها با توجه به پشتوانهاي كه داشتم اعتماد عمومي هم صنفان را به خود جلب كردم كه اين باعث شد تا در انتخاباتي كه براي برگزاري تشكيل اتحاديه طلا و جواهر كشور برگزار شد بالاترين رأي و نفر اول را آوردم. در طول روزانه با توجه به همين مشغله كاري و فكري باز هم در حال تحقيق و ادامه روند پيشرفت فكري خود و تحصيلات عاليه هستم.
گفت و گوي مفصل خبرگزاري فارس با محمد كشتي آراي رئيس اتحاديه طلا و جواهر در پي مي آيد كه با هم مي خوانيم:
فارس: در ميان طلافروشان معمولا تجربه حرف اول را ميزند و در اين صنف كمتر طلافروشي سراغ داريم كه تحصيلات عاليه داشته باشند. داشتن تحصيلات عاليه چقدر ميتواند كمك حال شما در صنف طلا باشد.
كشتيآراي: خيلي مؤثر است. تحصيلات و مطالعه دروس دانشگاهي و غير دانشگاهي باعث باز شدن فكر انسان براي توسعه ميشود. تحصيلات دريچه ذهن و فكر انسان را براي پيشرفت و طي مراحل بعدي كار باز ميكند. به هر صورت با توجه به همين پشت كار و تحصيلات بود كه تا حدودي موفق باشم و همين راه را فرزندان بنده در حال طي كردن هستند. پسران من فارغالتحصيل دانشگاه شريف، تهران و دانشگاه آزاد اسلامي در رشتههاي مختلف سطح بالا هستند و اينها نيز در حال حاضر مشغول به كار هستند.
فارس: شما تفريبا دنبالهروي كار پدرتان بود و جواهر فروش شديد آيا پسران شما هم دوست دارند كار پدر را دنبال كنند.
كشتي آراي: حتما همينطور است. اگر كسي داراي فكر باشد ميتواند مقايسه كند كدام راه بهتر است تا به نتيجه برسد و كدام راه پيشرفت به همراه دارد. ميبينند راهي كه پدر طي كرده است هم از نظر اجتماعي و هم از نظر علمي و اقتصادي راهي بوده كه به خوبي پيموده شده و تجربيات به صورت واضح و بدون آزمون و خطا در اختيار فرزندان قرار گرفته و آنها طبعا استفاده خواهند كرد.
* طلافروشان خسيس نيستند؛ دقيق خرج مي كنند
فارس: چرا ميگويند طلافروشان خسيس هستند. اين را قبول داريد.
كشتي آراي: يك تحقيق جالبي كه بنده انجام دادهام اين است كه شغل اجتماعي هر شخصي بر روي شخصيت او تأثير گذار است. يعني كشاورزاني كه در دشت مشغول هستند و يا كشاورزاني كه در كوهستان كار ميكنند اينها از نظر هزينه كردن نيز با هم متفاوت هستند كساني كه در دشت كار ميكنند بسيار دست و دلباز هستند در حاليكه افرادي كه در محيط هاي بسته كار ميكنند به همين شكل بسته هستند. اصولا افرادي كه در صنف طلا و جواهر مشغول هستند اينها به دليل سر و كار داشتن با آحاد بسيار ريز طبعا در خرج كردن هم بسيار دقيق هستند. اما مطلبي كه ميخواهم بگويم اين است كه قشر سنتي در حال گذار از اين مرحله است به طوريكه اكثر واحدهاي شغلي حتي كارهاي معمولي مثل رستوران و فروشگاههاي سوپرماركت وقتي ميبينند كه تحصيلات عاليه دارند و يا حتي در شغل جواهرفروشي هم بسياري از افرادي كه در اين صنف هستند تحصيلات عاليه دارند يا حداقل در آيندهاي نزديك طبقه اجتماعي شغل صنف طلا همه تحصيلكرده خواهند شد.
فارس: آيا بحث تشكيل اتحاديه كشوري طلا را خود صنف نيز تمايل داشت يا اينكه بر اساس برنامههاي وزارت بازرگاني تن به تشكيل آن داديد.
كشتي آراي: برنامه وزارت بازرگاني بود. در راستاي واگذاري كارهاي مردم به خود مردم و نجات پيدا كردن از بروكراسي اداري و كارهاي اداري اينها تصميم گرفتند كه كارهاي مردم را به خود مردم واگذار كنند. بر اين اساس بود كه نزديك به 80 اتحاديه كشوري در كل كشور پيشبيني شد كه در حال حاضر نزديك به 17 تا 18 اتحاديه كشوري تشكيل شده است و تصور ميكنم كه با اين كار مسووليت مديريت وزارت بازرگاني كاهش پيدا ميكند و توسط خود اصناف مديريت ميشود.به عنوان مثال در بخش لوازم خانگي ميبينيم كه اتحاديه كشوري تشكيل شده است و چه تصميمات جالبي بر يكسانسازي قيمت كل كشور در حال انجام است. در صنف طلا و جواهر نيز به همين شكل نظارت بر توزيع و قيمتگذاري يكسان در سطح كشور و حتي مسائلي كه در اين ارتباط است نظارت اتحاديه كشوري بسيار مؤثر است و اين روزها حتي خود اتحاديههاي استاني احساس ميكنند كه يك تكيهگاه مستقيمي دارند و ميتوانند مسائل و مشكلات را به طور مستقيم حل كنند. در حاليكه در گذشته بايد يك پروسهاي را طي ميكردند تا بتوانند مشكلات خود را حل كنند ولي در حال حاضر خيلي سريع با اتحاديه كشوري طلا ارتباط برقرار ميكنند و مشكلات آنها حل ميشود.
فارس: پس از تشكيل اتحاديه كشوري طلا چه مشكلاتي رفع شد؟
كشتي آراي: مسئله يكسان سازي قيمتها نظارت بر معيارها و كنترل كيفيت كه معضلي بود، مشاهده ميشد كه در تهران نظارت خيلي دقيق بود اما در شهرستانها نظارت چندان نبود و چه بسا طلاهايي ممكن بود به فروش برسد كه از لحاظ عيار پايين بود. اما چيزي كه بسيار مهم است اين است كه در آينده صنف طلا به تشكيل يك بانك اطلاعاتي اقدام خواهد كرد. در حال حاضر اتحاديههاي كشوري يك بانك اطلاعاتي از اصناف شكل گرفته است يعني وجود آمارهاي دقيق از لحاظ تعداد واحدهاي صنفي و ميزان پراكندگي آنها كه در چه مناطقي آن پراكندگي بيشتر و يا كمتر است. از طرفي مسئله توزيع طلا در كشور كه يكي از مسائلي است كه نظارت دقيقي را ميطلبيد كه در حال حاضر اتحاديه طلاي كشور اين كار را در حال حاضر انجام داد و با همكاري نيروي انتظامي و با آن نظارت بر توزيع در جلوگيري از قاچاق كالا اتحاديه كشوري طلا نقش مهمي دارد.
فارس: اتحاديه طلاي كشور داراي چه تعداد عضو است.
كشتيآراي: در كل كشور طبق آخرين آمار نزديك به 15 هزار واحد صنفي در كل كشور داريم در حاليكه در يك سال پيش اين آمار به هيچ وجه وجود نداشت.
فارس: چه تعداد اتحاديه زيرمجموعه اتحاديه كشوري هستند.
كشتيآراي: تاكنون 125 اتحاديه طلا و جواهر شناسي شده اند. برخي از شهرهاي كوچك اتحاديه طلا و جواهر ندارد.مثلا شهرهاي ساري، قائمشهر، بابل و آمل از استانهاي مازندران داراي اتحاديه طلا و جواهر هستند.
فارس: با اين اتحاديههايي كه گفتيد تعداد آنها 125 اتحاديه است. با هم هماهنگ هستيد يا اينكه بيشتر دستوري با آنها برخورد ميكنيد؟
كشتيآراي: اگر تصميمي در كل صنف گرفته شود ابلاغ كرده و لازمالاجرا است مثلا در مورد خريد و فروش، قيمتگذاري، كنترل عيار كه ابلاغ صورت ميگيرد و همه ملزم به رعايت اين ابلاغيه هستند.
* نظارت بر بازار سكه و طلاي تهران مشكل است
فارس: چرا بازار سكه و طلا سر و سامان ندارد و قيمتهاي متفاوتي از سوي سكهفروشان ارائه ميشود؟ ميخواهم بدانم كه اتحاديه طلا و جواهر كشور چه برنامهاي براي ساماندهي قيمتها توسط سكه فروشان دارد چرا كه حتي ديده ميشود دو سكه فروش كنار هم قيمتهاي متفاوت ارائه ميدهند.
كشتي آراي: در بحث نظارت و كنترل قيمتها و ساير موارد در شهرها هيچ مشكلي نداريم به عنوان مثال در گذشته بحث تاريخ ضرب سكه بسيار مطرح شد و يا حتي نظارت قيمت سكه كه قيمت يك واحد سكه فروشي با سكه فروش كناري خود متفاوت باشد.در شهرستانها مشكلي نداريم حتي شهرهاي بزرگ مثل اصفهان، تبريز و مشهد اينها نظارت كاملي بر اين موضوع دارند. هر رئيس اتحاديه يك نماينده اتحاديه كشوري هم هست ولي ما در تهران متأسفانه به علت پراكندگي و تعداد زياد واحدها و گستردگي جغرافيايي تهران اين نظارت مشكل است كه براي آنها هم بايد ساز و كاري تعريف كنيم تا بتوانيم اين كار را تقريبا كنترل كنيم. يكي از اين كارها از طريق رسانهها مخصوصا راديو در طول روز به طور متوسط شش نوبت قيمتها را اعلام ميكنيم.
دانستن قيمتها توسط مردم يك اهرم كنترلي است كه مثلا مصرفكننده با دانستن قيمتها ميتواند يك خود كنترلي داشته باشد. يعني وقتي اطلاع داشته باشد كه قيمت سكه امروز در چه سطحي است ميتواند از اين طريق يك نوع خود كنترلي براي خريد داشته باشد، در حاليكه در گذشته اين گونه نبود. در حال حاضر برنامههاي ثابت راديويي داريم كه از آن طريق ميتوانيم به مردم اطلاعرساني كنيم. به جزء اين موارد مسائل فني ديگري را هم داريم از طريق رسانهها به مردم اطلاعرساني ميكنيم كه در درازمدت ميتواند اين در ميان مردم نهادينه شود.
فارس: شايد اصلا نيازي به بازرس هم نداشته باشد چرا كه وقتي در خيابان فردوسي راه ميرويد و قيمتهاي سكه را بر روي تابلوهاي سكه فروشان ملاحظه ميكنيد ميبينيد كه قيمتها تفاوت بسياري دارد.
كشتيآراي: اين مورد تنها در فردوسي است آن هم به اين دليل كه 90 درصد صرافيهاي خيابان فردوسي زير نظر بانك مركزي هستند و مجوزي از اتحاديه طلا ندارد آنها صراف هستند و مجوز آنها از طريق اتحاديه صادر نشده است، ميتوان بر روي آنها نظارت كرد اما وقتي صرافي كه مجوزي از اتحاديه طلا ندارد طبعا نميتوان بر روي آن صرافي نظارت داشت.
فارس: قرار بود كه مجوز صرافيها را اتحاديه طلا صادر كند.
كشتيآراي: اگر بخواهند سكه بفروشند بايد مجوز خود را از اتحاديه طلا بگيرند.
فارس: خيلي از صرافيها هستند كه هم ارز و هم سكه ميفروشند.
كشتيآراي: صرافيهايي كه هم ارز و هم سكه ميفروشند اقدام كرده و مجوز فروش سكه هم گرفتند اما خيلي از صرافيها هم هستند كه مجوزي ندارند و بانك مركزي مجوز آنها را به صورت شركتهاي تضامني صادر كرده است.
فارس: مشكلي قبلا وجود داشت كه قرار بود كه تنها اتحاديه طلا اقدام به صدور مجوز كند آيا اين مشكل شما با بانك مركزي مرتفع شد.
كشتي آراي: اين كار در حال حاضر سازمان يافته است كساني كه بخواهند تقاضا بدهند بايد به بانك مركزي بدهند و كساني كه بخواهند صرافي داشته باشند بايد يك شركت تضامني به ثبت برسانند و اقدام به تأسيس صرافي كنند.
* ثبت نام 1200 نفر در تهران براي ماليات بر ارزش افزوده
فارس: ميخواهيم وارد بحث ماليات بر ارزش افزوده شويم آيا در حال حاضر طلا فروشان اين قانون را رعايت ميكنند.
كشتيآراي: قانونا بايد اجرا شود چون در مرحله چهارم است و يكي از صنوفي كه در مرحله چهارم ملزم به رعايت ماليات بر ارزش افزوده است صنف طلا و جواهر است. اينها بايد از اول مهر ماه در سامانه ماليات بر ارزش افزوده ثبت نام ميكردند كه البته در يك ماه و نيم گذشته چالشي كه بين سازمان مالياتي و صنف طلا بود يك مقداري هم ثبتنامها در سامانه ارزش افزوده با تأخير انجام شده است ولي باز هم مجددا از طرف صنف و هم از طرف وزارت اقتصاد و دارائي اعلام شده كه افرادي كه مشمول اين قانون هستند ثبتنام كنند و به صورت نامنظم در حال اجرا است كه البته نياز به زمان دارد. از طرفي با توجه به نشستهاي سه جانبهاي كه در وزارت اقتصاد و دارائي ، مركز پژوهشهاي مجلس و كميسيون اقتصادي مجلس تا حدودي اين مسائل مطرح شده است و گزارشي هم از سوي مركز پژوهشهاي مجلس به كميسيون اقتصادي ارائه شده است و قرار است كميسيون اقتصادي راجع به اين موضوع رأي بدهد.
فارس: تاكنون چه تعداد ثبتنام كردهاند.
كشتي آراي: بيش از 1200 نفر در تهران در اين سامانه ثبت نام كردهاند.
فارس: چه تعداد واحد طلافروشي در تهران داريم.
كشتي آراي: واحدهاي مجاز و غير مجاز طلافروشي حدود 2500 طلافروشي است نزديك 2400 واحد طلافروشي داراي جواز داريم البته بقيه هم شناسايي شده و بر روي آنها نظارت ميشود.
فارس: طلافروشان موافق قانون ماليات بر ارزش افزوده هستند.
كشتيآراي: موافق هم كه نباشند اين قانون است و بايد اجرا شود.
فارس: شما به عنوان رئيس اتحاديه طلا آيا موافق هستيد 3 درصد ماليات بر ارزش افزوده از اجرت ساخت و سود مغازهدار گرفته شود.
كشتيآراي: تقاضاي همكاران طلافروش اين است كه طلا به عنوان يك كالاي سرمايهاي است و بنابراين مقدار كاري كه روي آن انجام ميشود كه همان اجرت ساخت و سود است از اين مقدار بايد ماليات ارزش افزوده گرفته شود در حاليكه اقتصاددانان بر اين عقيده هستند كه طلا يك كالاي مصرفي است كه البته اين مباحث مطرح بوده و گزارش آنرا به مجلس دادهاند در نهايت بايد مجلس رأي نهايي را صادر كند.
فارس: به نظر شما طلا يك كالاي سرمايهاي است يا مصرفي؟
كشتيآراي: اگر قرار باشد از خودمان فرضيه صادر كنيم اين موضوع تفاوت ميكند ولي در دنيا و كشورهايي نظير تركيه اين گونه است كه از اجرت و سود و مقدار كاري كه بر روي طلا انجام ميشود ماليات دريافت ميكنند البته نرخ مالياتي آنها بالا بوده و 14 درصد است. از خود طلا و ميزان سنگهاي قيمتي كه در آن به كار رفته ماليات نميگيرند. البته اين مباحث در 5 جلسه در مركز پژوهشهاي مجلس مطرح شده و بايد در نهايت مجلس در خصوص آن تصميمگيري كند.البته همكاران صنف طلا هم تابع نظر رأي مجلس هستند و هر تصميمي كه آنها بگيرند تابع آن تصميم هستيم.
فارس: شما كه با سازمان مالياتي اختلافاتي نداريد؟
كشتي آراي: خير، اتفاقا سازمان امور مالياتي امسال تعامل خوبي داشت. چرا كه آنها به خوبي ميدانند كه ما در صنف طلا براي اجراي ماليات با مشكل مواجه هستيم. به همين دليل وزارات اقتصاد و دارائي مخصوصا در ماليات بر ارزش افزوده خيلي تعامل خوب و راهنماييهاي خوبي داشتند. حتي امتيازات خوبي از اين نظر به ما دادند يعني براي اجرايي كردن ماليات بر ارزش افزوده سهل و آسان گرفتند و خيلي سختگيري در مراحل اوليه نداشتند و از اين نظر قابل تقدير است.البته اين توافقات قرار است كه در جلساتي كه در روزهاي آينده در وزارت اقتصاد تشكيل مي دهيم اينها را به توافق برسيم و به صورت مكتوب بنويسيم.
*شايد صنفهاي ديگري هم از شفافيت درآمد بترسند
فارس: چرا صنف طلا از شفافيت درآمد ميترسد؟
كشتيآراي: به جز صنف طلا شايد صنفهاي ديگري هم از شفافيت درآمد بترسند ولي ترس آنها دليلي ندارد چون وقتي قرار است در كل كشور جريان پولي و اقتصاد كشور شفاف شود همه را شامل خواهد شد. به نظر بنده بايد يك مقدار از لحاظ رسانهاي و اطلاعرساني اين مسائل بازگو شود. به عنوان مثال براي اجراي قانون هدفمند كردن يارانهها هر شب و در هر ساعت در رسانههاي ديداري، شنيداري و نوشتاري مردم را راهنمايي و اطلاعرساني ميكنند اما در مورد اجراي ماليات بر ارزش افزوده در جامعه كار اطلاعرساني كم بوده است. به عنوان مثال وقتي از همكار طلافروش بنده ميپرسيد 3 درصد ماليات بر ارزش افزوده تصور ميكند كه 10 مرحله است و جمع آن 30 درصد ميشود. در حاليكه اين طور نيست و 3 درصد است و آنرا هم بايد مصرف كننده بدهد. برخي تصور ميكنند كه اين 3 درصد را طلافروشان بايد بدهند در حاليكه اين 3 درصد مربوط به طلافروشان نيست و مربوط به مصرفكننده است. از اين نظر اطلاعرساني كمتري شده است.
فارس: آيا با اجراي هدفمندي يارانهها ميتوان اين تصور را داشت كه قيمت سكه و طلا افزايش مييابد.
كشتيآراي: نه به ما هيچ ارتباطي ندارد.
*افزايش چند هزار درصدي واردات شمش طلا؛صفر شدن قاچاق طلا
فارس: وضعيت قاچاق طلا در حال حاضر چگونه است؟
كشتيآراي: بحث اجراي قانون ماليات بر ارزش افزوده كه يك نوع شفافسازي است و به نوعي ارائه اسناد و مدارك مثبت در معاملات است همين موضوع به طور اتوماتيك چرخه قاچاق را به صفر ميرساند.
فارس: يعني قانون ماليات بر ارزش افزوده قاچاق طلا را به حداقل ميرساند.
كشتي آراي: بله قاچاق طلا را به صفر خواهد رساند چون مبادلات بايد به صورت مكتوب و به صورت رد و بدل كردن اسناد مثبت باشد. وقتي يك جنس به صورت غيرقانوني وارد ميشود آن جنس اسناد ثبتي ندارد بنابراين از چرخه خارج ميشود. بحث ورود شمش طلا به كشور كه از بهار 88 اجرا شد و آن هم با حذف 4 درصد عوارض بود شفاف شد، به طوريكه ما ميبينيم كه به صورت قانوني چند هزار درصد افزايش واردات شمش طلا داشتيم. آمار شش ماهه اول امسال بيسابقه است و حدود 54 تن به صورت قانوني شمش طلا وارد كشور شده است.
فارس: پس ورود قانوني شمش طلا بسيار مفيد بود.
كشتي آراي: وقتي شمش طلا به صورت قانوني وارد كشور ميشود قاچاق آن به صفر نزديك ميشود كما اينكه در حال حاضر ديگر به سود واردكنندههاي شمش طلا نيست.فكر ميكنم يكي از راههاي پيشگيري از ورود قاچاق هر نوع كالايي همين اجراي قانون ماليات بر ارزش افزوده است.
* بحث قاچاق شمش طلا يك سال ديگر تمام ميشود
فارس: قاچاق شمش بيشتر از كدام كشورها صورت مي گيرد و وارد ايران ميشود؟
كشتي آراي: از هر جايي ممكن است انجام شود كانالهاي مختلف بود كه حال يا به صورت مسافري يا به هر شكل صورت مي گرفت ولي در حال حاضر در حال كاهش است. فكر ميكنم ظرف يك سال آينده بحث قاچاق شمش طلا به طور كامل بسته ميشود چرا كه ديگر به صرفه نيست و خود بخود به طور اتوماتيك توليد و اشتغال را افزايش ميدهد.
* ايران 10 سال ديگر قطب صادركننده طلاي ساخته شده
فارس: وضعيت ايران در ساخت مصنوعات طلا به چه نحوي است و ايران در چه ردهاي قرار دارد؟
كشتي آراي: در حال حاضر ايران در اين مقطع بيشتر مصرفكننده است. حتي در سالهاي گذشته بحث صادرات را داشتيم كه ارقام خوبي را از صادرات مصنوعات طلا داشتيم، ولي در اين دو سال اخير با برخي چالشها و برخي نوسانات قيمت طلا، باعث شد كه صادرات ما به حداقل برسد چرا كه نتوانستيم رقابت كنيم. اما چيزي كه تعريف شده در 10 سال آينده ايران مجددا به يكي از قطبهاي صادركننده مصنوعات طلا تبديل خواهيم شد و علت آن هم برنامهريزي است كه از طريق ايجاد شركتهاي طلاسازي و از طريق خوشههاي صنعتي در جوار شهرها و يا داخل شهرها خواهد بود كه اين نويد را ميدهد كه در 10 سال آينده ما به قطبهاي صادركننده مصنوعات ساخته شده طلا تبديل شويم.
فارس: در حال حاضر وضعيت توليد و واردات مصنوعات طلا به چه شكلي است.
كشتيآراي: در حال حاضر توليد مصنوعات طلا به نسبت مصرف كم است يعني توليد ما يك سوم مصرف است.
* آمار دقيق توليد طلاي ساخته شده با ماليات بر ارزش افزوده
فارس: مصرف طلاي ايران در سال چقدر است.
كشتي آراي: آمار دقيقي در دست نيست اما مصرف طلاي كل كشور در سال 300 تن است كه از اين 300 تن حدود 80 درصد بازيافت و 20 درصد واردات است. اما موضوعات طلا چون آنهايي كه به صورت قاچاق ميآيد آمار دقيقي نداريم. آمار توليد هم در واحدهاي طلاسازي به صورت دقيق نداريم و يكي از همين مسائلي كه آمار توليد طلاي ساخته شده به دست خواهد آمد همين ماليات بر ارزش افزوده، خواهد بود. اين توليدات از اين پس آمار خواهد شد چون در مبادلات نوشته و تقويم خواهد شد و با يك حساب راحت ميشود ميزان توليد را به دست آورد.
در حاليكه در حال حاضر اين آمار وجود ندارد.
فارس: از اين صحبتهاي شما اين گونه استنباط ميشود كه شما موافق ماليات بر ارزش افزوده هستيد
كشتي آراي: از ماليات بر ارزش افزوده استقبال كرديم. افرادي كه تا حدودي برابر اين قانون گارد گرفتهاند به دليل عدم اطلاعرساني دقيق و ندانستن مزيتهاي اين قانون است بنابراين اگر به آنها اطلاعرساني شود استقبال خواهند كرد.
شفافبودن در كارهاي اجتماعي ما به طور كامل وجود دارد اگر در كارهاي اقتصادي هم شفاف باشيم مسلما به نفع ما خواهد بود.اين ترس را بايد از طريق اطلاع رساني به حداقل رساند شايد برخيها ندانند. در يكي از جلسات جناب مصباحي مقدم در صحبتهاي خود سخنان قشنگي گفتند و به ما آرامش ميدادند ما نيز همين آرامش را داريم به اعضا منتقل ميكنيم،بنابراين به نظر من بايد اطلاعرساني شود تا مردم بهتر اين كار را انجام دهند.
* چين در حال ورود به ميان كشورهاي صاحب نام طلا
فارس: بزرگان طلاي دنيا هم از لحاظ توليد مصنوعات طلا و هم مصرف طلا كدام كشورها هستند.
كشتي آراي: 5 كشور داريم كه در صنعت طلا و جواهر صاحبنام هستند اولين كشور ايتاليا و سپس تايلند، تركيه، سنگاپور و مالزي هستند و در آينده نزديك چين در حال وارد شدن به اين چرخه ميشود. البته به جز اين توليد بايد به ذخاير فيزيكي طلا هم اشاره كرد كه اين قدرت مالي هر كشوري است منتهي آمار اينها به صورت مخفي است.
به نظر بنده اگر قيمت طلا در جهان افزايش پيدا كند يك نفع اقتصادي براي ايران هم خواهد داشت چرا كه ما معادن طلا داريم كه از لحاظ اقتصادي صرف نمي كند استخراج كنيم ولي وقتي كه قيمت طلا بالا ميرود با توجه به ثابت بودن نرخ ارز به نفع كشور است.
فارس: كدام كشور از لحاظ كيفيت طلاي ساخته شده رتبه بالايي دارد.
كشتي آراي: ايتاليا در كيفيت طلاي ساخته رتبه اول را دارد.
* چين در بازار طلاي ايران نميتواند وارد شود
فارس: چين وارد تمام بازارهاي ايراني مثل كيف، كفش، لباس، مبلمان و غيره شده است آيا در آينده ميتواند وارد اين بازار نيز شود.
كشتي آراي: نه نميتواند البته نه اينكه نتوانستند بلكه چون نميخواهند و علت اينكه چين نتوانسته وارد بازار طلاي ايران شود اين است كه چين بر روي چيزي سرمايهگذاري و ورود ميكند كه ميزان سود آن بالا باشد. اگر قيمت يك مصنوع طلا را ما هزار دلار فرض كنيم 900 دلار آن مواد اوليه است و 10 درصد آن ارزش افزوده است ولي مثل كيف و كفش نيست كم مصرف شود و از بين برود بنابراين براي چين صرف نميكند كه وارد بازار طلا نيز شود.
*بزرگان طلاي ايران چه كساني هستند
فارس: بزرگان طلاي ايران چه كساني بوده و چند نفر هستند.
كشتي آراي: نميشود گفت چه كساني بزرگان طلاي ايران هستند. شايد ما مطرح هستيم و در ديد رسانهها هستيم شناخته شده هستيم اما افرادي هم هستند كه مطرح نيستند اما خب بزرگ هستند. ما بزرگان طلا نيستيم. شايد افرادي مطرح نباشند اما از لحاظ اقتصادي بسيار بالا باشند. ما در ايران به دنيا آمديم و در ايران بزرگ شديم و فرزندان ما هم در ايران در حال تحصيل هستند و دوست دارند به كشور خدمت كنند. به هر حال صنف طلا مديون افراد زيادي در اين صنف است و چهرههاي ماندگار زيادي كه تمام جميع جهات را دارا هستند وجود دارد و به طور كلي احتمال دارد100 نفر را انتخاب و از ميان آنها تعدادي را به عنوان چهره ماندگار صنعت طلا و جواهر كه به اين صنف كمك و افراد زيادي را تربيت كرده معرفي كنيم.
محمد كشتي آراي رئيس اتحاديه طلا و جواهر كشور كه از سال 1340 توسط پدرش در يك كارگاه طلاسازي شروع به كار كرد يكي از روساي اتحاديه كشوري است كه داراي تحصيلات عاليه دانشگاهي است.
او در خصوص اينكه چطور شد تا رئيس اتحاديه طلا شد مي گويد: مغازه پدري من نزديك كارگاه طلاسازي بود و شغل پدرم هم نزديك و وابسته به كار طلا بود. بعد از مدتي احساسم اين بود كه بايد همزمان تحصيلات خود را نيز ادامه دهم. اين بود كه در كلاسهاي متفرقه ثبت نام كرده و توانستم در سال 49 ديپلم رياضي بگيرم و در همان سال وارد دانشگاه شوم. در طول طلاسازي و جواهرفروشي موفق شدم در سال 53 فارغالتحصيل در رشته حسابداري صنعتي و حسابرسي شوم. با طي دوره سربازي در تهران همچنان به كار طلا و جواهر مشغول بودم. در سال 1367 در دانشگاه آزاد اسلامي واحد جنوب در كنكور قبول شدم و براي فوق ليسانس اقدام كردم .در همين سالها در دورهاي كه توسط دانشگاه علامه طباطبايي و همزمان با اتاق بازرگاني تشكيل شده بود موفق به اخذ مدرك دوره مهندسي امور مالي شدم و در سالهاي بعد هم به طور متناوب در رشتههاي مختلف دانشگاهي مشغول به تحصيل شدم اما به دليل مشغله زياد نتوانستم تحصيل را به اتمام برسانم حتي بعد از اخذ فوق ليسانس اقدام به اخذ دكترا در رشته مديريت بازرگاني كردم كه فعلا به صورت نيمه تمام است و اميد است اگر بتوانم موفق به اخذ مدرك دكتراي مديريت بازرگاني شوم.
وي در ادامه مي گويد: در حدود 50 سال سابقه در رشتههاي مختلف اين صنعت كار كرده ام. كارگري، فروشندگي و فروشنده سيار نيز بوده ام و 30 سال هم در محل فعلي خود مشغول به كار هستم و در طول اين سالها با توجه به پشتوانهاي كه داشتم اعتماد عمومي هم صنفان را به خود جلب كردم كه اين باعث شد تا در انتخاباتي كه براي برگزاري تشكيل اتحاديه طلا و جواهر كشور برگزار شد بالاترين رأي و نفر اول را آوردم. در طول روزانه با توجه به همين مشغله كاري و فكري باز هم در حال تحقيق و ادامه روند پيشرفت فكري خود و تحصيلات عاليه هستم.
گفت و گوي مفصل خبرگزاري فارس با محمد كشتي آراي رئيس اتحاديه طلا و جواهر در پي مي آيد كه با هم مي خوانيم:
فارس: در ميان طلافروشان معمولا تجربه حرف اول را ميزند و در اين صنف كمتر طلافروشي سراغ داريم كه تحصيلات عاليه داشته باشند. داشتن تحصيلات عاليه چقدر ميتواند كمك حال شما در صنف طلا باشد.
كشتيآراي: خيلي مؤثر است. تحصيلات و مطالعه دروس دانشگاهي و غير دانشگاهي باعث باز شدن فكر انسان براي توسعه ميشود. تحصيلات دريچه ذهن و فكر انسان را براي پيشرفت و طي مراحل بعدي كار باز ميكند. به هر صورت با توجه به همين پشت كار و تحصيلات بود كه تا حدودي موفق باشم و همين راه را فرزندان بنده در حال طي كردن هستند. پسران من فارغالتحصيل دانشگاه شريف، تهران و دانشگاه آزاد اسلامي در رشتههاي مختلف سطح بالا هستند و اينها نيز در حال حاضر مشغول به كار هستند.
فارس: شما تفريبا دنبالهروي كار پدرتان بود و جواهر فروش شديد آيا پسران شما هم دوست دارند كار پدر را دنبال كنند.
كشتي آراي: حتما همينطور است. اگر كسي داراي فكر باشد ميتواند مقايسه كند كدام راه بهتر است تا به نتيجه برسد و كدام راه پيشرفت به همراه دارد. ميبينند راهي كه پدر طي كرده است هم از نظر اجتماعي و هم از نظر علمي و اقتصادي راهي بوده كه به خوبي پيموده شده و تجربيات به صورت واضح و بدون آزمون و خطا در اختيار فرزندان قرار گرفته و آنها طبعا استفاده خواهند كرد.
* طلافروشان خسيس نيستند؛ دقيق خرج مي كنند
فارس: چرا ميگويند طلافروشان خسيس هستند. اين را قبول داريد.
كشتي آراي: يك تحقيق جالبي كه بنده انجام دادهام اين است كه شغل اجتماعي هر شخصي بر روي شخصيت او تأثير گذار است. يعني كشاورزاني كه در دشت مشغول هستند و يا كشاورزاني كه در كوهستان كار ميكنند اينها از نظر هزينه كردن نيز با هم متفاوت هستند كساني كه در دشت كار ميكنند بسيار دست و دلباز هستند در حاليكه افرادي كه در محيط هاي بسته كار ميكنند به همين شكل بسته هستند. اصولا افرادي كه در صنف طلا و جواهر مشغول هستند اينها به دليل سر و كار داشتن با آحاد بسيار ريز طبعا در خرج كردن هم بسيار دقيق هستند. اما مطلبي كه ميخواهم بگويم اين است كه قشر سنتي در حال گذار از اين مرحله است به طوريكه اكثر واحدهاي شغلي حتي كارهاي معمولي مثل رستوران و فروشگاههاي سوپرماركت وقتي ميبينند كه تحصيلات عاليه دارند و يا حتي در شغل جواهرفروشي هم بسياري از افرادي كه در اين صنف هستند تحصيلات عاليه دارند يا حداقل در آيندهاي نزديك طبقه اجتماعي شغل صنف طلا همه تحصيلكرده خواهند شد.
فارس: آيا بحث تشكيل اتحاديه كشوري طلا را خود صنف نيز تمايل داشت يا اينكه بر اساس برنامههاي وزارت بازرگاني تن به تشكيل آن داديد.
كشتي آراي: برنامه وزارت بازرگاني بود. در راستاي واگذاري كارهاي مردم به خود مردم و نجات پيدا كردن از بروكراسي اداري و كارهاي اداري اينها تصميم گرفتند كه كارهاي مردم را به خود مردم واگذار كنند. بر اين اساس بود كه نزديك به 80 اتحاديه كشوري در كل كشور پيشبيني شد كه در حال حاضر نزديك به 17 تا 18 اتحاديه كشوري تشكيل شده است و تصور ميكنم كه با اين كار مسووليت مديريت وزارت بازرگاني كاهش پيدا ميكند و توسط خود اصناف مديريت ميشود.به عنوان مثال در بخش لوازم خانگي ميبينيم كه اتحاديه كشوري تشكيل شده است و چه تصميمات جالبي بر يكسانسازي قيمت كل كشور در حال انجام است. در صنف طلا و جواهر نيز به همين شكل نظارت بر توزيع و قيمتگذاري يكسان در سطح كشور و حتي مسائلي كه در اين ارتباط است نظارت اتحاديه كشوري بسيار مؤثر است و اين روزها حتي خود اتحاديههاي استاني احساس ميكنند كه يك تكيهگاه مستقيمي دارند و ميتوانند مسائل و مشكلات را به طور مستقيم حل كنند. در حاليكه در گذشته بايد يك پروسهاي را طي ميكردند تا بتوانند مشكلات خود را حل كنند ولي در حال حاضر خيلي سريع با اتحاديه كشوري طلا ارتباط برقرار ميكنند و مشكلات آنها حل ميشود.
فارس: پس از تشكيل اتحاديه كشوري طلا چه مشكلاتي رفع شد؟
كشتي آراي: مسئله يكسان سازي قيمتها نظارت بر معيارها و كنترل كيفيت كه معضلي بود، مشاهده ميشد كه در تهران نظارت خيلي دقيق بود اما در شهرستانها نظارت چندان نبود و چه بسا طلاهايي ممكن بود به فروش برسد كه از لحاظ عيار پايين بود. اما چيزي كه بسيار مهم است اين است كه در آينده صنف طلا به تشكيل يك بانك اطلاعاتي اقدام خواهد كرد. در حال حاضر اتحاديههاي كشوري يك بانك اطلاعاتي از اصناف شكل گرفته است يعني وجود آمارهاي دقيق از لحاظ تعداد واحدهاي صنفي و ميزان پراكندگي آنها كه در چه مناطقي آن پراكندگي بيشتر و يا كمتر است. از طرفي مسئله توزيع طلا در كشور كه يكي از مسائلي است كه نظارت دقيقي را ميطلبيد كه در حال حاضر اتحاديه طلاي كشور اين كار را در حال حاضر انجام داد و با همكاري نيروي انتظامي و با آن نظارت بر توزيع در جلوگيري از قاچاق كالا اتحاديه كشوري طلا نقش مهمي دارد.
فارس: اتحاديه طلاي كشور داراي چه تعداد عضو است.
كشتيآراي: در كل كشور طبق آخرين آمار نزديك به 15 هزار واحد صنفي در كل كشور داريم در حاليكه در يك سال پيش اين آمار به هيچ وجه وجود نداشت.
فارس: چه تعداد اتحاديه زيرمجموعه اتحاديه كشوري هستند.
كشتيآراي: تاكنون 125 اتحاديه طلا و جواهر شناسي شده اند. برخي از شهرهاي كوچك اتحاديه طلا و جواهر ندارد.مثلا شهرهاي ساري، قائمشهر، بابل و آمل از استانهاي مازندران داراي اتحاديه طلا و جواهر هستند.
فارس: با اين اتحاديههايي كه گفتيد تعداد آنها 125 اتحاديه است. با هم هماهنگ هستيد يا اينكه بيشتر دستوري با آنها برخورد ميكنيد؟
كشتيآراي: اگر تصميمي در كل صنف گرفته شود ابلاغ كرده و لازمالاجرا است مثلا در مورد خريد و فروش، قيمتگذاري، كنترل عيار كه ابلاغ صورت ميگيرد و همه ملزم به رعايت اين ابلاغيه هستند.
* نظارت بر بازار سكه و طلاي تهران مشكل است
فارس: چرا بازار سكه و طلا سر و سامان ندارد و قيمتهاي متفاوتي از سوي سكهفروشان ارائه ميشود؟ ميخواهم بدانم كه اتحاديه طلا و جواهر كشور چه برنامهاي براي ساماندهي قيمتها توسط سكه فروشان دارد چرا كه حتي ديده ميشود دو سكه فروش كنار هم قيمتهاي متفاوت ارائه ميدهند.
كشتي آراي: در بحث نظارت و كنترل قيمتها و ساير موارد در شهرها هيچ مشكلي نداريم به عنوان مثال در گذشته بحث تاريخ ضرب سكه بسيار مطرح شد و يا حتي نظارت قيمت سكه كه قيمت يك واحد سكه فروشي با سكه فروش كناري خود متفاوت باشد.در شهرستانها مشكلي نداريم حتي شهرهاي بزرگ مثل اصفهان، تبريز و مشهد اينها نظارت كاملي بر اين موضوع دارند. هر رئيس اتحاديه يك نماينده اتحاديه كشوري هم هست ولي ما در تهران متأسفانه به علت پراكندگي و تعداد زياد واحدها و گستردگي جغرافيايي تهران اين نظارت مشكل است كه براي آنها هم بايد ساز و كاري تعريف كنيم تا بتوانيم اين كار را تقريبا كنترل كنيم. يكي از اين كارها از طريق رسانهها مخصوصا راديو در طول روز به طور متوسط شش نوبت قيمتها را اعلام ميكنيم.
دانستن قيمتها توسط مردم يك اهرم كنترلي است كه مثلا مصرفكننده با دانستن قيمتها ميتواند يك خود كنترلي داشته باشد. يعني وقتي اطلاع داشته باشد كه قيمت سكه امروز در چه سطحي است ميتواند از اين طريق يك نوع خود كنترلي براي خريد داشته باشد، در حاليكه در گذشته اين گونه نبود. در حال حاضر برنامههاي ثابت راديويي داريم كه از آن طريق ميتوانيم به مردم اطلاعرساني كنيم. به جزء اين موارد مسائل فني ديگري را هم داريم از طريق رسانهها به مردم اطلاعرساني ميكنيم كه در درازمدت ميتواند اين در ميان مردم نهادينه شود.
فارس: شايد اصلا نيازي به بازرس هم نداشته باشد چرا كه وقتي در خيابان فردوسي راه ميرويد و قيمتهاي سكه را بر روي تابلوهاي سكه فروشان ملاحظه ميكنيد ميبينيد كه قيمتها تفاوت بسياري دارد.
كشتيآراي: اين مورد تنها در فردوسي است آن هم به اين دليل كه 90 درصد صرافيهاي خيابان فردوسي زير نظر بانك مركزي هستند و مجوزي از اتحاديه طلا ندارد آنها صراف هستند و مجوز آنها از طريق اتحاديه صادر نشده است، ميتوان بر روي آنها نظارت كرد اما وقتي صرافي كه مجوزي از اتحاديه طلا ندارد طبعا نميتوان بر روي آن صرافي نظارت داشت.
فارس: قرار بود كه مجوز صرافيها را اتحاديه طلا صادر كند.
كشتيآراي: اگر بخواهند سكه بفروشند بايد مجوز خود را از اتحاديه طلا بگيرند.
فارس: خيلي از صرافيها هستند كه هم ارز و هم سكه ميفروشند.
كشتيآراي: صرافيهايي كه هم ارز و هم سكه ميفروشند اقدام كرده و مجوز فروش سكه هم گرفتند اما خيلي از صرافيها هم هستند كه مجوزي ندارند و بانك مركزي مجوز آنها را به صورت شركتهاي تضامني صادر كرده است.
فارس: مشكلي قبلا وجود داشت كه قرار بود كه تنها اتحاديه طلا اقدام به صدور مجوز كند آيا اين مشكل شما با بانك مركزي مرتفع شد.
كشتي آراي: اين كار در حال حاضر سازمان يافته است كساني كه بخواهند تقاضا بدهند بايد به بانك مركزي بدهند و كساني كه بخواهند صرافي داشته باشند بايد يك شركت تضامني به ثبت برسانند و اقدام به تأسيس صرافي كنند.
* ثبت نام 1200 نفر در تهران براي ماليات بر ارزش افزوده
فارس: ميخواهيم وارد بحث ماليات بر ارزش افزوده شويم آيا در حال حاضر طلا فروشان اين قانون را رعايت ميكنند.
كشتيآراي: قانونا بايد اجرا شود چون در مرحله چهارم است و يكي از صنوفي كه در مرحله چهارم ملزم به رعايت ماليات بر ارزش افزوده است صنف طلا و جواهر است. اينها بايد از اول مهر ماه در سامانه ماليات بر ارزش افزوده ثبت نام ميكردند كه البته در يك ماه و نيم گذشته چالشي كه بين سازمان مالياتي و صنف طلا بود يك مقداري هم ثبتنامها در سامانه ارزش افزوده با تأخير انجام شده است ولي باز هم مجددا از طرف صنف و هم از طرف وزارت اقتصاد و دارائي اعلام شده كه افرادي كه مشمول اين قانون هستند ثبتنام كنند و به صورت نامنظم در حال اجرا است كه البته نياز به زمان دارد. از طرفي با توجه به نشستهاي سه جانبهاي كه در وزارت اقتصاد و دارائي ، مركز پژوهشهاي مجلس و كميسيون اقتصادي مجلس تا حدودي اين مسائل مطرح شده است و گزارشي هم از سوي مركز پژوهشهاي مجلس به كميسيون اقتصادي ارائه شده است و قرار است كميسيون اقتصادي راجع به اين موضوع رأي بدهد.
فارس: تاكنون چه تعداد ثبتنام كردهاند.
كشتي آراي: بيش از 1200 نفر در تهران در اين سامانه ثبت نام كردهاند.
فارس: چه تعداد واحد طلافروشي در تهران داريم.
كشتي آراي: واحدهاي مجاز و غير مجاز طلافروشي حدود 2500 طلافروشي است نزديك 2400 واحد طلافروشي داراي جواز داريم البته بقيه هم شناسايي شده و بر روي آنها نظارت ميشود.
فارس: طلافروشان موافق قانون ماليات بر ارزش افزوده هستند.
كشتيآراي: موافق هم كه نباشند اين قانون است و بايد اجرا شود.
فارس: شما به عنوان رئيس اتحاديه طلا آيا موافق هستيد 3 درصد ماليات بر ارزش افزوده از اجرت ساخت و سود مغازهدار گرفته شود.
كشتيآراي: تقاضاي همكاران طلافروش اين است كه طلا به عنوان يك كالاي سرمايهاي است و بنابراين مقدار كاري كه روي آن انجام ميشود كه همان اجرت ساخت و سود است از اين مقدار بايد ماليات ارزش افزوده گرفته شود در حاليكه اقتصاددانان بر اين عقيده هستند كه طلا يك كالاي مصرفي است كه البته اين مباحث مطرح بوده و گزارش آنرا به مجلس دادهاند در نهايت بايد مجلس رأي نهايي را صادر كند.
فارس: به نظر شما طلا يك كالاي سرمايهاي است يا مصرفي؟
كشتيآراي: اگر قرار باشد از خودمان فرضيه صادر كنيم اين موضوع تفاوت ميكند ولي در دنيا و كشورهايي نظير تركيه اين گونه است كه از اجرت و سود و مقدار كاري كه بر روي طلا انجام ميشود ماليات دريافت ميكنند البته نرخ مالياتي آنها بالا بوده و 14 درصد است. از خود طلا و ميزان سنگهاي قيمتي كه در آن به كار رفته ماليات نميگيرند. البته اين مباحث در 5 جلسه در مركز پژوهشهاي مجلس مطرح شده و بايد در نهايت مجلس در خصوص آن تصميمگيري كند.البته همكاران صنف طلا هم تابع نظر رأي مجلس هستند و هر تصميمي كه آنها بگيرند تابع آن تصميم هستيم.
فارس: شما كه با سازمان مالياتي اختلافاتي نداريد؟
كشتي آراي: خير، اتفاقا سازمان امور مالياتي امسال تعامل خوبي داشت. چرا كه آنها به خوبي ميدانند كه ما در صنف طلا براي اجراي ماليات با مشكل مواجه هستيم. به همين دليل وزارات اقتصاد و دارائي مخصوصا در ماليات بر ارزش افزوده خيلي تعامل خوب و راهنماييهاي خوبي داشتند. حتي امتيازات خوبي از اين نظر به ما دادند يعني براي اجرايي كردن ماليات بر ارزش افزوده سهل و آسان گرفتند و خيلي سختگيري در مراحل اوليه نداشتند و از اين نظر قابل تقدير است.البته اين توافقات قرار است كه در جلساتي كه در روزهاي آينده در وزارت اقتصاد تشكيل مي دهيم اينها را به توافق برسيم و به صورت مكتوب بنويسيم.
*شايد صنفهاي ديگري هم از شفافيت درآمد بترسند
فارس: چرا صنف طلا از شفافيت درآمد ميترسد؟
كشتيآراي: به جز صنف طلا شايد صنفهاي ديگري هم از شفافيت درآمد بترسند ولي ترس آنها دليلي ندارد چون وقتي قرار است در كل كشور جريان پولي و اقتصاد كشور شفاف شود همه را شامل خواهد شد. به نظر بنده بايد يك مقدار از لحاظ رسانهاي و اطلاعرساني اين مسائل بازگو شود. به عنوان مثال براي اجراي قانون هدفمند كردن يارانهها هر شب و در هر ساعت در رسانههاي ديداري، شنيداري و نوشتاري مردم را راهنمايي و اطلاعرساني ميكنند اما در مورد اجراي ماليات بر ارزش افزوده در جامعه كار اطلاعرساني كم بوده است. به عنوان مثال وقتي از همكار طلافروش بنده ميپرسيد 3 درصد ماليات بر ارزش افزوده تصور ميكند كه 10 مرحله است و جمع آن 30 درصد ميشود. در حاليكه اين طور نيست و 3 درصد است و آنرا هم بايد مصرف كننده بدهد. برخي تصور ميكنند كه اين 3 درصد را طلافروشان بايد بدهند در حاليكه اين 3 درصد مربوط به طلافروشان نيست و مربوط به مصرفكننده است. از اين نظر اطلاعرساني كمتري شده است.
فارس: آيا با اجراي هدفمندي يارانهها ميتوان اين تصور را داشت كه قيمت سكه و طلا افزايش مييابد.
كشتيآراي: نه به ما هيچ ارتباطي ندارد.
*افزايش چند هزار درصدي واردات شمش طلا؛صفر شدن قاچاق طلا
فارس: وضعيت قاچاق طلا در حال حاضر چگونه است؟
كشتيآراي: بحث اجراي قانون ماليات بر ارزش افزوده كه يك نوع شفافسازي است و به نوعي ارائه اسناد و مدارك مثبت در معاملات است همين موضوع به طور اتوماتيك چرخه قاچاق را به صفر ميرساند.
فارس: يعني قانون ماليات بر ارزش افزوده قاچاق طلا را به حداقل ميرساند.
كشتي آراي: بله قاچاق طلا را به صفر خواهد رساند چون مبادلات بايد به صورت مكتوب و به صورت رد و بدل كردن اسناد مثبت باشد. وقتي يك جنس به صورت غيرقانوني وارد ميشود آن جنس اسناد ثبتي ندارد بنابراين از چرخه خارج ميشود. بحث ورود شمش طلا به كشور كه از بهار 88 اجرا شد و آن هم با حذف 4 درصد عوارض بود شفاف شد، به طوريكه ما ميبينيم كه به صورت قانوني چند هزار درصد افزايش واردات شمش طلا داشتيم. آمار شش ماهه اول امسال بيسابقه است و حدود 54 تن به صورت قانوني شمش طلا وارد كشور شده است.
فارس: پس ورود قانوني شمش طلا بسيار مفيد بود.
كشتي آراي: وقتي شمش طلا به صورت قانوني وارد كشور ميشود قاچاق آن به صفر نزديك ميشود كما اينكه در حال حاضر ديگر به سود واردكنندههاي شمش طلا نيست.فكر ميكنم يكي از راههاي پيشگيري از ورود قاچاق هر نوع كالايي همين اجراي قانون ماليات بر ارزش افزوده است.
* بحث قاچاق شمش طلا يك سال ديگر تمام ميشود
فارس: قاچاق شمش بيشتر از كدام كشورها صورت مي گيرد و وارد ايران ميشود؟
كشتي آراي: از هر جايي ممكن است انجام شود كانالهاي مختلف بود كه حال يا به صورت مسافري يا به هر شكل صورت مي گرفت ولي در حال حاضر در حال كاهش است. فكر ميكنم ظرف يك سال آينده بحث قاچاق شمش طلا به طور كامل بسته ميشود چرا كه ديگر به صرفه نيست و خود بخود به طور اتوماتيك توليد و اشتغال را افزايش ميدهد.
* ايران 10 سال ديگر قطب صادركننده طلاي ساخته شده
فارس: وضعيت ايران در ساخت مصنوعات طلا به چه نحوي است و ايران در چه ردهاي قرار دارد؟
كشتي آراي: در حال حاضر ايران در اين مقطع بيشتر مصرفكننده است. حتي در سالهاي گذشته بحث صادرات را داشتيم كه ارقام خوبي را از صادرات مصنوعات طلا داشتيم، ولي در اين دو سال اخير با برخي چالشها و برخي نوسانات قيمت طلا، باعث شد كه صادرات ما به حداقل برسد چرا كه نتوانستيم رقابت كنيم. اما چيزي كه تعريف شده در 10 سال آينده ايران مجددا به يكي از قطبهاي صادركننده مصنوعات طلا تبديل خواهيم شد و علت آن هم برنامهريزي است كه از طريق ايجاد شركتهاي طلاسازي و از طريق خوشههاي صنعتي در جوار شهرها و يا داخل شهرها خواهد بود كه اين نويد را ميدهد كه در 10 سال آينده ما به قطبهاي صادركننده مصنوعات ساخته شده طلا تبديل شويم.
فارس: در حال حاضر وضعيت توليد و واردات مصنوعات طلا به چه شكلي است.
كشتيآراي: در حال حاضر توليد مصنوعات طلا به نسبت مصرف كم است يعني توليد ما يك سوم مصرف است.
* آمار دقيق توليد طلاي ساخته شده با ماليات بر ارزش افزوده
فارس: مصرف طلاي ايران در سال چقدر است.
كشتي آراي: آمار دقيقي در دست نيست اما مصرف طلاي كل كشور در سال 300 تن است كه از اين 300 تن حدود 80 درصد بازيافت و 20 درصد واردات است. اما موضوعات طلا چون آنهايي كه به صورت قاچاق ميآيد آمار دقيقي نداريم. آمار توليد هم در واحدهاي طلاسازي به صورت دقيق نداريم و يكي از همين مسائلي كه آمار توليد طلاي ساخته شده به دست خواهد آمد همين ماليات بر ارزش افزوده، خواهد بود. اين توليدات از اين پس آمار خواهد شد چون در مبادلات نوشته و تقويم خواهد شد و با يك حساب راحت ميشود ميزان توليد را به دست آورد.
در حاليكه در حال حاضر اين آمار وجود ندارد.
فارس: از اين صحبتهاي شما اين گونه استنباط ميشود كه شما موافق ماليات بر ارزش افزوده هستيد
كشتي آراي: از ماليات بر ارزش افزوده استقبال كرديم. افرادي كه تا حدودي برابر اين قانون گارد گرفتهاند به دليل عدم اطلاعرساني دقيق و ندانستن مزيتهاي اين قانون است بنابراين اگر به آنها اطلاعرساني شود استقبال خواهند كرد.
شفافبودن در كارهاي اجتماعي ما به طور كامل وجود دارد اگر در كارهاي اقتصادي هم شفاف باشيم مسلما به نفع ما خواهد بود.اين ترس را بايد از طريق اطلاع رساني به حداقل رساند شايد برخيها ندانند. در يكي از جلسات جناب مصباحي مقدم در صحبتهاي خود سخنان قشنگي گفتند و به ما آرامش ميدادند ما نيز همين آرامش را داريم به اعضا منتقل ميكنيم،بنابراين به نظر من بايد اطلاعرساني شود تا مردم بهتر اين كار را انجام دهند.
* چين در حال ورود به ميان كشورهاي صاحب نام طلا
فارس: بزرگان طلاي دنيا هم از لحاظ توليد مصنوعات طلا و هم مصرف طلا كدام كشورها هستند.
كشتي آراي: 5 كشور داريم كه در صنعت طلا و جواهر صاحبنام هستند اولين كشور ايتاليا و سپس تايلند، تركيه، سنگاپور و مالزي هستند و در آينده نزديك چين در حال وارد شدن به اين چرخه ميشود. البته به جز اين توليد بايد به ذخاير فيزيكي طلا هم اشاره كرد كه اين قدرت مالي هر كشوري است منتهي آمار اينها به صورت مخفي است.
به نظر بنده اگر قيمت طلا در جهان افزايش پيدا كند يك نفع اقتصادي براي ايران هم خواهد داشت چرا كه ما معادن طلا داريم كه از لحاظ اقتصادي صرف نمي كند استخراج كنيم ولي وقتي كه قيمت طلا بالا ميرود با توجه به ثابت بودن نرخ ارز به نفع كشور است.
فارس: كدام كشور از لحاظ كيفيت طلاي ساخته شده رتبه بالايي دارد.
كشتي آراي: ايتاليا در كيفيت طلاي ساخته رتبه اول را دارد.
* چين در بازار طلاي ايران نميتواند وارد شود
فارس: چين وارد تمام بازارهاي ايراني مثل كيف، كفش، لباس، مبلمان و غيره شده است آيا در آينده ميتواند وارد اين بازار نيز شود.
كشتي آراي: نه نميتواند البته نه اينكه نتوانستند بلكه چون نميخواهند و علت اينكه چين نتوانسته وارد بازار طلاي ايران شود اين است كه چين بر روي چيزي سرمايهگذاري و ورود ميكند كه ميزان سود آن بالا باشد. اگر قيمت يك مصنوع طلا را ما هزار دلار فرض كنيم 900 دلار آن مواد اوليه است و 10 درصد آن ارزش افزوده است ولي مثل كيف و كفش نيست كم مصرف شود و از بين برود بنابراين براي چين صرف نميكند كه وارد بازار طلا نيز شود.
*بزرگان طلاي ايران چه كساني هستند
فارس: بزرگان طلاي ايران چه كساني بوده و چند نفر هستند.
كشتي آراي: نميشود گفت چه كساني بزرگان طلاي ايران هستند. شايد ما مطرح هستيم و در ديد رسانهها هستيم شناخته شده هستيم اما افرادي هم هستند كه مطرح نيستند اما خب بزرگ هستند. ما بزرگان طلا نيستيم. شايد افرادي مطرح نباشند اما از لحاظ اقتصادي بسيار بالا باشند. ما در ايران به دنيا آمديم و در ايران بزرگ شديم و فرزندان ما هم در ايران در حال تحصيل هستند و دوست دارند به كشور خدمت كنند. به هر حال صنف طلا مديون افراد زيادي در اين صنف است و چهرههاي ماندگار زيادي كه تمام جميع جهات را دارا هستند وجود دارد و به طور كلي احتمال دارد100 نفر را انتخاب و از ميان آنها تعدادي را به عنوان چهره ماندگار صنعت طلا و جواهر كه به اين صنف كمك و افراد زيادي را تربيت كرده معرفي كنيم.
ارسال نظر