همراهی با همراه اول تا کجا ؟

یکی از تحلیلگران بورس تهران با ارایه مقاله ای در خصوص همراه اول نظرات خود را بیان نموده است که عینا پس از بررسی منتشر می شود البته این تحلیل لزوما دیدگاه بورس نیوز نیست .

تا پیش از سال ۸۲ ، بازار تلفن همراه کشور منحصرا در اختیار شرکت همراه اول بود.پس از آن با ورود تالیا و ایرانسل و فعالیت اپراتور سوم ، دوران انحصار مخابرات ایران و شرکت همراه اول به پایان رسید.از سال ۸۴ به این طرف با آغاز فعالیت ایرانسل ، تعداد مشترکین تلفن همراه از ۸ میلیون مشترک به بیش از ۴۹ میلیون رسیده است و پیش بینی می شود تا ۶ سال آینده تعداد مشترکین تلفن همراه از مرز ۱۱۰ میلیون مشترک عبور نماید.

تعداد مشترکین ایرانسل بیش از ۱۲ میلیون ، تالیا بیش از ۵۰۰ هزار و ارتباطات سيار بیش از ۳۷ میلیون می باشد.شرکت ارتباطات سيار ۱۱۲۳ شهر و ۴۷ هزارکيلومتر جاده را تحت پوشش قرار داده است و ضريب نفوذ ۵۰ درصد و ارتباط رومينگ بين الملل با ۱۱۰ کشور جهان دارد.

شركت ارتباطات سیار در جايگاه بيست و نهم از منظر تعداد كل مشتركين و جايگاه پانزدهم ازنظر تعداد مشتركين دائمي در دنيا قرار دارد.همچنین از منظر مشترکین دائمی و اعتباری در جایگاه اول ایران و خاورمیانه ایستاده است.بزرگترین رقیب شرکت همراه اول ، ایرانسل می باشد که سهم ۸۶ درصدی همراه اول از بازار سیم کارت را در سال ۸۶ به ۷۰ درصد در سال جاری کاهش داده است.

بررسی ریسکهای عمده شرکت همراه اول

ودایع تلفن ثابت و همراه :بیش از ۴۰ میلیارد دلار از ودایع مشتریان نزد شرکت باقی مانده است که حجم مذکور نزدیک به 65.5 درصد از دارایی های شرکت را شامل می گردد.در نهایت شرکت موظف به بازخرید اشتراک و پرداخت ودایع مشترکان می باشد و حجم بسیار زیاد مشترکان و احتمال مراجعه آنها به منظور بازپس گیری ودایع ، از عمده ترین ریسکهای شرکت محسوب می شود.در واقع این موضوع بزرگترین ابهام این شرکت و مخابرات است که هنوز مشخص نیست تکلیف آن در صورت های مالی شرکت چگونه است .

ریسک تجاری (پایان یافتن دوران انحصار و ورود رقبای جدید ) : با پایان یافتن دوران انحصار کامل و ورود رقبای جدید به این عرصه ، شاهد کاهش ۱۶ درصدی سهم شرکت همراه اول از بازار تلفن همراه می باشیم.به همین علت در سالهای آینده در صورتی که همراه اول نسبت به نحوه فروش سیم کارتهای دائمی و اعتباری خود تجدید نظر ننماید ، سایر رقبا سهم بالقوه بازار تلفن همراه کشور را تصاحب خواهند نمود.

ریسک تغییر مقررات و تحریم تکنولوژی : دولت قوانین و مقرراتی در زمینه مبالغ پرداختني به سازمان تنظيم مقررات و ارتباطات راديويي ، تعرفه های مکالمه و خدمات قابل ارایه برای شرکت همراه اول تبیین می نماید و تغییرات قوانین مذکور از ریسکهای شرکت محسوب می شود.همچنین به روز رسانی سیستمهای سخت افزاری و نرم افزاری ، نیازمند تعاملات با کشورهای صاحب تکنولوژی نظیر کشورهای حوزه اسکاندیناوی است و تحریمهای بین المللی با عنایت به استهلاک بالای تکنولوژی مورد استفاده یکی از چالشهای پیش روی شرکت می باشد.

اما در کنار تمامی این ریسک ها باید به مهم ترین مزیت این شرکت اشاره کرد

که در شرایط حال حاضر کشور که طرح تحول اخبار را در اختیار خود دارد مخابرات و به طور کلی شرکت های خدماتی دراین زمینه از این نظر بسیار ارزنده بود چرا که مورد توجه سهامداران قرار گرفته و از طرح تحول و مخاطرات آن به کلی به دور هستند . حتی با توجه به ماهیت خدماتی آنها با افزایش نرخ تورم می توان به افزایش خدمات آنها نیز امیدوار بود که موجب افزایش حاشیه سود این شرکت ها می شود .

از سویی دیگر هنوز سیستم ارتباطی کشور ما که از پایه در اختیار مخابرات است با نوآوری های روز دنیا غریبه است . هنوز اینترنت جای خود را به عنوان یک ابزار در دنیای مدرن تجاری باز نکرده و همه گیر نشده است . موبایل تنها ابزار مکالمه است و هنوز به وسیله ای اجتناب ناپذیر برای تبادل انواع اطلاعات و یا یک سیستم رایانه همراه تبدیل نشده است که تمامی این عوامل به همراه هزاران خدمات دیگر که در کل دنیا در حال ارایه شدن است می تواند برای این شرکت ها مفید واقع شود .

از سویی دیگر انحصار این شرکت ها در کشور ما یکی دیگر از مهم ترین موارد است که با حضور برخی عناصر قوی قدرت های سیاسی و نظامی در این صنعت این انحصار قوی تر نیز خواهد شد .

به طور کلی صنعت مخابرات چه در منطقه و چه خاور میانه جز قوی ترین و پر سود ترین صنایع در اقتصاد به شمار می رود که با توجه به جمعیت جوان و بالای کشور ما این امر برای مخابرات ایران جذابیتی دو چندان را به همراه خواهد داشت .

ترازنامه و نسبتهای مالی

سیر مستمر کاهشی سطح دارایی های جاری و بدهی های جاری در دو سال گذشته و شتابنده بودن کاهش بدهی ها نسبت به دارایی ها ، باعث کاهش نسبت بدهی از ۲۸ درصد به ۱۸ درصد در سال گذشته و افزایش نسبتهای نقدینگی ( آنی و جاری ) از 1.28 و 1.3 واحد به 1.93 و 1.96 در پایان سال مالی گذشته شده است.همچنین کاهش نسبت بدهی با لحاظ نمودن رقم حقوق عمومی در مدت یاد شده بیش از 27 درصد و بدون لحاظ نمودن حقوق عمومی 35 درصد بوده است که حکایت از افزایش سهم سیم کارتهای اعتباری نسبت به ثابت در دو سال گذشته و افت نسبت بدهی به علاوه حقوق عمومی دارد.

بررسی نسبتهای فعالیت (گردش مجموع دارایی ها و گردش دارایی های های ثابت) نیز نشان از افت نسبتهای مذکور دارد.نسبتهای بازدهی (ROE و ROA )(بازده حقوق صاحبان سهام و بازده دارایی ها) نیز کاهنده بوده است.نسبت حاشیه سود خالص از 29 درصد به 21 درصد و حاشیه سود عملیاتی از 35 درصد به 22 درصد کاهش یافته است.

شاید این کاهش را بتوان با ورود ایرانسل مرتبط دانست که پس از سال ها ، انحصار همراه اول و مخابرات ایران را شکست و در بخش مخاطرات به عنوان یکی از مخاطرات و ریسک های جدی شرکت نام برده می شود .

صورت سود و زیان

نکته بسیار مهم با دیدن این نمودار ها این است که سیاست محافظه کارانه اعلام سود در نمودار سبز رنگ به خوبی مشخص است که سعی شده با رشد هزینه ها کنترل شود . به نظر میرسد که این امر در گزارش های پیش روی شرکت جبران خواهد شد و ما شاهد رشد سود این شرکت در سال ۸۹ و به خصوص سال ۹۰ خواهیم بود .

بودجه ۸۹ و گزارش عملکرد میاندوره ای

درآمد حاصل از ارایه خدمات از ۳۰۵۵ میلیارد تومان در سال ۸۷ به بیش از ۴۱۴۱ میلیارد تومان در پیش بینی سال جاری افزایش یافته است که عمدتا از محل افزايش درآمد فروش سیم کارتهای اعتباری (کارت شارژ ) و درآمد استفاده از امکانات و زیر ساختها توسط اپراتور ایرانسل می باشد.

گزارش شش ماهه شرکت موفق به تحقق 47 درصد برنامه فروش و به لطف کاهش هزینه های عملیاتی و تحصیل یک میلیارد تومان از محل سایر درآمدهای عملیاتی به پوشش ۵۰ درصد سود عملیاتی نائل گردد.

نزدیک به ۱۶ درصد سود قبل از کسر مالیات شرکت ارتباطات سیار از محل درآمدهای غیر عملیاتی (سود سپرده گذاری و اوراق مشارکت) تامین می گردد.که به نظر میرسد در این بند نیز با رشد بسیار مناسب سود مواجه خواهیم شد و حتی برخی رقم نهایی این سود غیر عمیاتی را بیش از ۲۲۰ میلیارد تومان برآورد می کنند .

همچنین پس از پذیرش شرکت در فرابورس ، مالیات محاسبه شده از ۲۵ درصد به 23.75 درصد کاهش خواهد یافت که اثرات فزاینده آن بر سود هر سهم ۵ درصد خواهد بود.این بدین معنی است که تا بدین جا شرکت توانایی یک تعدیل بیش از ۱۰ درصد را در صورت های مالی خود دارد که می تواندموردتوجهسهامدارانباشد .

درآمد حاصل از ارایه خدمات شرکت ارتباطات سایر به ۵ بخش اصلی تفکیک می شود :

درآمد کارکرد مشترکین ثابت با ۵۲ درصد ، درآمد کارکرد مشترکین اعتباری با ۴۰ درصد ، درآمد استفاده از امکانات شبکه توسط سایر اپراتورها با ۵ درصد و سایر درآمدها با ۳درصد .

درآمد مشترکین خطوط دائمی با ۱۱ درصد و درآمد کارکرد خطوط اعتباری با ۳۱ درصد افزایش از اهم دلایل افزایش درآمد حاصل از ارایه خدمات نسبت به عملکرد واقعی سال گذشته بوده است.در بخش بهای تمام شده نیز مبالغ پرداختي به سازمان تنظيم مقررات و ارتباطات راديويي و استهلاک شبکه ارتباطات سیار با ۴۰ و ۲۲ درصد ، بیشترین سهم را در ترکیب بهای تمام شده دارند که در سالهای گذشته با افزایش مواجه شده اند. مبالغ پرداختي به سازمان تنظيم مقررات و ارتباطات راديويي مطابق قوانین و مقررات و هزينه استهلاک با برآورد عمر مفيد تجهيزات ارتباطي و مخابراتي محاسبه می شود.

اصلي ترين محصولات شركت ارتباطات سیار در حوزه سیم کارت ، شامل سيم كارتهاي دائمي و اعتباري هستند كه قابليت ارایه خدمات پايه به صورت پیامک متنی ، اینترنتو …. را به تمامي مشتركين همراه اول دارند.

سیم کارتهای اعتباری شرکت به دو شیوه با ودیعه و فاقد ودیعه واگذار می شود.در شیوه اول اين نوع سيم كارتها با قيمت ۲۸۸ هزار تومان در بازار عرضه مي گردد كه ۱۶۴ هزار تومان آن به عنوان وديعه بوده و در پايان دوره ۲ ماهه صورت حساب صادر مي گردد. كليه سرويس هاي شبكه از جمله رومينگ بين الملل روي اين نوع سيم كارتها قابل ارایه مي باشند و در شیوه دوم با پيش شماره ۹۱۰ به قيمت ۱۲۳ هزار تومان قابل واگذاری است كه فاقد مبلغ وديعه می باشد.این نوع سیم کارتها دارای محدودیت مکالمه می باشد.

سيم کارتهاي اعتباري نیز در تمامي ۱۰۱۶ شهر و همچنين جاده هاي کشور قابليت آنتن دهي دارند.سیم کارتهای اعتباری به مبلغ ۲۳ هزار تومان در بازار به فروش مي رسند كه مبلغ ۲۰ هزار تومان به عنوان هزينه اتصال شبكه و ۲ هزار تومان اعتبار اوليه دارند.همچنین از سایر سیم کارتهای شرکت ارتباطات سیار ، سیم کارت خانواده می باشد کهقیمت آن۱۵۰۰۰ تومان می باشد.

سيم كارتها علاوه بر پشتيباني كليه خدمات پايه ، صوت و پیامک متنی و قابليت ارایه دو سرويس انتقال اعتبار و همراهان اول را دارا مي باشند.تاكنون 2.443.000 بسته شامل 4.886.000 سيم كارت از اين نوع به بازار عرضه شده است.در مجموع تعداد فروش سیم کارتهای دائمی از ۹۸۷ هزار در سال ۸۶ به ۸۲ هزار در سال ۸۸ کاهش و سیم کارتهای اعتباری از ۸ میلیون و ۱۴۹ هزار عدد در سال ۸۶ به ۸ میلیون و ۶۸۲ هزار عدد در سال ۸۸ افزایش یافته است.

تعرفه مکالمات تلفن همراه نیز از اسفند ۸۲ بدون تغییر مانده است. نرخ يك دقيقه مكالمه شهري (سيم كارتهاي دائمي) ۲۵۸ تا ۴۴۷ ریال ، نرخ يك دقيقه مكالمه بين شهري (سيم كارتهاي دائمي) از ۵۳۶ تا ۷۶۰ ریال ، پیامک فارسی ۸۹ ریال و انگلیسی ۲۲۲ ریال ، نرخ يك دقيقه مكالمه استاني(سيم کارت اعتباري) ۵۳۶ تا ۶۷۰ ریال ، نرخ يك دقيقه مكالمه بين استاني (سيم کارت اعتباري) ۵۰۴ تا ۱۱۳۹ ریال ، پیامک فارسی ۱۰۶ و انگلیسی ۲۶۴ ریال می باشد.

در مجموع از سود خالص این شرکت باید گفت که به احتمال قوی سود ارتباطات سیار با توجه به روند گذشته این شرکت این قابلیت را داراست تا به مرز ۵۰۰۰ ریال برسد . در سال های گذشته نیز سیاست محافظه کارانه در سود همراه اول وجود داشته به طوریکه در ابتدای سال ۸۸ سود شرکت حدود ۵۵۶ میلیارد تومان اعلام شد و در پایان سال با رشدی ۲ برابری این رقم به ۱۰۵۰ میلیارد تومان رسید که خود سیاست های شرکت را در این زمینه نشان می دهد .در سال های گذشته نیز این روند تا حدودی تکرار شدهاست . بهتر است برای درک موضوع نگاهی به سود خالص شرکت در سه سال گذشته و پیش بینی امسال داشته باشیم .

جدول بالا به خوبی به ما نشان میدهد که شرایط سود همراه اول در سال ۸۹ حتی از سود سال ۸۷ شرکت نیز کمتر پیش بینی شده و به نظر می توان به تعدیل سود شرکت حتی تا ارقام بیش از ۱۱۰۰ میلیارد تومان نیز امیدوار بود و این حداقل رشد انتظاری از این شرکت است که همان محدوده ۵۰۰۰ تا ۵۵۰۰ ریال را برای سود ارتباطات سیار تداعی می کند .

خریداران بالقوه :

فارغ از این که قیمت این سهم به چه میزان خواهد رسید و یا با چه قیمتی عرضه می شود می توان با قطعیت گفت که افراد حقوقی بزرگ بازار از حالا به دنبال خرید بلوک های ریز و درشت این شرکت هستند .

شنیده ها از حضور جدی چندین و چند شرکت حقوقی در این سهم خبر می دهند که بانک ملت ، بانک تجارت ، بانک سینا، بانک پارسیان، بنیاد تعاون سپاه، گروه بهمن، سرمایه گذاری بانک ملی ، بنیاد مستضعفان از مهم ترین آنها هستند که البته دو بانک ملت و تجارت بیش از بقیه برای به دست آوردن درصد بیشتری از سهام شرکت با یکدیگر رقابت می کنند .

هنوز عرضه ۵ درصد اول این شرکت انجام نشده ، مذاکرات جدی بین بانک ملت و مخابرات برای خرید بلوک های بعدی در حال شکل گیری است و البته بانک تجارت نیز پیش ازاین مذاکراتی را با مخابرات داشته است . به هر حال موارد فوق نشان میدهد که تمایلات جدی برای خرید این سهم نزد حقوقی ها وجود دارد و این می تواند یک پشتوانه قوی برای همراه اول باشد تا از ریزش قیمت با خیالی آسوده عبور کند .

ارزشیابی سهام شرکت ارتباطات سیار

مقایسه مولفه های بنیادی شرکتهایی که به تازگی وارد بورس اوراق بهادار می شوند با شرکتهای همگروه ، صحیح ترین شیوه جهت تخمین ارزش ذاتی آنهاست.تنها شرکت حاضر در این صنعت مخابرات ایران می باشد که مالک ۱۰۰ درصد شرکت ارتباطات سیار است.

کمترین نسبت پی ای مخابرات در سال جاری 6.7 واحد ، بیشترین ۱۳ واحد و با در نظر گرفتن مدت زمان و میانگین پی به ای مخابرات در طی این مدت و همچنین پی به ای فعلی عدد 8.5 واحد برای ان مناسب بوده که با توجه به سود فعلی این شرکت محدوده ۳۴۰۰۰ تا ۳۵۰۰۰ ریال قیمت های منطقی برای این شرکت به شمار می ود .

ارزش فعلی سهام شرکت از مدل تملک چند دوره ای با فرض نرخ رشد ۷ درصدی سود هر سهم تا سال ۱۳۹۲ و سیاست تقسیم سود ۷۰ درصد و نرخ بازده مورد انتظار ۲۰درصدی ۳۲۸۱۱ ریال برآورد می گردد.البته به نظر میرسد سیاست تقسیم سود همراه اول در سال های آتی همچنان بالای ۹۰ درصد باقی بماند که این خود یک مزیت جالب توجه برای سهامداران و مخابرات ایران است که این موضوع می تواند قیمت این سهم را دراین روش تا ۳۸۰۰۰ ریال نیز بالا ببرد .

در جمع بندی مطالب باید به این نکته اشاره کرد که با توجه به عرضه سنگین و قیمت بالا و پی به ای فعلی صنعت و شرکت سهامدار همراه اول ، صورت های مالی آن و احتمال تعدیل سود هر سهم تا ۵۰۰۰ ریال ، احتمال افزایش سرمایه و حمایت سهامداران بزرگ بازار از این سهم شاید قیمت های بیش از ۴۰۰۰ تومان نیز برای سهم منطقی به نظر برسد اما در شرایط فعلی منطقی ترین قیمت برای این سهم در محدوده ۳۶۰۰۰ تا ۴۰۰۰۰ ریال است که امیدواریم رشد این سهم در روز های آتی با مشکلات جدی مواجه نشود .