پرواز طلایی بورس بر شاخص 20 هزار
آرزو تركتاز:در حالي كه به اعتقاد كارشناسان، بازار سرمايه، خريد و فروش آينده را انجام ميدهد و انتظارات آتي شركتها ملاك تصميمگيري سرمايه گذاران است اما با اجراي طرح هدفمندي يارانهها و مثبت بودن شاخصهاي بورس اين نظريه زير سوال ميرود.
طرح هدفمندي يارانهها در حالي 28 آذر ماه سال جاري كليد خورد كه از آن روز تاكنون بازار سرمايه كشور با رشد و رونق همراه بوده است.
رونق بورس تهران در جايي كه ساير بازارهاي موازي اين بازار در ركود به سر ميبرند ازسويي و سرازير شدن نقدينگي به سمت تالار معاملات بورس
ارزش بورس تهران به مرز 94 ميليارد دلار رسيد
روز گذشته 215 ميليون سهم و حق تقدم به ارز ش 613 ميليارد و 939 ميليون ريال در بورس تهران دادو ستد شد تا ارزش بورس تهران به 935 هزار 255 ميليارد ريال برسد.
در چهارمين روز كاري هفته جاري، سهامداران در 19هزار و 521 بار معامله 215 ميليون سهم و حق تقدم به ارزش 613 ميليارد و 939 ميليون ريال در بورس اوراق بهادار تهران مبادله كردند. به گزارش پايگاه اطلاع رساني بازار سرمايه،كارگزارن بازار سرمايه در چهارمين روز هفته جاري در حالي دست از رقابت براي معامله سهام شركتهاي كشيدند كه ارزش بازار سهام با افزايش 3866 ميليارد ريالي به 935 هزار و 255 ميليارد ريال رسيد.
222 واحد ماند تا 20هزار
در پايان معاملات روز گذشته سهشنبه 21 ديماه جاري شاخص كل با 87 واحد افزايش نسبت به ديروز، عدد 19 هزار و 778 واحد را نشان ميدهد كه بيشترين تاثير مثبت را سهام شركتهاي مخابرات ايران با 7/80 واحد، سرمايهگذاري غدير با 29/13 واحد، بانكسينا با 57/7 واحد، ايرانخودرو با 23/6 واحد و مديريت پروژههاي نيروگاهي ايران با 2/5 واحد بر روي شاخص داشتند.
براساس اين گزارش سهام شركتهاي كشتيراني جمهوري اسلامي ايران با 92/22 واحد، فولاد خراسان با 11/12 واحد، خدماتدرياييتايدواتر با 31/6 واحد، حفاري شمال با 1/3 از واحد و سرمايهگذاري گروه توسعه ملي با 1/2 واحد بيشترين تاثير منفي را بر روي شاخص داشتند.
اين در حالي است كه در مبادلات روز گذشته بازار سرمايه شاخص 30 شركت بزرگ با رشد 9/5 واحدي به عدد 1185 واحد رسيد.
در عين حال، شاخص آزاد شناور به 24 هزار و 908 واحد رسيد كه نسبت به روز دوشنبه 20 ديماه امسال 116 واحد افزايش داشته است.
شاخص بازار اول هم روز گذشته عدد 16 هزار و 399 واحد را، نشان ميدهد كه اين رقم نسبت به ديروز 77 واحد رشد دارد.
براساس اين گزارش در معاملات بازار دوم، شاخص اين بازار با افزايش 78 واحدي مواجه شد و در پايان مبادلات در 27 هزار و 205 واحد توقف كرد.
همچنين شاخص صنعت با رشد 66 واحدي نسبت به روز دوشنبه 20 ديماه در عدد 15 هزار و 22 واحد متوقف شد.
بند ناف نفت از صنايع جدا شد
با اجراي هدفمندي يارانهها بند ناف نفت از صنايع كنده شد و از اين پس شركتهايي توانايي رقابت دارند كه توجيه اقتصادي داشته باشند.چرا كه برآوردهاي اقتصادي شفاف تر شده و بخش خصوصي توان رقابت خود را خواهد سنجيد و از اين رو بحث شبه دولتيها هم حذف خواهد شد.
حميدرضا اميريان، عضو هياتمديره كانون سهامداران حقيقي در اين باره به تهرانامروز گفت:شايد بتوان گفت تنها امتياز طرح هدفمندي يارانهها شفاف سازي عملكرد مديران شركتها و اقتصادي بودن آن است چرا كه با حذف سوبسيد،شركتها با عملكردي كه از خود نشان خواهند داد يا محكوم به ورشكستگي خواهند شد و يا موفق ميشوند از مهلكه بگريزند.
وي ادامه داد:از آنجا كه بورس خريد و فروش آينده را انجام ميدهد و انتظارات آتي شركتها ملاك تصميم گيري سهامداران است، اما در دورهاي كه گذشت يعني از ابتداي سال جاري تاكنون ودقيقتر آن از پايان شهريور ماه تا كنون اين اهميت جديتر شد. اميريان افزود:ترس وقوع يك حادثه هميشه سخت تر از خود وقوع حادثه است و از اين رو از پايان شهريور ماه قيمت سهام به سمت اصلاح قيمتي حركت كرد و با اين روش بازار سرمايه به استقبال طرح تحول اقتصادي رفت.
به گفته اين كارشناس بازار،از آنجا كه سرمايهگذاران ازوقوع حادثه هدفمندي يارانهها بيشتر ترسيده بودند با اجراي آن وقوع اين حادثه نيز رخ داد و بازار براي برآورد تاثيرگذاري طرح بر روي صنايع اقدام كرد.
اميريان ادامه داد:دولت براي جلوگيري از افزايش تورم، بازارها را كنترل كردو نقدينگي اين بازارها را به سمت بورس حركت داد چرا كه اين تورم بر معيشت مردم اثر نميگذارد.
به گفته اين كارشناس،زماني كه نقدينگي به سمت مواد مصرفي مردم برود تاثير مستقيم بر معيشت ميگذارد اين درحالي است كه رشد قيمت سهام تاثير مستقيمي بر معيشت مردم نميگذارد.
بورس اين شرايط را دارد و گر چه مراحل اوليه طرح اجرا شده اما اثرات اين طرح بر بودجه شركتها هنوز ديده نشده است و بودجه بندي شركتها بر اساس سال قبل است چرا كه برخي شركتها مواد اوليه خود را از سال قبل خريداري كرده اند.
به اعتقاد اميريان،بايد ديد در مجامع پايان سال شركتها چه اتفاقي رخ خواهد داد و مديران اين شركتها چه برآوردهاي خواهند داشت و بسترهاي حمايتي به چه صورت است.
وي در پاسخ به اين سوال كه در اين ميان چه صنايعي كمترين شوك را به سهامداران وارد خواهند كرد؟گفت:ما بايد منتظر صنايع جديد با تعاريف جديد پس از اجراي هدفمندي يارانهها باشيم.صنايعي با كمترين هزينه و بيشترين بازدهي مانند صنعت توريست.
با حذف اقتصاد دولتي نفتي،روي بخشهاي مختلفي بايد توجيه اقتصادي داشته باشيم.در اين ميان بانكها كمترين شوك را خواهند داد و پس از آن تجهيزاتيها به دليل ماهيت قراردادي كه دارند سهامداران خود را كمتر دچار شوك خواهند كرد.صنعت بيمه وصنعت مخابرات نيزجزو صنايعي خواهند بود كه با اجراي طرح هدفمندي ريسك كمتري دارند.
حذف يارانهها، ضرورت اقتصاد سالم
به گفته كارشناسان،با اجراي طرح تحول اقتصادي و هدفمند كردن يارانهها و به عبارتي برداشتن حمايت دولت از مصرف كننده، قدرت خريد مردم كاهش يافته ودر نتيجه، ساير صنايع از اين طرح تاثير ميگيرند.
به هر روي، آنچه از ديد كارشناسان مهم تلقي ميشود اجراي تدريجي هدفمندكردن يارانههاست تا نهتنها صنايع كشور بلكه بازار سرمايه كه گويسبقت را ربوده، راه صعود را گم نكند.
غلامرضا جواشي مدير سرمايهگذاري و كارشناس بازار سرمايه در اين باره معتقد است«با اجراي اين طرح بهاي تمام شده محصولات شركتهاي مصرف كننده انرژي افزايش يافته و سودآوري آنان كاهش مييابد.» وي افزود: صنايعي چون سيمان، فولاد، سنگ آهن و شركتهاي پايين دستي و بالادستي اين صنايع بيشترين تاثير را از حذف يارانه انرژي خواهند گرفت.
جواشي تصريح كرد: برخي از صنايع مانند صنعت پتروشيمي از پيش تا حدودي به اين طرح توجه كرده و قيمت خوراك را با ابهام به بورس اعلام كرده بودند اما براي همه شركتها پيش بيني امكان پذير نبود.
به گفته اين كارشناس بازار سرمايه گرچه اين طرح به احتمال زياد از ابتداي سال آينده و همزمان با اجراي برنامه پنجم توسعه عملياتي خواهد شد، اما به دليل انتظار فعالان بازار نسبت به كاهش سودآوري شركت ها، رفتار سرمايه گذاران روز گذشته نسبت به روزهاي قبل از آن متفاوت بود.
جواشي در ادامه گفت: اصل حذف يارانه و سوبسيد در يك اقتصاد سالم ورود به سلامت و طبق فاكتورهاي منطقي اصل درستي است و قرار نيست دولتها هميشه براي صنايع امتياز قائل شوند تا سودآوري آنها تضمين شود اما در شرايطي كه اقتصاد سالم وجود ندارد و صنايع با مشكلات عديدهاي مواجه هستند حذف سوبسيدها حتي اگر تدريجي باشد به نفع صنايع نيست.
مدير پرتفوي شركت سرمايهگذاري ملت در ادامه تاكيد كرد: در شرايطي كه پس از گذشت شش ماه شركتهاي توليدكننده فولاد و سنگ آهن برسر قيمت سنگ آهن به توافق نرسيدهاند و توليدكننده قيمت محصول خود را با 10 درصد افزايش و خريدار با 30 درصد كاهش در نظر گرفته است، چطور ميتوان انتظار داشت اين طرح موفق باشد؟
وي در پايان گفت: از سوي ديگر بازار سرمايه مدت زمان زيادي نيست كه از گرداب بحرانهاي اقتصادي خارج شده و در شرايط كنوني هرگونه تغيير و تحولي در صنايع ميتواند اين بازار را مجددا منحرف كند. اين در حالي است كه هر تحولي نيز نياز به شفافيت دارد كه مديران بورس بايد به اين موضوع توجه كنند. اثرات طرح هدفمند كردن يارانه بر شركتهاي بورسي را آغاز كرده كه بعد از جمعبندي و نهايي شدن، ظرف يك هفته آينده اعلام خواهد شد.
وي ادامه داد: در اين بررسي ها، مواردي چون وضعيت خوراك دريافتي شركت ها، قيمت فروش محصولات و سودآوري شركتها مورد بررسي قرار ميگيرد.»به گفته اين مقام مسئول در شركت بورس، اثرات اين طرح خصوصا در شركتهاي بزرگي كه بخش اعظم ارزش بازار را تشكيل ميدهند مورد بررسي واقع شده اند.
گردش بورس به سمت كدام صنعت است؟
رشد بازار پس از هدفمند شدن يارانهها، ذهن بسياري ازسرمايه گذاران را مشغول كرد كه چگونه ميشود قيمت حاملهاي انرژي افزايش يابد و بهاي تمام شده محصولات را با خود به ميزان مصرف انرژي افزايش دهد و همچنان سود ده بماند و سهام شركتها با رشد تقاضا مواجه شود.
حسين خزلي خرازي كارشناس بازار سرمايه صنايع را از نظر مصرف انرژي و قيمت تمام شده كالا وخدمات به سه دسته تقسيم كرد و به نمابورس گفت: نخستين گروه شركتهايي هستند كه انرژي نقش مهمي در توليد كالا و خدمات نهايي آنها دارد. اين گروه با گران شدن انرژي بهاي تمام شده كالا و خدماتشان افزايش مييابد اما به دليل آنكه محصولاتشان در بازار از كشش پذيري پاييني برخوردار است، قادر به گران تر فروختن محصولاتشان نيستند. آلومينيوم، سيمان در اين گروه هستند.
دبير كل سابق كانون كارگزاران دومين گروه صنايع را شركتهايي عنوان كرد كه از افزايش قيمت انرژي تاثيرپذير هستند، اما قادر هستند كالا و خدمات خود را گرانتر بفروشند. فولاديها در اين گروه قرار دارند.
خزلي خرازي گروه سوم را صنايعي ناميد كه در حال حاضر نيمي از ارزش جاري بازار سهام را در اختيار دارند و توضيح داد: تاثير پذيري اين گروه آنچنان بر روي قيمت تمام شده كالا و خدماتشان تاثيرگذار نيست. بانك ها، بيمه ها، مخابرات، پيمانكاريها و تجهيزاتيها در اين گروه قرار دارند.
وي افزود: خدمات اين شركتها رابطه مستقيمي با قيمت انرژي ندارد و برخي از اين شركتها كه اتفاقا شركتهاي بزرگ ومهمي هستند بعد از هدفمندي يارانهها حاشيه سودشان كاهش نمييابد. در مقابل به دليل آنكه نياز سهم به اين گروه بيشتر خواهد شد مجبور به گسترش خدمات خود در طيف وسيعتري هستند.
به گفته وي مخابرات و مپنا در گروه سوم جاي دارد كه با توجه سرمايه گذاران به اين شركتها بازار با اقبال مواجه ميشود و شاهد رشد شاخص هستيم.
اين كارشناس بازارسرمايه با تاكيد بر اينكه رشد بازار لزوما با شاخص كل بورس رقم نميخورد گفت: در شرايطي كه شاهد رشد بازار بوديم اين رشد ناشي از اقبال بازار به گروه سوم صنايع بود ضمن اينكه قيمتها در بازار جهاني نيز از رشد مطلوبي برخوردار بودند كه خود عاملي براي رشد بازار بود.
دبير كل سابق كانون كارگزاران تصريح كرد: تاثير هدفمند شدن يارانهها پس از دو الي سه هفته اجرا مشخص نميشود و شركتها بايد اطلاعات 12 ماهه خود را با لحاظ كردن اصلاح قيمت حاملهاي انرژي تعديل و گزارش سال 90 را به بازار منعكس كنند تا شاهد اثرات واقعي اين طرح به بازار سهام باشيم.