برداشت اشتباه از ارزش ذاتي شركتهاي هلدينگ و سرمايه‌گذاري در بورس تهران

وي ادامه داد: در واقع از لحاظ تعريف عمومي،شركت هاي هلدينگي به شركت هايي اطلاق مي شوند كه كنترل شركت هاي تابعه، محور اصلي فعاليت آنهاست ولي از لحاظ تعريف قانوني، درصد مالكيت در شركت هاي تابعه محور اصلي است.براي كنترل شركت ها نيازي به در اختيار داشتن اكثريت سهام آنها نيست و با در اختيار داشتن حتي 25 و گاه تا 10 درصد سهام يك شركت مي توان كنترل شركت را در اختيار گرفت. 

اين كارشناس با بيان اينكه تفاوت شركت هاي سرمايه گذاري و هلدينگ ها در استراتژي اين شركت ها نسبت به زيرمجموعه هايشان است، ادامه داد: در حالي اصطلاحا "شركت‌هاي هلدينگ با دستان خود راي مي دهند كه شركتهاي سرمايه گذاري با پاهاي خود راي مي دهند. يعني شركت هاي هلدينگي با توجه به ميزان راي و كنترل و نفوذ در شركت هاي زيرمجموعه ، در صورت عدم رضايت از هيات مديره اقدام به بركناري مي كنند ولي شركت هاي سرمايه گذاري در صورت عدم رضايت،سهام شركت سرمايه پذير را مي‌فروشند. 

نبي زاده افزود: در حالي شركت هاي هلدينگي يا به صورت محض هستند يا عملياتي كه شركت هلدينگ محض فقط سهام شركتها را دارابوده و فعاليت عملياتي ندارد، مانند شركت هاي سرمايه گذاري معادن و فلزات، اميد و غدير اما شركتهاي هلدينگ عملياتي علاوه بر دارا بودن سهام مديريتي شركت هاي ديگر خود فعاليت عملياتي نيز دارند مانند شركت ايران خودرو يا سايپا يا بانك پارسيان و اقتصادنوين. 

به گفته اين دانشجوي دكتري مديرت مالي دانشگاه تهران، شركت هاي سرمايه گذاري به سرمايه گذاري ثابت، متغير و غيرفعال تقسيم مي شوند و تفاوتي كه بين آنهاست اين است كه شركتهاي سرمايه گذاري متغير داراي سرمايه متغير هستند و هر روز واحد صادر مي كنند يا بازخريد مي كنند اما سرمايه شركتهاي سرمايه گذاري ثابت، ثابت است. 

نبي زاده افزود: ارزش واحدهاي صادره شركت هاي سرمايه گذاري متغير برابر با خالص ارزش دارايي هاي روز آن شركت است ولي ارزش سهام شركت هاي با سرمايه ثابت را عرضه و تقاضا مشخص مي كند كه اين قيمت مي تواند بالاتر يا پايين تر از خالص ارزش دارايي ها باشد، بنابراين آنچه كه در بورس ما در مورد ارزش ذاتي شركت هاي سرمايه گذاري و هلدينگي (NAV ) جا افتاده، اشتباه است زيرا همانطور كه اشاره شد شركت هاي سرمايه گذاري مي توانند بيش از NAV نيز معامله شوند كه اين نسبت مي تواند به 4عامل ارتباط داشته باشد. 

وي ادامه داد: اولين عامل مربوط به اين است كه شركت هلدينگي است يا سرمايه گذاري. به نظر مي رسد نسبت رايج در بورس ما كه حدود 70 درصد NAV با انحراف معيار 5 درصد است، غلط است، زيرا اين نسبت براي شركتي مانند معادن و فلزات و سرمايه گذاري صنعت و معدن يا سرمايه گذاري پرديس يا حتي سرمايه گذاري ملي ايران برابر نيست چون معادن و فلزات يا غدير يا اميد در تركيب پرتفوي شركت هايي را دارند كه مالك بيش از 20 درصدي سهام آنها هستند. 

اين كارشناس دومين عامل را به نوع صنعتي كه شركت هاي هلدينگي در آن وارد شده اند، دانست و گفت: براي نمونه نسبتي كه براي NAV سيمان فارس و خوزستان در نظر گرفته مي شود با نسبتي كه براي معادن و فلزات و اميد و غيره در نظر گرفته مي شود يكي نيست زيرا در تركيب هلدينگ فارس و خوزستان بيشتر شركتهاي سيماني قرار دارند كه چشم انداز روشني ندارند اما در تركيب شركتي مانند معادن و فلزات شركت هاي معدني و ملي مس و فولادي قرار دارند. يا در سرمايه گذاري اميد كه بيش از 75 درصد ارزش بازار پرتفوي آن، شركت هاي معدني هستند كه پيش بيني ها نشان مي دهند كه آينده آنها درخشان است. 

نبي زاده افزود: كيفيت سودآوري هم ديگر عامل است. شركت هاي سرمايه گذاري يا هلدينگي كه زير مجموعه آنها سود با كيفيت ايجاد مي كند داراي نسبت NAV بيشتري هستند تا شركتهاي سرمايه گذاري يا هلدينگي كه زيرمجموعه آنها سود بدون كيفيت ايجاد مي كنند. مثلاً نسبت NAV شركت سرمايه گذاري رنا از نسبت NAV شركت سرمايه گذاري البرز كمتر است. 

وي چهارمين عامل را مربوط به متفاوت بودن اين نسبت ها در دوران ركود و رونق بازار اعلام كرد و گفت: در دوران رونق اين نسبت بيشتر از دوران ركود است. 

نبي زاده در خاتمه اظهار داشت: با توجه به موارد ذكر شده مي توان نتيجه گرفت نسبت NAV براي شركت هاي هلدينگي در صنايع پيشرو بايد به مراتب بيش از نسبت رايج در بازار يعني 70درصد باشد كه بستگي به ديدگاه سرمايه گذاران مي تواند بين 70 تا 100 درصد و حتي بيش از 100درصد نيز باشد.