روند خصوصی سازی به شوخی سازی تبدیل شده است !

طی سال جاری در حالیکه با تداوم رشد قیمت سهام و جهش فزاینده شاخص های بورس ، بازار سرمایه در کانون توجه اکثر سرمایه گذاران داخلی و خارجی قرار گرفته برخی از کارشناسان با نگاهی به حجم و ارزش معاملات بازار سهام معتقدند رشد شاخص های آن در حال حاضر نمی تواند معرف یک عقبه و پشتوانه برای رشد اقتصاد کشور در شرایط فعلی باشد .

در این زمینه غلامحسین دوانی ، عضو انجمن حسابداران خبره ایران در گفتگو با خبرنگار بورس نیوز با بی رویه دانستن افزایش فعلی شاخص کل بورس ، اظهار داشت : رشد کنونی بازار سهام ناشی از تک محصولی بودن بازار پول و سرمایه است، چرا که به دلیل رکود بازار مسکن و از طرفی متصور نبودن رقیب جدی برای بازار سرمایه شاهد هستیم بخش عمده ای از منابع مالی کشور به سمت بازار سهام سرازیر شده و این در حالی است که بازیگران اصلی این بازار عمدتاً نهادهای عمومی و شبه دولتی بوده و شاید بیانگر واقعیت موجود نباشد بنابراین همسو با اظهار نظر اخیر مدیران سازمان و شرکت بورس رعایت جانب احتیاط در معاملات به سهامداران خرد تأکید می شود .

سال بحرانی شرکت ها سال 1390

رییس هیأت مدیره موسسه حسابرسی دایا رایان با بحرانی خواندن روند سودآوری شرکت ها و صنایع بورسی در سال مالی آینده ، افزود : هر چند به لحاظ تأمین بخش عمده ای از موجودی و مواد اولیه شرکت ها ، تبعات ناشی از تحریم های بین المللی اثرات چندانی در بودجه سال مالی جاری آنها نداشت اما با گسترده شدن دامنه تحریم ها و افزایش هزینه های ناشی از ترانزیت منابع پولی به آنسوی مرزها مشکلات فزاینده ای برای شرکت ها در سال آینده بوجود می آید و این در حالی است که ریسک ناشی از افزایش هزینه های انرژی نیز به تدریج در بودجه های سالیانه آنها نمایان خواهد شد .

بودجه مالی شرکت ها در انتظار اعلام بودجه دولت

وی با اشاره به تعلل دولت در بررسی بودجه پیشنهادی سال 90 به مجلس ، اعلام بودجه های سال مالی آینده شرکت های بورسی را منوط به زمان ارایه بودجه کل کشور دانست و افزود : تا زمانیکه صنایع نفتی و پتروشیمی کشور پیش بینی دقیقی از صورت مصارف ارزی و مبنای فروش صادراتی خود ارایه ندهند ، دولت قادر به ارایه بودجه انتظاری کشور در سال آینده نخواهد بود و از سوی دیگر تا زمانی که دولت بودجه را به مجلس ارایه ندهد ارایه بوجه شرکتها کار دشورای است که دقت لازم را ندارد .

عدم گسترش بازار

به گفته دوانی عدم رقابت واقعی در بازار سهام و همخوانی نداشتن سود پیش بینی شده شرکت ها با ارزش ذاتی سهام ،حاکی از عدم تناسب قیمت های فعلی در بازار سهام است و این در حالی است که علیرغم رشد ريالی ارزش بازار ، حجم سهام واگذار شده از سوی خصوصی سازی نشاندهنده گسترش ابعاد بازار سهام و عرضه سهام به بخش خصوصی نیست .

تغییر نام خصوصی سازی به شوخی سازی

این حسابرس معتمد بورس با اشاره به اینکه طی سالیان اخیر دولت تنها به میزان 76 میلیارد دلار از داراییهای خود را به بخش خصوصی واگذار کرده ، از روند واگذاری ها در کشور با عنوان شوخی سازی یاد کرد و گفت : طی 10 سال اخیر نسبت بودجه شرکت های دولتی به درآمدناخالص داخلی (GDP) کشور نه تنها با کاهش مواجه نشده بلکه با رشد نیز همراه بوده است لذا این امر نشان می دهد علیرغم آنکه گفته می شود بیش از 70 میلیارد دلار سهام شرکت های دولتی به بخش خصوصی واگذار شده اما آمار موجود نشان می دهد دولت تا حد زیادی بزرگتر شده که بسیار نگران کننده است .

وی با اعتقاد به توقف روند خصوصی سازی در صورت تهدید رفاه اجتماعی جامعه ، روند 5 ساله خصوصی سازی تا پایان سال 88 را خاطر نشان شد و افزود : طی این دوره حدود 67 هزار میلیارد تومان از دارایی های دولت واگذار شده که معادل 94 درصد آن در دولت فعلی و پس از ابلاغ سیاست های اصل 44 قانون اساسی بوده است .

افزون بر این در حال حاضر هیچ گونه مستندی در مورد افزایش بهره وری از بابت منابع واگذار شده و نیز بهبود شاخص بهره وری کل وجود نداشته تا بتوان براساس آن قضاوت کرد که آیا خصوصی سازی در کشور منجر به رشد رفاه اجتماعی شده یا خیر ؟

سهم 10 درصدی بخش خصوصی از واگذاری ها

این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد : از این حجم سهام واگذار شده حدود 34 هزار میلیارد تومان به عنوان سهام عدالت و 21 هزار میلیارد تومان از طریق بورس که شامل هشت هزار میلیارد تومان سهام مخابرات و 11 هزار میلیارد تومان بابت رد دیون دولت به نهادهای عمومی و شبه دولتی می باشد ، عرضه شده است .

از اینرو تنها 10 درصد از حجم واگذاری ها به بخش خصوصی ارایه شده که نشان دهنده موفق نبودن روند خصوصی سازی در چارچوب و اهداف مورد نظر آن می باشد .

ممنوعیت معاملات چرخشی در قانون تجارت

دوانی با اذعان به اینکه آمار و ارقام و روند شاخص های فعلی بورس نمی تواند بیانگر چشم انداز اقتصاد  کشور باشد با اشاره به معاملات اخیر دو شرکت خودرو ساز و زیر مجموعه های ان در بازار ،بستر سازی و بر چیده شدن انحصار در بازار سرمایه را لازمه اصلی پیشبرد صحیح خصوصی سازی کشور و دانست و اذعان کرد : طبق قوانین بورس و قانون تجارت معاملات چرخشی در سهام شرکتهای بورسی ممنوع بوده و باید دانست که یکی از عوامل سقوط بورس در سالهای 76 و 84 نیز این مسئله بوده است.