رفتار سازمان بورس ، طرح هدفمندی یارانه ها ، احتیاط شرکت ها
بازار بورس در روز دوشنبه 89.12.09 روندی منفی داشت و شاخص کل با 236 واحد کاهش به رقم 21 هزار و 663 واحد رسید .
حمید افتخاری ، کارشناس ارشد بازار سرمایه در گفتگو با خبرنگار بورس نیوز گفت : از لحاظ دوره زمانی و با ورود به اسفند ماه و زمان شناسایی سود توسط شرکت های سرمایه گذاری، روندی که بازار در پیش گرفته ، منطقی و طبیعی است ؛ اما نکته ای که شرایط موجود در بازار سال جاری را از سال گذشته متمایز کرده ، اجرای قانون هدفمندی یارانه ها، تحولات منطقه و نیز وجود حجم نقدینگی بالا و عدم تحلیل صحیح افرادی است که تخصص لازم را از بازار سرمایه ندارند و با دیدن کوچکترین روند منفی در بازار رفتار هیجانی از خود نشان می دهند و اقدام به فروش هیجانی می کنند .
افزایش تعداد افراد حقیقی که کمتر رفتار تحلیلی از خود در خرید و فروش بازار نشان می دهند، نگاه کوتاه مدت کارگزارانی که برای ایشان خرید و فروش می کنند در سال جاری سبب شده که هم در بازار مثبت و هم در بازار منفی خرید و فروش هیجانی از سوی ایشان شاهد باشیم .
آغاز روند روبه رشد شاخص از اواخر اسفند ماه
وی در ادامه افزود : در حال حاضر بازار روندی اصلاحی داشته و انتظار می رود این روند تا آخر اسفند ماه و با شدت کمتری ادامه یابد که البته این اصلاح بیشتر در سهامی خواهد بود که در این مدت به صورت کامل اصلاح نشده اند. در این فضا ، مسایل سیاسی و اقتصاد جهانی نیز تأثیر گذار بوده و اگر فضای سیاسی و اقتصادی کشور و نیز اقتصاد جهانی با ثبات باشد ، بازار از انتهای سال جاری روند رو به رشد خود را آغاز خواهد کرد و طی 10 الی 15 روز آینده شاهد نوسان در بازار خواهیم بود . نکته ای که رفتار هیجانی را در بازار شدت بخشیده نگاه بدبینانه شرکت ها به سال 90 با توجه به قانون هدفمندی یارانه ها و شفاف نبودن فضا در سال آینده و به تبع آن افزایش هزینه های شرکت ها و عدم افزایش قیمت محصولات آنها ، بوده است .
چرا که شرکت ها افزایش هزینه های خود را در پیش بینی بودجه سال مالی آتی لحاظ کرده اند ولی با توجه به اینکه دولت اجازه افزایش قیمت محصولات را نداده ، افزایش نرخ محصولات چندان در بودجه ها در نظر گرفته نشده است چرا که شرکت ها در خصوص امکان افزایش نرخ فروش خود دچار ابهام بوده اند.
دلایل شکل گیری هیجان منفی در بازار
افتخاری ، حضور افراد غیر متخصصی که تحلیل صحیحی از بازار بورس ندارند و نقدینگی سرگردان خود را وارد بازار می کنند یکی از دلایل هیجان منفی در بازار بر شمرد و افزود : برخی از سرمایه گذاران با نگاه نادرستی که دارند ، به محض آنکه مشاهده می کنند یک سهام با صف خرید و یا فروش مواجه است ، اقدام به معامله می کنند .
دلیل دیگری
که بر بازار تاثیر قابل توجهی گذاشته است اتفاقاتی است که در گروه تجهیزاتی ها
افتاده است . برای مثال شرکت صدرا بر خلاف پیش بینی بازار با اعلام سود 4 تومانی
خود در پیش بینی سال 90 ، اطمینان موجود در بازار را سلب کرده و سایر شرکت های این
گروه نیز بودجه محافظه کارانه ارایه دادند و چانه زنی با دولت (برای گرفتن امتیاز
بیشتر) ، عدم شفافیت در ارایه بودجه به دلیل تحریمهای بین المللی را ملاک کار خود
قرار داده اند .
این اقدامات باعث شد که بازار نسبت به سهام تجهیزاتی ها بدبین شود. به طور مثال می توان به فضایی که برای ماشین سازی اراک طی روزهای اخیر اتفاق افتاد توجه نمود. تقریباً می توان مطمئن بود که یکی از عوامل اجرای پل خلیج فارس فاراک خواهد بود اما به دلایل سیاسی و برای دور زدن تحریم این شرکت مجبور به عدم پیش بینی سود این پروژه شده است امری که توسط بازار به مفهوم عدم مشارکت این شرکت در این پروژه تلقی شده که تصور نادرستی است. به نظر می رسد تحلیلگران بازار می باید با درک فضای سیاسی حاکم بر شرکت ها با ارایه تحلیل های درست (که این مناسبات موجود در آنها با ظرافت رعایت شود) بازار را از رفتار های هیجانی دور کنند.
وی در ادامه سازمان بورس را نیز در شکل گیری چنین فضایی دخیل دانست و افزود : بسته بودن نمادها به مدت طولانی ریسک بازار را بالا برده است و سهم هایی که اخیرا درگیر توقف شده بودند از روند بازار جا ماندند و همین امر سبب فروش هیجانی توسط سهامدارانشان پس از بازگشایی شد ؛ به عنوان مثال نماد خودرویی ها که مدت طولانی متوقف شدند مشخص نشد که برای چه متوقف شدند و چه اطلاعات جدیدی ارایه نمودند که بازگشایی شدند.
این رفتار ناظر بازار متاسفانه به گسترش نا اطمینانی در بازار منجر شده است. البته بنده قبول دارم که فضای سیاسی حاکم مانع انجام برخی رفتارهای نظارتی و اطلاع رسانی شفاف می شود اما توان ناظر بازار اتفاقاً باید در این زمانها به کمک سهامداران باید بیاید نه اینکه رفتارهای ایشان به ضرر سهامداران خرد بیانجامد. امیدواریم به مرور با افزایش کارایی بازار شاهد بازار بهتری در آینده باشیم .