وعده هاي اقتصادي دولت و خوشبيني هاي اقتصادي سال 90
رئيس جمهور سال 89 را سالي سرشار از موفقيت براي ملت ايران خواند و تاكيد كرد كرد كه سال 90 هم در ادامه سال 89 سال جشنهاي بزرگ در بخشهاي گوناگون خواهد بود.
احمدي نژاد پيشرفتهاي عظيم علمي و فناوري و سرمايه گذاريهاي گسترده صنعتي، خدماتي و كشاورزي و كارهاي بزرگ عمراني و تاسيسات زير بنايي را از جمله برنامههاي دولت در سال 90 برشمرد و ادامه داد: ايجاد 2.5 ميليون شغل كه كمتر از نيمي از آن براي كساني است كه در نوبت اشتغال هستند افزايش بيش از 40 درصدي صادرات غير نفتي، گسترش برنامه مسكن مهر، بهسازي روستايي و عمراني شهري از برنامههاي مهم دولت در سال جاري است.
پيگيري برنامههاي گسترده فرهنگي مصوب سفرهاي استاني و كاهش هزينههاي مصرفي و افزايش هزينههاي سرمايهاي ديگر مواردي بود كه احمدي نژاد از آنها به عنوان برنامههاي دولت در سال 90 نام برد و ضمن تاكيد بر پيگيري طرح تحول اقتصادي گفت: برنامه هدفمند كردن يارانهها با گستردگي هر چه بيشتر ادامه پيدا ميكند و به لطف خدا اصلاح سيستم مالي و مالياتي و اصلاح سيستم بانكي امسال آغاز خواهد شد.
اين سخنان محمود احمدينژاد درباره مسائل اقتصادي ، هم اميدوار كننده بود و هم هشدار دهنده. اميدوار كننده براي ملت چرا كه بالاخره حجمي از نقدينگي عظيمي كه در ماههاي پاياني سال توليد شد تا حد زيادي به سمت بازار بورس سرازير شده است و رشد هر روزه بورس هم نشانهاي از جذب نقدينگي است، بنابراين دستكم به صورت كوتاه مدت خطر هجوم نقدينگي به ساير بازارها منتفي است اما در عين حال هشدار دهنده براي دولت، كه گمان نكند چنين روندي به صورت قطعي ادامه خواهد داشت و هر لحظه ممكن است وضعيت تغيير كند.
در 26 اسفندماه سال گدشته خبري از سوی شورای پول و اعتبار منتشر شد كه حكايت ازاز کاهش نرخ سود سپرده ها در سال 1390 می داد و سخنان رئيس جمهور نيز تاييدي بر اين خبر بود.
خلاصه خبر اين بود: «سود سپرده های یک ساله 12 و نیم درصد، 2 ساله 13 درصد، 3 ساله 13 و نیم درصد، 4 ساله 14 و سرانجام 5 ساله به میزان 15 درصد به صورت علی الحساب تصویب شد».
کاهش نرخ سود سپرده ها به عنوان یکی از ابزارهای پولی از سوی بانک مرکزی زمانی اتخاذ می شود که دولت به دنبال اتخاذ سیاستهای انبساطی است و این مسئله نشان داد تغییر سیاست انقباضی پولی که چندسالی است در دستور بانک مرکزی بوده در اولین سال اجرای واقعی برنامه هدفمندسازی یارانه ها با چرخشی 180 درجه به سمت سیاستهای انبساطی تغییر جهت پیدا کرده است.
این تغییر جهت به این دلیل صورت گرفته است که دولت برای اجرای قانون هدفمندسازی یارانه ها باید از بخش تولید حمایت به عمل آورد و با توجه به رکود سرمایه گذاری در سالهای 88 و89 که البته بانک مرکزی حاضر به انتشار ارقام آن نشده است بخش تولید به شدت با کمبود نقدینگی مواجه شده و البته در کنار کاهش سرمایه گذاری سایستهای انقباضی دولت برای مهار تورم در این سالها در عمل باعث فرار نقدینگی از بازار و عرصه فعالیت های تولیدی شده است.
شاهد این کمبود نقدینگی نرخ چکهای برگشتی است که برای نخستین بار طی دهه هشتاد دو رقمی شده و در سال 89 به حدود 12 درصد رسیده است (البته تا آخرین امارهای منتشر شده مربوط به پایان دی ماه سال89)
شمس الدین حسینی در مصاحبه ای که خبرگزاری ایرنا در روز 14 فرودین به نقل از وی منتشر کرد عنوان كرد: افزایش تسهیلات دهی بانکها در سال جاری امری طبیعی است و بانک ها به عنوان واسطه ای پولی در کشور منابع را تجهیز و سپس در قالب تسهیلات به جامعه ارایه می کنند.
وزیر اقتصاد افزود: بر اساس تصمیم شورای پول و اعتبار، نرخ سود یک ساله سپرده گذاری در نظام بانکی، برای سال جدید از 14 به 12.5درصد کاهش یافت و متناسب با آن، نرخ سود مابقی بخشها هم تعدیل خواهد شد.
به هر شکل نگاهی به نرخ سود سپرده های مدت دار نشان می دهد که این نرخ طی سالهای 86 تا 89 تقریبا ثابت مانده است ولی در سال 90 به ناگهان این نرخ حدود 3 درصد کاهش پیدا کرده است.
در عين حال مشكل بيكاري نيز هنوز بر جاي خود باقي است و با وجود سخنان رئيس جمهور هنوز معلوم نيست اين تعداد شغل ايجاد شده كجاست كه هنوز از تعداد بيكاران كم نشده است.
شاید بتوان آغاز فعالیت و جلسات شورای عالی اشتغال در سال گذشته را سرآغازی در برنامه ریزی های اشتغالی کشور دانست چرا که سال گذشته تصمیم گرفته شد در مجموع استان های کشور 1 میلیون و 100هزار فرصت جدید شغلی را ایجاد کنند.
پس از آن بود که وظایفی توسط شورای عالی اشتغال به عهده استان ها برای ایجاد فرصت های جدید شغل گذاشته شد و بر همین اساس نیز وزارت کار چند ماه مانده به پایان 89 اعلام کرد که استان ها توانسته اند مشاغل جدیدی را که شورای عالی اشتغال ایجاد آن را بر عهده آنها گذاشته بود، محقق کنند.
اما نه استان ها و نه شخص وزیر کار در هیچ یک از گزارشات خود در تحقق وعده ایجاد فرصت های جدید شغلی، جزئیات اشتغال زایی، وضعیت استان ها، میزان فرصت های ایجاد شده در استان ها، گزارشی از بهبود بیکاری در کشور از محل ایجاد فرصت های جدید شغلی ارائه نکردند و در هر مقطعی از زمان فقط به اعلام ایجاد مشاغل جدید بسنده کردند.
دولت مردان نبايد رشد روزافزون شاخصهاي بورس را نشانه در كنترل بودن ساير شاخصهاي اقتصاد چون تورم، بيكاري و رشد اقتصادي بدانند و بايد توجه كنند كه خوش خيال بودن و نداشتن برنامه منسجم براي مهار تبعات سياستهاي انبساطي ميتواند منجر به تركيدن حباب احتمالي بورس و هجوم نقدينگي به ساير بازارها شود كه در چنين شرايطي موفقيتهاي اول سال در بازار بورس هم به سرعت به بوته فراموشي سپرده خواهد شد و اقتصاد كشور را گرفتار دورهاي از تورم و ركود خواهد كرد.