فرمول قيمتگذاري معاملات آتي سكه و اثرپذيري از تحولات كشورهاي همسايه
احمد رضايي در گفت و گو با خبرنگار اقتصادي فارس درباره وضعيت سكه در معاملات آتي اظهار داشت: هميشه در بورس كالاي ايران روند معاملات آتي سكه طلا تحت تأثير بازار جهاني بوده و رشد آن بستگي به پارامترها و ابزارهاي مختلفي دارد.
وي درباره اين عوامل افزود: حضور عرضه كنندگان سكه به طور فعال در معاملات نقدي از جمله عواملي است كه در رشد معاملات آتي نقش مهمي دارد و به پشتوانه آن معاملات آتي در بورس كالا روشنتر و شفافتر انجام ميشود.
مدير قرار دادهاي مشتق كالايي بورس كالا درباره چگونگي محاسبه قيمت سكه در معاملات آتي بيان كرد: معاملات آتي از فرمول خاصي در دنيا پيروي ميكند كه فرمول و تئوريهاي آن در كتابهاي مالي ذكر شده ولي فرمول تعيين قيمت در معاملات فيوچر در سكه يا كالاهاي ديگر فرقي نميكند.
رضايي گفت: قيمت معاملات آتي برابر است با قيمت فعلي دارايي پايه × 2.72 (عدد نپر) به توان نرخ بهره و زمان باقي مانده تا سر رسيد قرارداد. البته متغييرديگري در اين فرمول براي برخي كالا ها لحاظ ميشود كه اصطلاحاً به آن cost of carry ميگويند و در فرمول با D نشان داده ميشود. وي افزود: اصل فرمول Futures price=[(S+D)e]^rt بوده كه f قيمت آتي، S قيمت فعلي دارايي پايه، D هزينه انبار داري و هزينه هاي ديگر مثل بيمه است، E عدد ثابت نپر، R نرخ بهره و T زمان باقي مانده تا سررسيد است.
وي با بيان اينكه قرادادهاي آتي ميتواند ماهانه، دو ماهه، سه ماهه يا سالانه باشد، تصريح كرد: براي محاسبه قيمت سكه نرخ فعلي آن را در 2.72 ضرب مي كنيم و آن را به توان نرخ بهره و زمان باقي مانده ميرسانيم. زمان باقي مانده تا سررسيد نيز اگر يك ماهه باقي مانده باشد به صورت يك بر روي 12 يا 30 بر روي 365 روز محاسبه ميشود.
رضايي با تأكيد بر اينكه افراد فعال در اين نوع قراردادها بايد به همه اين مسائل آگاه باشند، خاطر نشان كرد: براي برخي كالا ها كه حجيم بوده و نگهداري آنها هزينه دارد براي محاسبه قيمت در اين فرمول عددي را به عنوان هزينه انبار داري در نظر ميگيرند كه نحوه محاسبه آن در فرمول ذكر شده است.
مدير قراردادهاي مشتق كالايي تصريح كرد: مسائل ديگري نيز ممكن است در قيمت ها تأثير گذار باشد از جمله ميزان تقاضا براي داشتن يك كالا است. بنابراين براي داشتن كالايي كه دستيابي به آن سخت است هزينه بيشتري بايد پرداخت كرد.
وي در پاسخ به اين سؤال كه افزايش قيمت سكه در بازار آزاد چه اثري بر روي معاملات آتي دارد، خاطر نشان كرد: قيمت هاي نقدي و آتي بر روي يكديگر اثر تكميلي دارند يعني گاهي وضعيت سكه نقدي بر روي قيمت سكه در معاملات آتي اثر دارد و گاهي اين مسئله بر عكس ميشود.
اين مقام مسئول بيان كرد: اگر عرضه سكه در بازار نقدي زياد باشد بر روي قرارداد آتي اثر كاهشي خواهد گذاشت يعني قيمت بازار نقد ميتواند به عنوان سيگنالي براي كاهش قيمت سكه در معاملات آتي تلقي شود و اگر احساس شود بازار نقدي سكه با كمبود مواجه است قيمتها رو به بالا و صعودي رفته و به تبع آن معاملات آتي نيز با افزايش قيمت روبهرو خواهد شد.
رضايي با بيان اينكه كاهش يا افزايش كالاهاي بورسي بويژه طلا و نفت خام به عوامل زيادي بستگي دارد، گفت: جنگ، انقلاب ها، حملات تروريستي، كشمكش هاي سياسي بين دولتهاي متخاصم، تحريم ها، بحران، اعتصابات، كمبود عرضه، افزايش تقاضا و يا بالعكس ، بحرانهاي اقتصادي، وضعيت آب و هوا، پخش شايعات و اخبار دروغ در بازار، دلال بازي يا speculating در بورسها از موارد اصلي در تأثير گذاري قيمتهاي نقدي و يا آتي هستند و باعث حركت مصنوعي قيمتها ميشود.
مشاور مدير عامل بورس كالا تصريح كرد: بر اين اساس دولتهاي قدرتمند و يا كساني كه كالائي را بطور انحصاري در دست دارند، مي توانند روند قيمتها را در بازار تعيين كنند نحوه قيمت گذاري طلا در دنيا كه به price fixing معروف است، روزانه دو بار قيمت در دنيا در يك كميته به شكل كه صبح ها در انگليس عصرها در آمريكا تعيين ميشود.
وي با اشاره به اينكه اين روش 60 سال است كه در كشورهاي غربي اعمال مي شود. نحوه قيمي گذاري به اين شكل است كه 5 بانك عمده دنيا كه خريد و فروش طلا مي كنند، كارگزاران خود را براي خريد و فروش طلا و تعيين قيمت به آن كميته ميفرستند مثلاً يكي از بانكها بعنوان خريدار مي گويد: 100 كيلو طلا با قيمت هر انس 1400$ نياز دارد، فروشنده نيز اعلام ميكند300 كيلو طلا با قيمت هر انس 1420$ ميفروشد.
در ادامه مسئول جلسه به اعلام مي كند آيا با 1415 $ عملي نيست؟! و در پايان قيمت با 1417$ عملياتي مي شود. بقيه خريداران يا فروشندگان وارد بازار شده و به مبادله مي پردازند و اين قيمت را به سراسر دنيا اعلام مي كنند.
رضايي در واكنش به آخرين سؤال كه چه پيشبيني از آينده قيمت سكه داريد، اظهار داشت: به طور كلي معاملات آتي بورسهاي دنيا معاملات پر ريسكي است و افراد معامله گر بايد حرفه اي بوده و فن شناگري در بازارهاي آتي را خوب بلد باشند تا امواج كاهش يا افزايش قيمتهاي بازار آنها را غرق نكند.