مسئولان از مكانيزم بورس براي ايجاد تعادل در بازار سكه استفاده كنند
به گزارش خبرنگار اقتصادي فارس، با افزايش قيمت سكه و ايجاد حباب 50 هزار توماني از يك هفته قبل بانك مركزي اقدام به عرضه سكه در برخي از شعب بانك ملي كرد و توانست با اين اقدام تا حد زيادي تعادل را به بازار طلا بازگرداند، هر چند با وجود تمام تلاشها بازار سكه نيز دستخوش نظام دو نرخي شده است.
اين اتفاقات در حالي رخ داد كه انتظار ميرفت با افزايش نرخ بهره در آمريكا قيمت طلاي جهاني كاهش يابد، اما چهارشنبه شب هفته گذشته ساعت 8:30 دقيقه به وقت ايران كنفرانش بانك مركزي آمريكا شروع شد، در اين جلسه نرخ بهره تغييري نكرد و ثابت ماند.
تحليل فرزان سهراي كارشناس مسائل بين الملل در خصوص اثر اين تصميمات بر روي قيمت جهاني طلا و اثر آن بر روي بازار ايران به شرح زير است:
*تصميمات بانك مركزي آمريكا و افزايش قيمت طلاي جهاني
فارس: چه مسائلي در كنفرانس بانك مركزي آمريكا مطرح شد؟
سهرابي: بانك مركزي آمريكا در خصوص نرخ بهره تغييري ايجاد نكرد و اين نرخ را ثابت نگه داشت. فدرال رزرو اعلام كرد تا تا پايان سال 2011 تغييري در اين نرخ ايجاد نميكند ولي در سال 2012 اين نرخ افزايش خواهد يافت.
فارس: اين مسائل چه اثري بر روي اقتصاد اين كشور مي گذارد؟
سهرابي: با ثابت نگه داشتن نرخ بهره تورم (CPi) و شاخص قيمت توليد كننده(PPi) افزايش مييابد. همچنين قيمت كالاهاي اساسي و فلزات گرانبها از جمله طلا افزايش خواهد يافت.
اين مسائل و تصميمات اتخاذ شده بر روي بازار جهاني اثر گذار است و باعث افزايش قيمت كالا هاي اساسي، سهام و كاهش ارزش اوراق بهادار مثل اوراق مشاركت و خزانه داري آمريكا خواهد شد.
مسئولان بانك مركز آمريكا همچنين در كنفراس خبري از ادامه سياست هاي بانك مركزي از ماه june، افزايش قيمت نفت و گاز و تصميم به كاهش واردات نفت خبر دادند.
فارس: اين اتفاقات چه اثري بر قيمت طلاي جهاني خواهد داشت؟
سهرابي: با توجه به اين تصميمات، پيشبيني افزايش قيمت جهاني طلا در حداكثر 10 روز آينده و رسيدن آن به 1620 دلار وجود دارد، همچنين، تا پايان 2011 اين نرخ به 2000 دلار خواهد رسيد. همچنين اين مسائل باعث كاهش ارزش شاخص دلار تا سطح 70-69 و كاهش رشد ناخالص ملي تا سطح 1.8 تا 1.9 نيز ميشود.
افزايش قيمت جهاني از ساعت 11 شب چهارشنبه به وقت تهران با 23 دلار افزايش شروع شد و در روز گذشته نيز به 1560 دلار رسيد.
فارس، تا پايان 2011 قيمت جهاني طلا رو به افزايش است؟
سهرابي: پس از اينكه نرخ جهاني به 1600 دلار برسد براي مدتي، شروع به اصلاح قيمتي تا 1470 دلار ميكند.
فارس: با توجه به اثري كه قيمت جهاني طلا بر روي بازار داخل دارد، چه پيش بيني از وضعيت آن در كشور داريد؟
سهرابي: وقتي قيمت جهاني طلا افزايش يابد قيمت آن در داخل نيز افزايش مييابد و تنها چيزي كه ميتوان گفت اين است كه بانك مركزي ايران خود را براي يك افزايش قيمت مجدد آماده كند، زيرا بازار دوباره شاهد هجوم مردم براي خريد خواهد بود، بنابراين بايد اين وضعيت را كنترل كند تا مجدد باعث ايجاد حباب قيمتي نشود.
همچنين قيمت نفت نيز پنجشنبه از 113 دلار عبور كرد.
* بورس بهترين ابزار براي جلوگيري از افزايش قيمت سكه
فارس: سال گذشته بورس كالا به دنبال عرضه نقدي سكه بود ولي با وجود موافقت اوليه بانك مركزي براي اين كار، پس از مدتي با اين اقدام مخالفت كرد و عرضه نقدي سكه در بورس كالا مسكوت ماند. اگر اين اقدام محقق ميشد چه اثري داشت؟
سهرابي: اگر سكه چه به صورت نقدي چه به صورت عادي از سوي بانك مركزي در بورس كالا به صورت نامحدود عرضه ميشد قيمت ها بر اساس قيمت جهاني حركت ميكرد و حباب در آن بوجود نميآمد. زيرا در بورس كسي نميتواند رانت يا جو ايجاد كند و قيمت در اختيار همه قرار دارد و هر فردي كه قصد خريد داشته باشد مي تواند تقاضاي خود را به 60 كارگزار ارائه دهد.
بر اين اساس، براي كنترل قيمت سكه علاوه بر اينكه بانك كارگشايي و شعب بانك ملي ميتواند سكه عرضه كنند، بورس نيز ميتواند عرضه كننده قيمت سكه از سوي بانك مركزي باشد،
فارس: آيا موردي وجود داشته كه مكانيزم بورس بتواند قيمت ها را كنترل كند؟
سهرابي: بله ،در عرضه محصولات پتروشيمي به عنوان يك كالاي استراتژيك.، دولت در چند ماه گذشته از طريق بورس توانست از افزايش قيمت محصولات پتروشيمي جلوگيري كند،بنابراين بورس يك راهكار بسيار مناسب براي جلوگيري از افزايش قيمت است. افرادي كه درباره چگونگي عرضه سكه تصميمگير هستند، ميتوانند به هر ميزان سكه را به صورت آزمايشي در بورس كالا عرضه كنند و نتيجه آن را ببينند.
در حال حاضر با توجه به تصميمات بانك مركزي آمريكا كه باعث افزايش قيمت طلاي جهاني شد و بازار داخل نيز از آن اثر گرفت ، ميتوان بورس را ابزاري براي جلوگيري از ايجاد مجدد حباب قيمتي سكه استفاده كرد.
فارس: چرا بانك مركزي مخالف با عرضه نقدي سكه يا آتي آن در بورس كالا است؟
سهرابي: بانك مركزي مخالف نيست، زيرا او ميخواهد سكه خود را بفروشد، ولي عدهاي كه اين كار منافع آنها را به خطر مياندازد، از انجام اين كار ناراضي بوده و اجازه عرضه در بورس كالا را نمي دهند.
فارس: بورس به چه شكل عمل مي كند كه مي توان از آن به عنوان يك ابزار براي جلوگيري از قيمت استفاده كرد؟
سهرابي: تجربه نشان داده عرضه هر كالايي در بورس از افزايش قيمت جلوگيري ميكند، زيرا بورس مكانيزم خاصي براي فروش دارد و مانند بانك كارگشايي نيست كه در يك جلسه عرضه 15 هزار تومان قيمتها افزايش يابد و اين نيز به دليل نحوه فروش سكه به صورت حراج است.
در حالي كه در بورس روزانه تنها دو درصد قيمتها اجازه رشد دارند و پس از اينكه اين دو درصد رشد را كرد، ناظر تالار اجازه معامله نمي دهد، همچنين، ميزان عرضه نيز تقسيم ميشود يعني اعلام ميشود كه امروز هزار بسته 10 تايي سكه عرضه ميشود و اين ميزان بين خريداران تقسيم خواهد شد، بنابراين قيمتها افزايش نمييابد.
بورس داراي مكانيزمهايي است كه در كشورهاي پيشرفته براي كنترل قيمت از آن استفاده ميشود و بانك مركزي مي تواند از طريق معاملات آتي در بورس از هيجان قيمت سكه جلوگيري كند.
فارس: اين روش براي عرضه تا چه حد مؤثر خواهد بود؟
سهرابي: به نظر من بانك مركزي براي كنترل قيمت صرفا ميتواند از بورس استفاده كند،اين نحوه عرضه در بانك كارگشايي كمكي به كاهش و كنترل قيمت نميكند در حالي كه عرضه سكه در بورس باعث ميشود قيمتها به شدت كنترل شود.مسئولان وقتي با مشكلي روبهرو ميشوند آخرين راه حل را بورس ميدانند ولي در همه جاي دنيا بورسها مرجع قيمتگذاري در بازار آزاد هستند.
فارس: عرضه سكه در بورس چه مزايايي دارد؟
سهرابي: بورس با كارگزاران رسمي كه شوراي اقتصاد آنها را تاييد كرده و ضمانت نامههايي كه بانك مركزي چگونگي آن را تعيين ميكند در بورس حضور دارند و دلال سركوچه نيستند، بنابراين همه مسائل براي عرضه در بورس قانوني است ولي چرا اين كار را انجام نميدهند مشخص نيست.حتي كارگزاران ميتوانند بخشي از كارمزد را به اولين عرضه كننده تخفيف دهند.
يكي از مزاياي بورس شفافيت است زيرا درآمدها، كارمزدها و ماليات در بورس كالا كاملا مشخص است ولي مكانيزم و نوع حراج بانك كارگشايي خود باعث تحريك و افزايش قيمت ميشود.
فارس: روزانه حدود چند قرارداد در معاملات آتي سكه منعقد ميشود؟
سهرابي: شنبه هفته گذشته سه هزار و 700 قرار داد تحويل ارديبهشت، تير و شهريور بسته شد،يعني چيزي حدود 37 هزار سكه. زيرا قرارداد ها 10 سكه اي است، اما در بازار سبزه ميدان زير 10 هزار سكه معامله مي شود و قيمت اين 10 هزار سكه در بازار آزاد تعيين كننده قيمت در بورس است،در حالي كه بايد برعكس باشد. البته تعداد قراردادها بستگي به روند قيمت سكه دارد، اگر قيمتها افزايشي باشد تعداد قرار دادها افزايش خواهد يافت و برعكس،بنابراين با توجه به حجم بالاي قراردادها در معاملات آتي بورس بهترين مكانيزم و ابزار براي كنترل قيمت است.