بورسي كه طلا را از سكه انداخت
به گزارش خبرنگار اقتصادي خبرگزاري فارس، در هر اقتصادي چند بازار اعم از سنتي و مدرن مانند بازارهاي طلا، املاك، ارز ، سهام، پول، كالا و خدمات وجود دارد كه به فراخور ديدگاه و خواستههاي مسئولان و رغبت مردم و باز و بسته بودن فضاي كسب و كار و ديگر متغيرها يك يا چند بازار بيش از ديگر بازارها مورد توجه عموم قرار ميگيرد.
در اين ميان مردمان و دارندگان پس انداز كشورهاي جهان اول سالهاست از بازارهاي سنتي مانند بازار پول ، املاك (مسكن)، كالا فاصله گرفته و اكثر سرمايههاي مازاد و غير مولد به سمت بازار مدرن سهام و انواع اوراق بهادار و ابزارهاي مالي متنوع حركت ميكند.
اين روند منجر به حذف تقاضاي كاذب ، تأمين منابع مالي براي شركت ها و حضور بينالمللي بنگاههاي مختلف در اقصينقاط جهان و افزايش رشد بهرهوري و اشتغال و مهمتر از همه كنترل و كاهش نرخ تورم شده كه ناشي از اصرار متوليان اين دسته كشورها به اقتصاد مبني بر بازار محور است. اما در ميان اكثر كشورهاي توسعه نيافته، بازارهاي سنتي و دلال بازي و نزول دادن سرمايه مورد توجه دارندگان سرمايههاي كوچك و متوسط و گاه بزرگ واقع ميشود كه نتيجهاي جز افزايش نرخ تورم و عدم رشد اقتصادي مناسب و نرخ بيكاري بالا ندارد.
در اقتصاد ايران هم ساليان سال بازارهاي سنتي مانند مسكن، پول و ارز، سكه و طلا و حتي حوالههاي خودرو، سيمكارت تلفن همراه دولتي و غيره گزينه اول مردم عادي و سرمايهدارهاي بزرگ و كوچك بود و بازار سهام به رغم تأسيس و شروع در 15 بهمن 1346 پذيراي بسياري اندكي از سرمايهگذاران بوده و هست به طوري كه به رغم عمر 44 ساله بورس اوراق بهادار همچنان حدود 3 ميليون و 300 هزار نفر از جمعيت 75 ميليون نفري كشور داراي كد سهامداري بوده و از اين تعداد كمتر از 2 ميليون نفر به عنوان سهامدار فعال شناخته شدهاند.
اين وضعيت ناخوشايند حضور مردم در بازار سرمايه هرچند به نفع عدهاي قليل از سهامداران حرفهايي و كارگشته است تا در محيطي كمتر شناخته شده قادر به كسب سودهاي حداقل 50 و 100 درصدي در سال باشند اما توسعه و توجه تاريخي به بازارهاي سنتي موجب شده تا علاوه بر وضعيت اشتغال و بهرهوري و رشد اقتصادي، آرزوي رسيدن به تورم تك رقمي هم يا محقق نشود يا در صورت تحقق از عمر كوتاه و حداكثر چندماهه برخوردار باشد.
اين درحالي است كه با در نظر گرفتن رويكرد جديد دولتمردان در چند وقت اخير و تأكيد مسئولان بر تقويت بازار سرمايه و حركت از اقتصاد بانك پايه به سمت بازار محور، به نظر ميرسد در صورت پيادهسازي برنامهها و اجراي كامل اصل 44 و قانون برنامه پنجم (كه طبق ماده 99 اين قانون همه شركتهاي سهامي عام بايد نزد سازمان بورس به ثبت برسند) ميتوان در آينده شاهد حركت سرمايههاي خرد و متوسط و بزرگ مردمي و نهادهاي مالي به سمت بازار سهام و انواع ابزارها واوراق بهادار بود.
در اين ميان جريان ها و رويدادهايي چون ركود شديد بازار سنتي مسكن (كه در اكثر مواقع با تقاضاي كاذب مردم و دارندگان سرمايه روبهرو بوده) طي چند سال اخير و كاهش نرخ سود بانكي در سال جاري ميتوانند نويدبخش توسعه بازار سرمايه باشند به شرطي كه در كنار اقدامات زيرساختي سازمان و شركت بورس و فرابورس مانند راهاندازي معاملات آنلاين، تصويب قوانين توسعهاي و مورد نياز، تعريف و راهاندازي ابزارهاي جديد مانند معاملات آتي سهام و صكوك، سازمان خصوصيسازي هم به عنوان متولي اصلي واگذاريها از قافله عقب نمانده و در برابر ورود سرمايههاي جديد به بازار سهام، اقدام به واگذاري و عرضه خرد شركتهاي جديد كند.
در اين ميان با نگاهي به وضعيت بازدهي دو بازار سكه و طلا و بازار سهام طي سال گذشته و 6 هفته سال جاري مشخص مي شود در كنار تجهيز و تخصيص بهينه منابع مالي ، سرمايه گذاران آگاه و حرفه ايي بازار سهام بسيار بيشتر از كساني كه به دلايل مختلف بازار سكه و طلا را انتخاب كرده اند، سود به دست آورده اند كه شايد در هيچ بازار سالم و قانون مدار ديگري چنين سودي در ميان نباشد.
*بازدهي حداكثر 45 درصدي سكه و طلا در سال گذشته
براساس اين گزارش، سال گذشته در برابر تداوم ركود بازار مسكن، اين بازار سكه و گاه بازار ارز بودند كه به عنوان رقيب جدي بازار سهام قد علم كردند و مورد توجه بسياري از دارندگان سرمايه مازاد كشور قرار گرفتند اما بررسي بازدهي سال گذشته و چند وقت اخير اين دو بازار نشان ميدهد بازار ارز كه هيچ، بازار سكه و طلا هم هيچگاه نتوانست و شايد هم هيچ زمان ديگري نخواهد توانست به گرد پاي سهام از لحاظ بازدهي و كسب درآمد در يكسال برسد.
سال پيش هر مثقال طلاي 17 عيار از حدود 118 هزار تومان به حداكثر 171 هزار تومان رسيدتا سرمايهگذاراني كه اين بازار را انتخاب كرده بودند به طور ميانگين 45 درصد بازدهي كسب كنند.ميانگين بازدهي بازارسكه هم (منظور تمام سكه بها آزادي) با در نظر گرفتن رشد قيمت هر قطعه از 268 به 390 هزار تومان به 45.5 درصد رسيد.
*ميانگين بازدهي 85 درصدي بازار سهام
بازدهي سرمايهگذاري در طلا و سكه هم در حالي از ابتداي سال جاري تا هفته گذشته به 11 و 7 درصد رسيد كه ميانگين بازدهي سرمايهگذاري سال گذشته بورس 85 درصد و طي سال جاري 9.5 درصد بود.
اين درصد از ميانگين بازدهي با در نظر گرفتن كاهش و افزايش قيمت سهام همه شركتهاي بورسي محاسبه شده و با بررسي جزئيات بيشتر در بازدهي شركتهاي حاضر در تابلوهاي معاملات مشخص ميشود بسياري از سرمايهگذاران، موفق به كسب بازدهي بيش از 85 درصد در سال گذشته و بيش از 10 درصد در سال جاري شدهاند.
*شركت هايي كه 110 تا 600 درصد سود دادند
بررسيها فارس از بازدهي شركتهاي سهامي عام در سال 89 حكايت از آن دارد از 351 شركت بورسي و فرابورسي 280 شركت بازدهي مثبت و 68 شركت بازدهي منفي داشتهاند. از بين شركتهاي سودده هم سهام 68 شركت بيش از ميانگين بازدهي بازار يعني بالغ بر 85 درصد و 148 شركت بالاتر از نرخ بازدهي 45 درصد سكه و طلا سود به همراه داشتهاند.
در سال جاري هم از بين 328 شركت بورسي و فرابورسي و از ميان 200 شركت با بازدهي مثبت ، سهام 90 شركت بزرگ و كوچك بالاتر از 10 درصد سود دادهاند.
برپايه اين گزارش، سال گذشته بعد از بازدهي حيرتآور و خيرهكننده 659، 565 و 302 درصدي شركت هاي تهران شيمي، قند مرودشت و گروه صنعتي ملي، سهام شركتهاي ايران خودرو، صنايع شيمياي ايران، فيبر ايران، سرمايهگذاري سايپا، پست بانك ،خدمات انفورماتيك، گروه بهمن، چيني ايران، سراميك اردكان، نفت بهران، پلاسكوكار سايپا، نصير ماشين، موتوژن، زامياد، ايران ياسا، سرمايهگذاري توسعه ملي ايران، پتروشيمي شيراز، قند لرستان، ماشينسازي نيرو محركه، سرمايهگذاري رنا، قند خراسان، دارو ابوريحان، كاربراتور ايران، جام دارو، دادهپردازي ايران، مواد داروپخش، سرمايهگذار ي اعتبار ايران، ذغال سنگ نگين طبس، رنگين، پارس مينو، سايپا، گلتاش، نيرو محركه، سموم علفكش، داروپخش، سرمايهگذاري غدير و سرمايهگذاري ملي ايران، قند نقش جهان، مخابرات و چادرملو از 271 تا 110 درصد سرمايه سهامداران خود را افزايش دادهاند.
يعني اگر در ابتداي سال گذشته فردي 10 ميليون تومان در بين اين 40 شركت سرمايهگذاري ميكرد حداقل 11 و حداكثر 27 ميليون تومان ميتوانست سود به سرمايه خود اضافه كند.
اين سوددهي قابل توجه شايد معدود به گروهي از حرفهاي و خوششانسهاي بورس باشد اما بازدهي بيش از 45 درصدي 145 شركت ديگر حكايت از آن دارد كه سال گذشته بورس و بازار سهام بسيار سرتر و پررونقتر از بازار سكه و طلا بود.
*سهامي كه 6 هفته ايي 20 تا59 درصد سود دادند
به گزارش فارس، از ابتداي سال جاري تا هفته گذشته هم كه ميانگين بازدهي بازار سهام 10 درصد، طلا و سكه 11 و 7 درصد بود، سهام شركتهاي قند مرودشت، پتروشيمي فارابي، سرمايهگذاري سايپا، پارس خودرو، پتروشيمي اصفهان، مپنا، سرمايهگذاري گسترش ايران خودرو، خدمات انفورماتيك، كابل تك، ملي سرب و روي، كاغذسازي كاوه، پتروشيمي پرديس، فولاد آلياژي ايران، قندتربت جام، آذرآب، سرمايهگذاري اميد، بانك پارسيان، فروسيليس ايران، سه شركت سرمايه گذاري پارس توشه و بهمن و غدير، مارگارين، شهد، پتروشيمي آبادان، تأمين ماسه، ايران ترانسفو، پتروشيمي شازند، دارو ابوريحان، كابلهاي شهيد قندي، شيشه قزوين، سايپا، نيرو كلر، پياذر، سينا دارو، قند شيرين خراسان و سرمايهگذاري توسعه صنعتي ايران بين 59 تا 20 درصد بازدهي به ارمغان آوردهاند.
*نقاط قوت بازار سهام
اين آمار و مقايسه دو بازار سهام و سكه و طلا براي سال گذشته و سال جاري در شرايطي نشان از برتري بيچون و چراي بازار سهام در افزايش سودآوري سرمايه ها و پس اندازها حكايت دارد كه يكي از نقاط قوت اين بازار امكان سرمايه با هر سرمايه ايي و حق انتخاب از بين 36 صنعت و بيش از 352 شركت بورسي و فرابوسي است اما در بازار سكه و طلا علاوه بر اينكه گزينههاي معامله محدود به چند نوع سكه و چند وزن و عيار و طلا
است بايد افراد سرمايههاي بالايي داشته باشند تا از فرصت سرمايهگذاري بهره بگيرند.
علاوه بر اين قانونمند و متشكل بودن بازار سهام به همراه نقدشوندگي و اطمينان از محل سرمايهگذاري از ديگر مزيتهاي بازار سهام به شمار ميروند كه در بازار طلا و سكه خبري از آنها نيست.