تعريف جرم براي شركتهاي سهام عام غيربورسي كه اطلاعات ندهند

به گزارش خبرنگار اقتصادي فارس، علي صالح‌آبادي در نخستين جلسه مطبوعاتي سال جاري خود با خبرنگاران حوزه بازار سرمايه ضمن تشريح اقدامات سال گذشته و برنامه‌هاي مدنظر سال 90، از مرتكب جرم شدن شركت‌هايي كه تا پايان شهريور نزد سازمان بورس به ثبت نرسند و پيگيري پولشويي در بازار سرمايه خبر داد و در رابطه با دلايل بروز اختلال روز گذشته نرم‌افزار معاملاتي بازار سهام توضيحاتي ارائه كرد.

* مهمترين اقدامات سال گذشته سازمان بورس

وي در رابطه با مهمترين اقداماتي كه سال گذشته از سوي سازمان بورس انجام شد، توضيح داد:‌ در راستاي توسعه بازارها، حق تقدم تسهيلات مسكن در فرابورس از امكان داد و ستد برخوردار شد. به طوري كه قيمت معاملات حق تقدم آن از 120 تا 130 هزار تومان قبل از عرضه در فرابورس به حدود 58 هزار تومان رسيده و خوشبختانه بازار ثانويه آن هم با هدف تأمين مالي مسكن متقاضيان راه‌اندازي شده است. بنابراين بازار سرمايه با اين اقدام به بخش مسكن كشور كمك كرده و هزينه تسهيلات مسكن را كاهش داده است.
صالح‌آبادي با بيان اينكه توسعه بازار سوم فرابورس از ديگر اقدامات انجام شده سال گذشته بود، ادامه داد: با عرضه مزايده ايي شركت ها توسط سازمان خصوصي سازي ، ضمن معاملات 1.7 هزار ميليارد توماني در اين بازار قيمت‌ها هم شفاف شده و روش سنتي واگذاري شركت‌ها به صورت مزايده‌اي و بازگشايي پاكت‌ها منسوخ شده است.
اين مقام مسئول با اشاره به اصلاح دستورالعمل معاملات اوراق بهادار جديد خاطرنشان كرد: با اين اقدام نام بازار معاملات اوراق مشاركت به بازار ابزارهاي مالي نوين تغيير كرده و طي آن مقرر شده علاوه بر امكان معامله اوراق مشاركت دست اول و دوم، داد و ستد اوراق اجاره(صكوك) و گواهي سپرده بانكي مورد داد و ستد قرار گيرد.
صالح‌آبادي توسعه بازار كالايي و افزايش معاملات محصولات كشاورزي از 48 ميليارد تومان سال 88 به 380 ميليارد تومان سال گذشته را از اقدامات مربوط به بورس كالايي قلمداد كرد و گفت: در حوزه ابزارها هم معاملات آتي كالا با افزايش حجم معاملات آن به بيش از 20 ميليارد تومان در روز مواجه شده است. اين درحالي است كه همچنان تأكيد دارم با توجه به پر ريسك بودن اين ابزار فقط افراد مطلع و حرفه‌اي وارد معاملات آتي كالا و سهام شوند.
به گفته وي با تعريف سلف موازي در بورس كالا و مشمول شدن كالاهاي مختلف از اين روش، بورس كالايي با توسعه و رونق و همچنين رشد چشمگير معاملات روبه‌رو خواهد شد.
رئيس هيئت مديره سازمان بورس و اوراق بهادار در بخش اقدامات مربوط به نهادهاي مالي هم خاطرنشان كرد: سال گذشته در حالي يك شركت تأمين سرمايه ديگر شروع به فعاليت كرد كه در سال جاري هم به دو شركت ديگر مجوز داده شده كه با اين اتفاق تعداد شركت‌هاي تأمين سرمايه فعال كشور به 5 شركت خواهند رسيد.تعداد صندوق‌هاي مختلف سرمايه‌گذاري هم به 53 صندوق با ارزش يك ميليارد دلاري رسيده كه شامل صندوق‌هاي سهام و با درآمد ثابت و با تضمين و بدون تضمين سودآوري، صندوق شاخصي و صندوق ارزي است كه مقررات صندوق ارزي ابلاغ شده تا براي سرمايه‌گذاري در ارز و تنزيل گشايش اعتباري به كار گرفته شود.
صالح‌آبادي با بيان اينكه در بخش توسعه نرم‌افزاري هم علاوه بر فعاليت 3 شركت نرم‌افزاري يكي دو شركت ديگر هم در حال نهايي كردن اخذ مجوز براي تجهيز سيستم معاملات آنلاين شركت‌هاي كارگزاري هستند ادامه داد:درحالي هم‌اكنون نيمي از 88 كارگزار بورس اوراق بهادار از امكان آنلاين برخوردارند كه توسعه كدال نيز در برنامه سال جاري قرار دارد. به اين ترتيب كه در آينده‌اي نزديك اين شبكه به بازار اوليه هم تعميم داده خواهد شد تا شركت‌هايي كه نزد سازمان به ثبت رسيده اما بورسي يا فرابورسي نيستند، اطلاعات مربوط به افزايش سرمايه و عرضه عمومي اوراق بهادار را از اين روش به سازمان بورس ارسال كنند.
وي با اعلام ايجاد مركز ثبت‌نام امضاي ديجيتال در سال گذشته، راه‌اندازي بورس همراه، تالار مجازي، تهيه و پخش مجموعه انيميشن‌هاي آموزشي، برگزاري همايش نقش بازار سرمايه در تأمين مالي و برنامه آموزش خبرنگاران را از اقدامات انجام شده در بخش توسعه فرهنگ سهامداري اعلام كرد.
اين مقام مسئول با اشاره به انجام دومين رتبه‌بندي كارگزاران بورس اوراق بهادار در سال گذشته خاطرنشان كرد: به رغم دقيق‌تر و سخت‌تر شدن معيارهاي مدنظر، نتايج به دست آمده از رتبه‌بندي شركت‌هاي كارگزاري نسبت به دوره اول بسيار بهتر بود به طوري كه در دوره اول فقط 3 شركت كارگزاري حائز رتبه الف شدند، اما سال گذشته 11 شركت حائز اين رتبه شدند.علاوه بر اين 69 كارگزار از 88 كارگزار هم در رتبه‌هاي الف، ب و ج قرار گرفتند.
به گفته صالح‌آبادي دستورالعمل راه‌اندازي مشاوره سرمايه‌گذاري، توثيق اوراق بهادار، معاملات آتي سهام، تصويب اساسنامه و اميدنامه صندوق‌هاي سرمايه‌گذاري، تصويب اساسنامه شركت‌هاي پردازش اطلاعات مالي، دستورالعمل اجراي معاملات آنلاين، مقررات صكوك اجاره و تدوين قراردادهاي مربوطه، تسويه پاياپاي بورس كالا، تصويب سبدگرداني و نمونه قراردادها، دستورالعمل انضباطي كارگزاران، نحوه انجام معاملات در بورس و فرابورس، ضوابط انتقال سهام به كاركنان شركت‌ها در عرضه‌هاي اوليه فرابورس، دستورالعمل رتبه‌بندي كارگزاران بورس كالا، تعيين شرايط اشتغال كارگزاران در بيش از يك سمت، اساسنامه نمونه شركت‌هاي سرمايه‌گذاري و هلدينگ، نحوه سرمايه‌گذاري مديران در صندوق‌ها و سبدها و معاملات قرارداد سلف موازي شامل مهمترين مقررات و دستورالعمل‌هاي مصوب سازمان بورس در سال گذشته شدند.

* امكان انتقال آسان شركت ها از فرابورس به بورس

سخنگوي سازمان بورس و اوراق بهادار در بخش ديگري از اظهارات خود به مهمترين برنامه‌هاي سال جاري اشاره كرد و گفت: يكي از اين برنامه‌هاي مدنظر اصلاح دستورالعمل پذيرش شركت‌ها در بورس و فرابورس است تا طي آن شرايط انتقال شركت‌‌ها از فرابورس به بورس تعيين و تعريف شود. در اين حالت شركت‌هاي حاضر در فرابورس در يك روز كاري و به شرط احراز شرايط تعريف شده مانند درصد سهام شناور آزاد و افزايش سرمايه حداقلي به بورس اوراق بهادار منتقل خواهند شد.
صالح‌آبادي در واكنش به اين سوال فارس كه آيا ميزان سرمايه شركت‌هاي مايل به انتقال از فرابورس به بورس تعيين شده يا خير و آيا با اين اقدام از تعداد شركت‌هاي فرابورسي كاسته نخواهد شد، پاسخ داد:‌ اين موضوع و همچنين ديگر شرايط مدنظر هنوز نهايي نشده اما در هفته جاري به نتيجه خواهد رسيد.در پيشنهادات ارائه شده حداقل سرمايه براي حضور شركت‌ها در بازار دوم 20 ميليارد تومان، در تابلوي فرعي بازار اول 50 و تابلوي اصلي100 ميليارد تومان تعريف شده است. همچنين درصد سهام شناور آزاد هم به ترتيب 10، 15 و 20 درصد خواهد بود.
وي افزود: اين در حاليست كه با انتقال شركت‌هاي فرابورسي به بورس، فرابورس از شركت‌ها خالي نخواهد شد چرا كه علاوه بر حضور حداقل 6 ماهه شركت‌ها در فرابورس، با توجه به پذيرش آسان‌تر شركت‌ها و همچنين نوآوري‌هايي كه انجام خواهد شد، اين بازار توسعه خواهد يافت.

*ارتكاب به جرم شركت هايي كه به سازمان اطلاعات ندهند

صالح‌آبادي به كارگيري معاملات اختيار معامله سهام و كالا طي 6 ماهه اول سال را از ديگر برنامه مدنظر سازمان بورس در سال جاري اعلام كرد و با اشاره به ماده 99 قانون برنامه پنجم توسعه مبني بر لزوم ثبت همه شركت‌هاي سهامي عام نزد سازمان بورس خاطرنشان كرد: درحالي سهام همه شركت‌هاي پذيرفته شده نزد سازمان بورس بايد در فرابورس معامله شود كه امكان معامله سهام شركت‌ها بدون پذيرش هم در فرابورس فراهم شده كه البته بهتر است شركت‌ها با پذيرش در فرابورس يا بورس از معافيت مالياتي هم استفاده كنند.
وي با بيان اينكه طبق برآوردهاي اوليه حدود 1500 شركت سهامي عام مي‌توانند نزد سازمان بورس ثبت شده و اقدام به اطلاع‌رساني كرده و سپس شاهد انجام معاملات سهام در فرابورس باشند ادامه داد: اگر شركتي از اين فرصت استفاده نكند و نزد سازمان بورس به ثبت نرسد مي‌تواند به فعاليت‌هاي قانوني خود ادامه دهد، اما بايد از اول مهرماه اطلاعات خود را به سازمان بورس ارسال كند.
صالح‌آبادي در پاسخ به اين سوال فارس كه چنانچه شركتي تا پايان مهرماه نزد سازمان بورس به ثبت نرسد و اطلاعات مربوطه را هم بعد ازمهرماه ارائه نكند با چه آينده‌اي روبه رو خواهد شد، توضيح داد: اگر شركتي از ارائه اطلاعات به سازمان بورس خودداري كند، مرتكب جرم شده و طبق قانون با اينگونه شركت‌ها رفتار خواهد شد.

* ارايه 6 ضابطه براي پياده سازي پولشويي دربازار سهام

اين مقام مسئول با اشاره به بسته پولي سال جاري بانك مركزي و لزوم معامله اوراق مشاركت در فرابورس و بورس ديگر اقدام مدنظر سال جاري سازمان بورس را در ارتباط با قانون پولشويي اعلام كرد و گفت: درحالي با توجه به الزامات اين قانون بايد دستورالعمل‌ها و بخشنامه‌هايي تهيه مي‌شد كه سازمان بورس تاكنون 3 دستورالعمل و 3 بخشنامه را تدوين و به دبيرخانه مربوطه ارسال كرده تا بعد از تصويب شوراي پولشويي و با استانداردهاي جهاني مورد استفاده بازار سرمايه هم قرار گيرد.
صالح‌آبادي ادامه داد: احراز هويت مشتري ، واريز وجه ناشي از خريد و فروش سهام به حساب بانكي و شناسايي معاملات مشكوك از جمله نكات مهمي است كه در تدوين دستورالعمل‌ها و بخشنامه‌هاي ارائه شده مدنظر قرار گرفته است.
وي درپاسخ به اين پرسش فارس مبني بر اينكه آيا اصولا در بازارهاي سرمايه مانند ايران امكان پولشويي وجود داشته و يا خواهد داشت، توضيح داد: در وهله اول و در همه بازارهاي سرمايه دنيا پولشويي وجود ندارد چرا كه هر پولي ابتدا از طريق بانك رد و بدل مي‌شود. بنابراين با توجه به كنترل‌هاي لازم بانكي بازار سرمايه در لايه‌هاي بعدي قرار دارد.

*ديگر اقدامات مدنظر سال جاري

به گفته صالح‌آبادي راه‌اندازي اوراق مرابحه و مضاربه در كنار توسعه صكوك اجاره، راه‌اندازي بورس‌هاي برق و نفت و توسعه بورس كالا، رتبه بندي كارگزاران بورس كالايي، بكارگيري كال‌سنتر براي شركت‌هاي كارگزاري تا چند ماه آينده، ارائه مجوز به صندوق نيكوكاري و خيريه به مانند ديگر صندوق‌هاي فعال، راه‌اندازي صندوق‌هاي قابل معامله در بورس و يا فرابورس در نيمه اول سال و همچنين تعريف شرايط شكل‌گيري مؤسسات رتبه‌بندي در نيمه دوم سال از ديگر اقدامات مهم مدنظر سازمان بورس براي سال جاري است.

*واكنش و راهكارهاي رئيس سازمان به اختلال نرم افزار معاملاتي

رئيس سازمان بورس و اوراق بهادار بعد از اين توضيحات به سؤالات خبرنگاران حاضر پاسخ داد و در برابر پرسش‌هاي خبرنگار فارس مبني بر دليل بروز اختلال روز گذشته نرم‌افزار معاملاتي و راهكارهاي مدنظر براي جلوگيري از تكرار آن در آينده، وضعيت اجراي برنامه راهبري شركتي در سال جاري و همچنين برنامه‌هاي انجام شده در پنج سال اول رياست وي و اقدامات مدنظر براي پنج سال دوم اظهار داشت: بروز اختلالات در نرم‌افزارهاي معاملاتي در همه جاي دنيا كاملا طبيعي بوده چرا كه نرم‌افزارها مانند موجود زنده‌اي هستند كه گاه مريض شده ونقص فني پيدا مي‌كنند.
صالح‌آبادي ادامه داد: روز گذشته در حالي شايعات متعددي در رابطه با دليل بروز اين اختلال منتشر شد كه به طور قطع مي‌گويم هيچ ويروسي و دستكاري عمدي در كار نبوده و فقط نقص فني باعث بروز مشكل شد كه از قرار مسئولان مربوطه از ساعت 8:20 متوجه مي‌شوند كه سيستم پيغام‌ها را نمي‌گيرد.
وي در رابطه با عدم اطلاع‌رساني كافي از سوي مديران شركت مديريت فناوري بورس تهران هم توضيح داد: معمولا مسئولان اين دسته از شركت‌ها به مانند ما رسانه‌اي نبوده و عمدتا مشغول فعاليت‌هاي جاري هستند كه در اين مواقع هم استرس خاص خود را دارند. ضمن اينكه هر نقص فني نياز به بررسي بيشتري داشته و نمي‌توان در زمان كوتاهي اقدام به اطلاع‌رساني كرد.
صالح‌آبادي خاطرنشان كرد: همه جا ممكن است سامانه‌اي دچار مشكل شود اما بحث بر سر چگونگي برخورد است ولي اينكه اطلاع‌رساني دقيقي بايد انجام شود، نكته‌‌اي است كه با آن موافقم و بايد مورد توجه قرار گرفته تا از اين پس گزارش‌ها و اطلاع‌رساني‌هاي لازم در چنين مواردي صورت گيرد.
وي ادامه داد: ‌اما در خصوص رفع مشكل، يك سري راهكارهاي جايگزيني را پيش‌بيني كرده بوديم كه شامل استفاده از سامانه جايگزين و پشتيبان است تا چنانچه مشكلي پيش آيد از آن سامانه استفاده كنيم. در اين رابطه پشتيبان مربوطه خريداري، نصب شده و حتي مراحل آزمايشي را هم طي كرده است اما مسئولان مديريت فناوري نگران استفاده آن در روز گذشته بودند.
به گفته اين مقام مسئول در آينده اين نرم‌افزار پشتيبان بدون اينكه فعالين بازار متوجه شوند براي چند روز به كار گرفته مي‌شود تا نگراني ناشي از استفاده آن در مواقع مشكل‌ساز برطرف شود.اين درحاليست كه در تركيب هيئت مديره شركت مديريت بورس تهران علاوه بر نظارت سازمان بورس مديران بورس اوراق بهادار و كالا و همچنين شركت سپرده‌گذاري مركزي حضور دارند.

*بكارگيري نظام راهبري شركتي در سال جاري

صالح‌آبادي در رابطه با وضعيت بكارگيري نظام راهبري شركتي كه سال گذشته توسط بورس اوراق بهادار نهايي و به سازمان ارائه شده هم توضيح داد: اين مقوله جزو برنامه‌هاي سال جاري ما بوده كه با صدور بيانيه‌اي در اختيار ناشران خواهيم گذاشت اما برخي از موارد آن به دليل اينكه در چارچوب قانون تجارت نيست، نمي‌توان الزام كرد ولي با عنوان رهنمود از شركت‌ها خواهيم خواست كه آنها را مدنظر قرار دهند.

*چند جلد كتاب براي اقدامات 5 ساله

وي در مورد مهمترين برنامه‌هاي پنج ساله حضور در سازمان بورس و همچنين اقدامات مدنظر براي پنج سال دوم هم توضيح داد: اين موضوع در حالي به جلسه مطبوعاتي مستقلي نياز دارد كه حجم معاملات روزانه 4 ميليارد توماني و معامله 5.6 هزار ميليارد توماني سهام در كل سال 84 به هيچ‌وجه قابل مقايسه با داد و ستد بيش از 21 هزار ميليارد توماني در سال گذشته نيست و متغيرهاي كمي و كيفي بازار سرمايه كاملا متفاوت از سال 84 يعني زماني كه قانون بازار اوراق بهادار تصويب و ابلاغ شد، نيست.
صالح‌آبادي ادامه داد: بنابراين بايد به گونه‌اي براي پنج سال بعدي برنامه ريزي كنيم كه شرايط سال 95 بازار سرمايه با وضعيت كنوني قابل مقايسه نباشد كه در اين رابطه بايد به زيرساخت‌هاي لازم و نيازهاي موجود توجه كنيم. همچنين براي آنچه كه انجام داده‌ايم در نظر است كه چند جلد كتاب نوشته شود.

*آماده راه اندازي بورس نفت هستيم

اين مقام مسئول در رابطه با آخرين وضعيت راه‌اندازي بورس نفت در ايران هم توضيح داد: وظيفه سازمان بورس و بورس كالا، پذيرش نفت كوره، بكارگيري نرم‌افزار مربوطه، تصويب دستورالعمل معاملات و آموزش‌هاي لازم بود كه انجام شد. بنابراين هيچ‌كاري براي انجام دادن وجود نداشته و هيچ مشكلي براي معاملات نفت خام و كوره وجود ندارد و اين موضوع به مسئولين وزارت نفت مربوط است.

*كارگروهي براي پذيرش شركت هاي تعاوني در بورس

صالح‌آبادي در بخش پاياني با اشاره به مقدمات راه‌اندازي صندوق تضمين معاملات بورس از طريق كارگروه مربوطه در رابطه با بحث پذيرش شركت‌هاي تعاوني در بورس اوراق بهادار توضيح داد: در حالي شركت‌هاي تعاوني سهامي عام تاكنون درخواستي براي پذيرش نداده‌اند كه در رابطه با پذيرش شركت‌هاي تعاوني متعارف اخيرا كارگروهي با وزارت تعاون تشكيل شده تا ظرفيت‌هاي حوزه تعاون و سازوكارهايي براي اينگونه شركت‌ها تعريف كنيم.
وي در خاتمه به وقف سهام اشاره كرد و گفت: در حالي هم‌اكنون تعدادي از سهام وقف شده‌اند كه مباحث فعلي مربوط به متولي وقف و منظور از حفظ اصل فيزيكي و يا دارايي وقف در كميته فقهي سازمان بورس بررسي خواهد شد تا اين موضوع هم روشن شود.