سناریوهای مختلف در خصوص معامله بلوک ایران خودرو

پیرو انجام معامله بلوک 4.92 درصدی ایران خودرو و خرید آن توسط به اصطلاح یکی از حاتم طایی های روزگار در چهارشنبه هفته گذشته ، در حالی که هنوز گمانه زنی ها در خصوص اینکه کدام یک از آنها دست خود را در کیسه ثمن خود کرده و بهای گزاف 240 میلیارد تومانی این معامله را پرداخت خواهد کرد ادامه دارد ، که فعالان بازار سهام شاهد برخورد ترکش های حاصل از این معامله به دو سهم سرمایه گذاری سایپا و سرمایه گذاری صندوق بازنشستگی هستند که از فردای انجام این معامله افت های قابل ملاحظه ای را (مخصوصاً "وساپا") تجربه کرده اند . البته نمادهای حاضر در گروه خودرو نیز از این سردر گمی ها بی نصیب نمانده و چند روز اخیر را در نوسانات منفی سپری کردند تا حاشیه های این بلوک دامنگیر آنها نیز شود .

براساس گزارش بورس نیوز مسئله ای که باعث منفی شدن "وساپا" و "وصندوق" گردیده مبایعه نامه ای است که با قیمت 5688 ريال بین "وصندوق" ، "شستا" و "ورنا" (نماینده "وساپا") در خارج از بورس امضا شده است .

زیرا بلوک ایران خودرو با اختلافی 71 میلیارد تومانی با مبایعه نامه تنظیمی و به ازای هر سهم 8001 ريال روی تابلوی بورس معامله گردید و حال مشخص نیست که اگر این بلوک توسط همان خریدارانی که خارج از بورس اقدام به تنظیم مبایعه نامه کردند ، خریداری شده باشد ، تکلیف این 71 میلیارد تومان اضافی چه خواهد شد و چه کسی ضرر و چه کسی سود خواهد کرد ؟

در این ارتباط چند سناریو در بین فعالان بازار مطرح شده است که از نظر می گذرد :

سناریوی اول

آیا این مبلغ به سود فروشنده (گروه تأمین اجتماعی) اضافه کرده و باعث ضرر خریدار (گروه سایپا) خواهد شد؟

اگر اینگونه باشد مبلغ 23 تومان از سود هر سهم "وساپا" کاسته خواهد شد و این در حالی است که هنوز حدود 13 درصد از بلوک ایران خودرو روی تابلوی بورس معامله نشده است و اگر قرار باشد بقیه بلوک نیز با همین قیمت معامله شود بالغ بر 61 تومان کاهش سود دیگر نیز در انتظار سرمایه گذاری سایپا به عنوان سر دسته خریداران این بلوک خواهد بود .

اما فروشنده های این بلوک که "شستا" و "وصندوق" می باشند حدود 267 میلیارد تومان سود اضافه ، بابت فروش کل بلوک های ایران خودرو که در مجموع 18.5 درصد از این شرکت می باشد ، کسب خواهند کرد و سرمایه گذاری صندوق بازنشستگی با احتساب 230 میلیون سهم ایران خودرویی که طبق آخرین پرتفوی ارسالی خود به بازار در اختیار دارد حدود 53 میلیارد تومان اضافه بر پیش بینی هایش در صورت های مالی ، کسب سود خواهد نمود که بیش از 7 تومان به ازای هر سهم "وصندوق" خواهد شد .

(شایان ذکر است "وصندوق" قبل از معامله ایران خودرو در یک معامله کد به کد روی تابلوی بورس حدود 100 میلیون سهم دیگر از ایران خودرو را به پرتفوی خود اضافه کرد که در محاسبات فوق با توجه به اینکه پرتفوی جدیدش به بازار ارسال نشده لحاظ نشده است .)

سناریوی دوم

طبق توافقات انجام شده بین طرفین معامله بخشی از ضرری که خریدار بابت افزایش قیمت این معامله در بورس کرده است به فروشنده منتقل شود . در این صورت باز هم مجموعه تأمین اجتماعی با افزایش سودآوری و مجموعه سایپا با زیان مواجه خواهد شد ، البته از سود فروشنده کاسته شده و از ضرر خریدار کم خواهد شد . (مثلاً به صورت 50 درصد تقسیم سود حاصل از واگذاری بین طرفین)

سناریوی سوم

معاملات انجام شده در بورس صوری بوده و طرفین پس از طی تشریفات اداری و قانونی که باید برای قطعیت معاملات در بورس انجام شود ، در پشت پرده بر طبق همان مبایعه نامه تنظیمی در خارج از بورس عمل کنند . در این صورت خریدار و فروشنده سود و ضرری نخواهند کرد و همه چیز مطابق با پیش بینی های قبلی خواهد بود و نه خریدار ضرر می کند و نه فروشنده سود اضافی .

نکته جالب

نکته جالب در خصوص این ماجرا که در بالا سناریوهایی را برای آن مطرح کردیم پرداخت 20 درصد از وجه معامله (بلوک 18.5 درصدی) به صورت نقدی توسط سرمایه گذاری رنا و به وکالت از سرمایه گذاری سایپا به گروه تأمین اجتماعی است که به عنوان وجه التزام برای انجام این معامله به آنها پرداخت گردیده است و می تواند به عنوان سیگنالی عمل کند که خریدار بلوک اخیر 4.9 درصدی ایران خودرو کسی جز گروه سایپا نبوده است .

یک حدس

گفته می شود با توجه به حساس شدن موضوع معاملات سهام خودروسازان در محافل و نهادهای مختلف قانونی کشور ، بازیگران اصلی داستان (گروه سایپا) برای رفع موانع قانونی در حال پیگیری ثبت یک شرکت جدید هستند ، مسئله ای که در ماه های گذشته و به هنگام انجام مناقصه پل خلیج فارس نیز مشابه آن دیده شده بود .

مخصوصاً که جمشید پژویان رییس شورای رقابت نیز در جدیدترین اظهار نظر خود در رابطه با این ماجرا از عدم دخالت شورای رقابت ، اگر سهام خریداری شده پراکنده باشد و امکان ائتلاف برای تعیین هیأت مدیره ایران خودرو وجود نداشته باشد سخن گفته است ولی معلوم نیست که اگر این خریداران پراکنده درمجامع فوق العاده ای که برای انتخاب اعضای هیأت مدیره برگزار می شود رأی های خود را به صورت جداگانه به گروه مورد نظر و طبق توافقات پشت پرده بدهند و در ظاهر هیچ ائتلافی نیز صورت نگرفته باشد ، تکلیف چه خواهد بود ؟

نتیجه گیری

در پایان با توجه به موارد بیان شده به نظر نمی رسد کسی به جز گروه سایپا که قصد نهایی اش ادغام خودروسازان می باشد اقدام به خریداری بلوک اخیر کرده باشد هر چند که گمانه زنی هایی مبنی بر حضور جریانات وابسته به خود ایران خودرو به سرکردگی تعاونی خاص کارکنان ایران خودرو که بلوک 18 درصدی قبلی را نیز خریده بودند در بازار وجود دارد ، و این قصد دارند با حضور خود به عنوان بازیگر دیگری در این جریان معرفی کنند . و البته در این صورت هم خرید ایران خودرو توسط خود ایران خودرو رقم خواهد خورد اتفاقی که قبلاً در خصوص سایپا به آن خرده گرفته شده است .

در هر حال چیزی که واضع و مبرهن است یا ایران خودرو ، ایران خودرو را می خرد یا سایپا ایران خودرو را می خرد زیرا کسی به جز دو غول خودروسازی کشور ، پول ، قدرت و جسارت کافی را برای خرید سهام کارخانه ای که روزانه فقط 2 میلیارد و 400 میلیون تومان ناقابل ، بهره بانکی پرداخت می کند و به یاری تعرفه ها گمرکی زنده است را ندارد .