کم کاری ها از سوی کارگزاران است

بنابر گزارش بورس نیوز چندی پیش در مقاله ای با عنوان "تناقض در اطلاعیه شبکه کدال با واقعیت موجود در بازار سهام" به موضوع افزایش سرمایه شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران پرداخت که به رغم انتشار آگهی ثبت آن در شبکه کدال شایع شده بود تنها بخشی از سهامداران خاص امکان معامله سهم های جدید تعلق گرفته خود را دارند.

البته این موضوع اگر چه با پیگیری خبرنگار بورس نیوز با امیر حمزه مالمیر ، مدیر نظارت بر ناشران اوراق بهادار در میان گذاشته شد و ایشان نیز با روی گشاده به رغم نوع حوزه مسئولیت خود شخصاً موضوع را پیگیری و به نتیجه رساند اما یک موضوع مغفول ماند که البته شرکت سپرده گذاری مرکزی وتسویه وجوه تنها مرجع پاسخگویی در این زمینه است و آن اینکه چرا با وجود انتشار آگهی ثبت افزایش سرمایه ، اقدامات لازم برای سپرده نمودن سهام ناشی از افزایش سرمایه کلید می خورد؟

از طرفی در حالیکه شرکت هایی همچون ایران ترانسفو ، خدمات انفورماتیک و بانک صادرات برنامه افزایش سرمایه خود را انجام داده اند بخشی از این افزایش را که از محل سود انباشته به عنوان حق تقدم به سهامداران خود اختصاص داده اند در سامانه معاملات قابل خرید و فروش نیست ، لذا چرا سهامدار قادر به معامله کردن آنها نیست؟

در این ارتباط خبرنگار ما در گفتگویی که با علی رضا حاجی نوروز مدیرعامل شرکت سپرده گذاری مرکزی و تسویه وجوه ترتیب داد سوالات فوق را مطرح کرد که وی اینگونه پاسخ داد : عملیات سپرده گذاری سهام ناشی از افزایش سرمایه شرکت های بورسی به محض دریافت نامه مدیر نظارت بر ناشران اوراق بهادار ، پوشه های مورد نظر در همان روز و بر مبنای مکانیزم بعد از معاملات (POST TRADE) با فرمول اعلامی سازمان بورس انجام می پذیرد .

با وجود این اظهارات خبرنگار بورس نیوز همچنان قانع نشده و در گفتگویی با حسین زاده معاون مدیریت امور خدمات رایانه ای شرکت سپرده گذاری و تسویه وجوه موضوعات ذکر شده قبلی را جویا شد .

وی ابتدا اعمال بخشی از افزایش سرمایه شرکت ها از محل سود انباشته را تشریح کرد و گفت : در خصوص شرکت های بورسی افزایش سرمایه در حالی رخ می دهد که پذیره نویسی حق تقدم های تعلق گرفته به سهامداران توأم با در نظر گرفتن سهام جایزه بوده و یا بطور جداگانه فقط یکی از این موارد در نظر گرفته شده است . در همین زمینه شرکت ایران ترانسفو افزایش سرمایه خود را براساس هر دو موضوع در نظر گرفته که با اعمال افزایش 400 درصدی سرمایه خود عملاً برای هر یک از سهامداران 4 برگه سهام جدید علاوه بر یک سهم در اختیار خود ایجاد کرده است.

وی ادامه داد : در نماد "بترانس" 100 درصد از افزایش سرمایه از محل سود انباشته اعلام شده که سهامدار از آن بابت مبلغی پرداخت نکرده چرا که شرکت آنرا به عنوان سهام جایزه به سهامداران خود اختصاص می دهد از اینرو تنها برگه ای که پس از اعلام افزایش سرمایه قابلیت خرید و فروش پیدا می کند حق تقدم های ناشی از آن است که از محل آورده نقدی و مطالبات حال شده سهامداران تأمین و سهامدار برای دریافت آنها در صورت تمایل باید مبلغی اسمی آن را پرداخت کند .

در این زمینه در سیستم شرکت سپرده گذاری فایلی تحت عنوان "ح ایران ترانسفو" ایجاد و فرآیند خرید و فروش حق تقدم ها تا پایان مهلت قانونی 60 روزه ادامه می یابد.

این مقام مسئول با بیان اینکه تفاوت در خرید و فروش حق تقدم ناشی از افزایش سرمایه در تکرار یا یک مرحله ای بودن آنها است ، خاطر نشان کرد : پس از اینکه مهلت قانونی پذیره نویسی حق تقدم های ناشی از افزایش سرمایه برای سهامداران پایان پذیرفت برای مدتی نماد آن متوقف و بعد از مشخص شدن میزان مبالغ واریز شده ، شرکت مذکور با تجمیع حق تقدم های فروش نرفته در یک کد ، طی دو تا سه روز دوباره اقدام به پذیره نویسی عمومی آنها منتهی با فرق عدم تکرار معامله در نماد می کند .

حسین زاده یادآور شد : پس از اتمام این فرآیند شرکت به اداره ثبت شرکت ها آگهی ثبت افزایش سرمایه خود را اعلام و به سازمان بورس اطلاع می دهد. از اینجا به بعد شرکت سپرده گذاری تبدیل امتیاز حق تقدم به سهام را آغاز و ادغام در دارایی ها را شروع می کند. از طرفی شرکت سپرده گذاری با ارایه کپی سهم های سپرده شده و دریافت مبلغی از شرکت برای ایجاد برگه سهام جدید خواستار سپرده کردن سرمایه جدید از سوی شرکت می شود که چنانچه شرکت در این زمینه از نظم و انضباط خوبی در فرآیند پذیره نویسی و آگهی ثبت شرکت هابرخوردار باشد ، می تواند در فاصله کمتراز 10 روز فایل ها و تطابق اسناد مالی را انجام داده و اعلام نماید .

وی با بیان اینکه در صورت ثبت سرمایه جدید دریافت مجوز ادغام سهام از بورس به فاصله 30 دقیقه حق تقدم به سهم تبدیل می گردد افزود : تا زمانی که سهام سپرده نشده امکان معامله نداشته و از اینرو تا زمانی که سرمایه جدید ثبت و سپرده نیز نشده ، فرآیند تبدیل حق تقدم به سهام انجام نخواهد پذیرفت .

به گفته حسین زاده چنانچه فرآیند سپرده کردن سهام با بستن نماد پس از آگهی ثبت افزایش سرمایه صورت بگیرد امکان اشکال تراشی ها و ایراد اداره ثبت شرکت ها مبنی بر کافی نبودن ادغام و سایر موارد و نیز رد کردن موضوع افزایش سرمایه مطرح بوده که می تواند باعث ایجاد مشکلات فراوانی شود .

وی افزود : در عین تعلق سهام جایزه با ایجاد فایل جدیدی به نام "ج ایران ترانسفو" صورت می گیرد که اگر چه امکان ادغام همزمان آن با حق تقدم های شرکت وجود دارد اما تا زمانی که سپرده گذاری حق تقدم ها به سهام و نامه موافقت ثبت سرمایه جدید از سوی شرکت ارایه نشود ، سپرده گذاری آن انجام نخواهد شد .

حسین زاده در پایان هرگونه مشکل از بابت معاملات حق تقدم را از سوی کارگزاران دانست و گفت : برخی کارگزاران با سوء استفاده از عدم اطلاع سهامداران همزمان دستور خرید یا فروش حق تقدم را با مثلاً سهام جایزه به سیستم معاملات وارد نمی کنند که بالطبع سیستم نیز آنرا قبول نمی کند . با این وجود در صورت بروز هر مشکلی حداکثر در 24 ساعت پیگیری و برطرف می شود .

در حال حاضر بحث سپرده کردن حق تقدم به سهام منوط به ثبت شرکت و سرمایه جدید بوده که مانعی بزرگ در فرآیند خرید و فروش های سهام است . از طرفی چنانچه این فرآیند طی نشود ، برگه سهام تعهد نشده و امکان انجام معامله وجود ندارد .