روایت داستانی قدیمی و احتمال تکرار یک تجربه تلخ

بنابر گزارش بورس نیوز برای درک بهتر این مطلب باید کمی به سال های قبل برگشت و به کندوکاو علت افت شدید شاخص های بورسی پرداخت .

قدیمی ترهای بورس به یاد دارند که در سالهای 83 – 82 ، قیمت سهام اکثر شرکت های بورسی به حدی رشد کرده بود که نماگر بازار سهام بی محابا در تلاش برای فتح قله های مقاومتی مختلف بود .

در این میان مدیران برخی شرکت های بورسی به فکر افتادند تا با توجه به سرازیر شدن حجم بالایی از نقدینگی در بورس ، برنامه های خود را در زمینه افزایش سرمایه پایه شرکت متمرکز و نسبت به اجرای آن اقدام کنند چرا که معتقد بودند برای جذب منابع مالی ارزان ، بهترین فرصت بوجود آمده است .

از طرفی سرمایه گذاران بورسی نیز به امید سودآوری های سرشار این شرکت ها و اینکه پس از اعمال افزایش سرمایه ، سود مورد انتظار خود را با ارقام بالایی اعلام می کنند ، در افزایش سرمایه ها شرکت و حق تقدم ها را خریداری کردند .

تا این جای کار هیچ اشکالی بوجود نمی آمد اما یک نکته را برخی معامله گران فراموش کرده بودند و آن اینکه برخی سرمایه گذاران متوجه نبودند که با حضور در افزایش سرمایه ها عملاً به خروج نقدینگی از بازار سهام سرعت بخشیده اند .چرا که شرکت های تولیدی و خدماتی و ... با جذب پول های مردم ، عملاً خود فرآیند سرمایه گذاری ها را بر عهده گرفته بودند که معلوم نبود در این زمینه بهتر از آنها عمل خواهند کرد یا نه؟!

نمونه ای که می توان در آن سالها به آن استناد نمود شرکت سرمایه گذاری غدیر بود که با افزایش سرمایه از محل صرف سهام ، حدود 200 میلیارد تومان وجه نقد را در بازار سهام جذب کرد .

در آن روزها شاید بعضی به خاطر آورند که چطور مردم جلوی شعبات برخی بانک ها به منظور پذیره نویسی سهام غدیر در صف ایستاده بودند و بر سر خرید سهم سرمایه گذاری غدیر به مبلغ 540 تومان در بهار سال 83 با یکدیگر به نزاع می پرداختند.

اما در این میان سرمایه گذاری غدیر که حالا جیب هایی پر از پول برای خود دست و پا کرده بود بجای سرمایه گذاری در بورس ، وجوه خود را به بندر امام (ره) در ماهشهر آبادان برد و امروز شرکت هایی همچون پتروشیمی پردیس را به قیمت هر سهم دو هزار تومان به متقاضیان می فروشد.

هر چند باید به این سرمایه گذاری بی نظیر آفرین گفت اما به یادمان باشد که هر سهم شرکت سرمایه گذاری غدیر پس از دو سال و نیم از این ماجرا به این خاطر در سالهای 86 به قیمت اسمی 100 تومانی خود نزدیک شد که دیگر هیچ کس قادر به حمایت از این سهم نبود زیرا سهامداران بجای بررسی و تحلیل صحیح ، پول های خود را به "وغدیر" داده بودند و حالا دیگر مهم نبود که نرخ سهم این شرکت چقدر باید باشد .

سایر شرکت های بورسی نیز به همین ترتیب پول های زیادی از مردم که قصد حضور در بورس داشتند به سمت خود جذب نمودند و در نهایت از توان نقدینگی بازار کاستند .

امروز نیز گویی دوباره همان تجربه در حال تکرار شدن است . حضور در افزایش سرمایه شرکت سرمایه گذاری امید (به روش صرف سهام) و یا خریداری سهام در عرضه اولیه به قیمت گزاف از شرکت هایی همچون سرمایه گذاری غدیر از این دسته اند که به هر شکلی قصد جذب نقدینگی موجود در بازار سهام را دارند.

نکته ای که باید مورد توجه قرارداد شدت خروج نقدینگی های موجود در بازار سهام از سال 83 به بعد بود . بطوریکه پس از جذب وجوه مالی سرمایه گذاران ، روند معاملات در طول سه سال متوالی شیبی منفی داشت.

آری ، شرکت های بیشتری باید وارد بورس شوند اما نباید فراموش کرد قدرت بازار سهام و توانایی معامله گران حقیقی آن به حدی نیست که این حجم از نقدینگی مورد نیاز شرکت ها را تأمین کنند .

در اینجا شاید تصور شود که حقوقی ها هدایت کننده بازار سهام هستند اما در اصل شخصیت های حقیقی هستند که به معاملات رونق بخشیده و سپس حقوقی ها یادشان می افتد که باید چه کنند .

بدیهی است در شرایط فعلی اقتصاد کشور ، برای دوام رونق و اقبال سرمایه گذاران برای حضور در بورس ، باید از سوق دادن نقدینگی های موجود به سمت افزایش سرمایه های سنگین شرکت ها پرهیز شود .

با تمام این صحبت ها خالی از لطف نیست که بدانیم در سال 84 ، اغلب افزایش سرمایه هایی که انجام شد ، نفعی برای سهامدارانشان نداشت. چراکه افزایش نسبی سود در مقابل کاهش قیمت سهام پس از گذشت چند سال اتفاقی است که نارضایتی سهامداران را به دنبال داشته است.

از سوی دیگر با نگاهی واقع بینانه در بازار سرمایه شاهد آن هستیم که برخی پذیره نویسی ها نیز که با نگاهی بلند مدت به انجام رسیده به جای سود ضرر هم داشته است که از آن نمونه می توان به سرمایه گذاری غدیر اشاره کرد که با توجه به پذیره نویسی 540 تومانی و قیمت حدودا 800 تومانی فعلی (با احتساب افزایش سرمایه گذشته) در طی حدوداً 8 سال بازدهی به مراتب کمتر از سپرده بانکی داشته است.

در پایان خاطر نشان می شود اگر چه تصحیح قیمت سهام ، جزء لاینفک بورس اوراق بهادار است اما اینکه برخی با دلیل تراشی های بی مورد همچون نگرانی های سیاسی و یا هدفمند سازی یارانه ها دلایل مذکور را لازمه افت فعلی شاخص های بورسی عنوان می کنند صحیح نبوده زیرا در ماههای گذشته نه تنها در مدیریت کلان سیاسی کشور حتی یک تغییر و یا پس لرزه ای جدی رخ نداده بلکه اکثر شرکت ها نیز با EPS های بالایی روبرو بوده اند .

بنابراین نگرانی اصلی در حال حاضر هضم نقدینگی های موجود در بازار سهام با افزایش سرمایه های سنگین بوده که ممکن است در صورت عدم هوشمندی در رفتار معامله گران بورس تهران با تجربه تلخ اوایل دهه 80 و افت سهم های موجود در بازار به زیر قیمت اسمی آن مواجه شود.