سردبیر نشریه 24: درباره وضعيت كشور دروغ نگوییم

  این صاحب‌نظر سينمايي که به‌طور مستقل راهي جشنواره فيلم كن شده بود در گفت‌وگويي مكتوب با سايت مؤسسه فرهنگي هنري شهيد آويني نقطه‌نظراتي را درباره اين جشنواره و حضور سينماي ايران در آن، ارائه داده بود که در پی می آید:

وي در ارزيابي خود درباره حضور سينماي ايران در بازار فيلم كن به عنوان «فرصت‌سازي تجاري» به عنوان تنها فرصت و منفعت حضور اين جشنواره، گفته است: فرصت‌سازي تجاري اگر به معناي عقد قرارداد براي پخش جهاني فيملها و يافتن بازارهاي جديد عرضه باشد جزو جريان طبيعي سينماست. چيز عجيبي نيست. و هر كشوري بايد از اين فرصت استفاده كند. اگر هم معناي ديگري از «فرصت‌سازي تجاري»‌ در ذهن داريد متوجه‌اش نشده‌ام. به هر حال به اعتقاد من بازار فيلم پررونق كن يكي از بهترين مجال‌ها براي ورود ما به بازار جهاني است و قطعا بايد از آن استفاده كرد.

وي درباره چگونگي حضور فيلم‌هاي ايراني در جشنواره‌هاي خارجي و ‌سياه‌نمايي به عنوان لازمه اين حضور، گفته است: اين بحث بسيار درازي است كه اگر بخواهم پاسخ مكفي به آن بدهم، بايد فيلم ديدن در جشنواره را تعطيل كنم. خلاصه‌اش را بخواهم بگويم مي‌شود اين كه ترديدي در خصومت دنياي غرب با انقلاب اسلامي وجود ندارد، اما راستش نحوه تفسيري كه ما از نقش فستيوالي مثل كن در اين مورد مي‌كنيم با سوءتفاهم‌هاي فراواني روبروست. ببينيد، جشنواره كن منطبق بر همان شعارهاي قانون اساسي فرانسه اداره مي‌شود. همان سه شعار آزادي و برابري و برادري.

وي نوشته است: فعلا كاري به خصومت يا همراهي دولت فرانسه با جريان سياسي خاصي در ايران ندارم. دارم صرفا درباره قواعد جشنواره كن حرف مي‌زنم. اينها الان فكر مي‌كنند حمايت از فيلمسازان معنايش حمايت از آزادي بيان در جهان است. خودشان را موظف به اين مي‌دانند. و البته خوششان مي‌آيد در اين چيزها بدمند، چون جشنواره‌شان را پررونق مي‌كند و خبر و حاشيه مي‌سازد. اتفاقا من معتقدم بر عكس، شما بايد از فيلمسازان وطني بپرسيد كه چرا سوراخ دعا را در اينجا پيدا كرده‌اند و از اين وضعيت سوءاستفاده مي‌كنند و با اغراق در وضعيت كشور ما، در اين طرف دنيا مشتري جلب مي‌كنند. به نظرم اسم اين كاري كه دوستان مي‌كنند فيلمسازي نيست، يك جور بيزنس سياسي است در حوزه سينما.

وي در پاسخ به اين كه «اساساً به نظر شما در تزاحم ميان سياست و سينما حق را بايد به كداميك داد؟ به بيان ديگر اگر فيلمي ساختار سينمايي خوبي داشت ولي در عين حال متضمن بار سياسي گزنده و يا حتي معاندانه با انقلاب اسلامي بود، اين فيلم را بايد تأييد كرد يا رد؟» متذكر شده است: به نظرم بايد ابتدا معلوم كرد فيلمي خوب است يا بد. اگر فيلمي خوب ساخته شده باشد و تاثير مورد نظر فيلمساز را منتقل كند و قصه‌اش را درست تعريف كند، به هر حال فيلم خوبي است، اما حالا مي‌شود به مرحله بعد رفت و گفت اين فيلم خوب، دارد پيام نامطلوبي را منتقل مي‌كند و نيت‌هاي مغرضانه سازنده‌اش را نمايش مي‌دهد. اما وقتي فيلمي خوب نيست، يعني درست ساخته نشده و لكنت دارد و ضعيف است، اصلا دليلي ندارد وقت‌مان را تلف كنيم و درباره مقاصد و نيت‌هاي پشت آن حرف بزنيم. در به قول شما «تزاحم بين سينما و سياست»‌ هم حكم همين است. فيلم سياسي اگر خوب ساخته شده باشد خوب است و مي‌شود درباره هدف و پيامش حرف زد. به اعتقاد من وقتي مي‌گوييم فيلمي خوب است منظورمان اين است كه قواعد سينما را رعايت كرده و درست ساخته شده و اثر مي‌گذارد، هر چند شايد محتواي نامطلوبي داشته باشد.

وي در اين گفت‌وگو در پاسخ به اين پرسش كه «فيلم «به اميد ديدار» رسول‌اف را چگونه ارزيابي مي‌كنيد و به نظر شما فضاي تبليغاتي منفي جشنواره عليه ايران به بهانه اكران اين فيلم، ناشي از چيست؟» گفته است: اولا خواهش مي‌كنم قضيه را جوري بزرگ نكنيد كه به نفع كساني تمام شود كه مي‌خواهند از آب گل‌آلود ماهي بگيرند: من الان در كن هستم و اينجا به هيچ وجه فضاي تبليغاتي منفي وسيعي عليه ايران درست نشده. واقعا قضيه در اين حد نيست. وقتي اين‌قدر بزرگش مي‌كنيد كساني خوشحال مي‌شوند كه اتفاقا دلشان مي‌خواهد تا آن حد بزرگ به نظر برسند كه فضاي جشنواره عظيمي مثل كن را تحت تاثير قرار داده‌اند. اينجا بيش از بيست هزار خبرنگار از رسانه‌هاي جهان و انبوهي آدم اهل سينما از چهار گوشه جهان حضور دارند و هر روز دارند فيلم مي‌بينند. كل جمعيت ديروز كه فيلم آقاي رسول‌اف را ديدند هزار نفر هم نبودند و خيلي‌هاي‌شان هم از كيفيت آن ناراضي بودند. نمايش آن فيلم و حواشي‌اش تنها گوشه‌اي از حوادث ديروز جشنواره را رقم زد و مثلا جايگاهش با استقبالي كه از حضور عوامل فيلم دزدان دريايي كاراييب به عمل آمد قابل مقايسه نبود. اصولا اينجا خبر و ماجرا زياد است و شرايط جوري نيست كه يك موضوع خاص ناگهان حواس همه را پرت كند. بنابراين به اين تصور دامن نزنيد كه ديروز در كن همه چشم‌ها به آن فيلم خيره بود. درباره خود فيلم هم راستش فارغ از همه حواشي، معتقدم فيلم بد و ضعيفي است. داستان پرغلطي دارد و ريتم آزاردهنده‌اي كه تماشايش را دشوار مي‌كند. مشكل اصلي فيلم اين است كه آن‌قدر در مورد وضعيت اجتماعي سياسي امروز كشور اغراق مي‌كند كه ديگر مي‌شود گفت دارد دروغ مي‌گويد، عامدانه يا غيرعامدانه. نمي‌شود براي فيلمي كه دروغ مي‌گويد احترام قائل بود. من اين مشكل را با فيلم «طلاي سرخ» هم داشتم. به نظرم آن فيلم هم در زمان خودش داشت دروغ مي‌گفت.