بررسی عملکرد شش ساله صالح آبادی در یک نگاه و سه پرسش اساسی

سی ام مهر ماه سال 84 خبری روی خروجی خبرگزاریها قرار گرفت که دلالت بر استعفای حسین عبده تبریزی دبیر کل سازمان بورس و انتخاب علی صالح آبادی بجای وی بود.

این خبر در نگاه اول بسیاری از کارشناسان را به انتقاد واداشت زیرا همگان انتظار داشتند که جایگزین دکتر عبده تبریزی فردی دارای پیشینه و سابقه زیاد در حوزه مالی و اقتصادی کشور باشد و حتی آن روزها از کاندیدهایی مثل نهاوندیان رییس فعلی اتاق بازرگانی ، مظاهری وزیر اقتصاد و رییس بانک مرکزی سابق و کبورانی مدیر عامل اسبق صبا تأمین سخن به میان آمد اما به هر حال دکتر صالح آبادی دانش آموخته دانشگاه امام صادق توانست بر این کرسی تکیه بزند.

پرهیز از جنجال رسانه ای

صالح آبادی بدون ایجاد هیاهو و بدور از جنجال های رسانه ای برنامه های خود را برای پیشبرد اهداف سازمان بورس تنظیم و کم کم تیم مورد نظر خود را در پستهای کلیدی سازمان بورس مستقر کرد بطویکه بعد از مدتی تقریباً هیچ کدام از مدیران سازمان بورس از افراد با سابقه در دوره های قبل نبودند و همگی کسانی بودند که رییس جدید سازمان با فاکتورهای خاص خود آنها را انتخاب کرده بود که شاید برای کارشناسان زیاد قابل درک نبود.

افزایش ضریب نفوذ بورس در جامعه

اما حاصل این انتخاب طی 6 سال گذشته بی تردید برای بازار سرمایه مناسب بوده است زیرا طی این دوره تحولات بنیادین و شگرفی در بازار سرمایه ایران ایجاد شده بطوریکه امروز کمتر کسی است که در کشور با نام بازار سرمایه (بورس) آشنا نباشد و ضریب نفوذ این بازار در بین اقشار مختلف جامعه به شدت افزایش یافته است بطوریکه در آخرین آمار تعداد سهامداران بورس 4.5 میلیون نفر اعلام شده که حکایت از رشد حداقل 100 درصد نسبت به ابتدای دوره تصدی گری صالح آبادی دارد.

ویژگی های تیم مدیریتی سازمان بورس

ویژگی تیم همراه با دکتر صالح آبادی در بازار سرمایه برخورداری از فاکتور جوانی است بطوریکه به جرأت می توان گفت مدیر بالای 40 سال در این مجموعه حضور ندارد از سوی دیگر دانش بروز این افراد که همگی تحصیلکرده رشته های مرتبط با بازار سرمایه هستند فاکتور مثبت دیگری است ولی شاید جسارت آنها در ایجاد تغییرات مهمترین خصلت این گروه باشد که براحتی با برنامه ریزی قدم در بخشهایی گذاشته اند که بورس را از رخوت قبلی خود خارج ساخته است.

یکی دیگر از این ویژگی های آنان پرهیز از هیاهوی رسانه ای و جناح بازی در تصمیم گیری هاست که توانسته طی این شش سال تیم مدیریتی سازمان بورس را از تغییرات مصون نگه دارد امری که در دولت نهم و دهم بسیار سخت بوده اما این تیم با هوشمندی بالا از این مرحله عبور کرده است و آن قدر پیشرفته که با ارایه بسته های مختلف برای حمایت از بازار سرمایه به دولت توانسته در مقاطع مختلف از این بازار دفاع کند هر چند که قابلیتهای بیشتری نیز در این زمینه وجود داشته که از آن استفاده نشده است.

عملکرد زیرمجوعه های سازمان بورس

چنین خصوصیتهایی در مجموعه سازمان بورس باعث شده که شرکتهای زیر مجموعه این سازمان نیز تا حدودی از این خط مشی پیروی کنند بطوریکه شرکت بورس نیز گامهای مثبتی برداشته است و حتی فرابورس با وجود عمر کم جای خود را بین فعالان عرصه اقتصاد به خوبی باز کرده است اما در سایر شرکتها مثل مدیریت فناوری بورس و سپرده گذاری هنوز جسارت لازم برای تغییرات بنیادین مشاهده نمی شود بطور مثال همگان از سایت مدیریت فناوری انتظار ارایه خدمات بهتر و بدون اشتباه دارند یا از سپرده گذاری می خواهند که نحوه ثبت سهام مخصوصاً پس از افزایش سرمایه یا دریافت سود سهامداران از شرکت ها را به خوبی مدیریت کند که تا کنون اتفاق قابل توجهی در این حوزه ها رخ نداده است.

اقدامات مهم سازمان بورس در شش سال گذشته

1) تصویب قانون جدید بازار سرمایه در آذر ماه سال 1386

2) جداسازی فعالیت سازمان بورس با زیر مجموعه ها از جمله شرکت بورس پس از تصویب قانون بازار سرمایه

3) تشکیل کانون کارگزاران بورس اوراق بهادار

4) تشکیل بازار فرابورس و پذیرش شرکتها و اوراق مختلف در آن

5) راه اندازی ابزار معاملات آتی سهام

6) راه اندازی و تشکیل بورس کالا و معاملات در رینگ کشاورزی، فلزی، پتروشیمی و معاملات آتی سکه طلا

7) راه اندازی و تشکیل بورس انرژی (در شرف تأسیس)

8) راه اندازی و تشکیل بورس نفت (البته هنوز شرایط یک بورس کامل را ندارد)

9) ارایه مجوز پذیره نویسی در بازار اولیه و کنترل این فرآیند به شرکتها

10) صدور مجوز انتشار اوراق تسهیلات مسکن و انجام معاملات در بورس

11) پذیرش سهام شرکتهای بزرگ صدر اصل 44 در بورس و انجام امور خصوصی سازی از طریق بورس

12) راه اندازی سایت کدال و انتشار یکپارچه اطلاعات

13) تهیه بسته های آموزشی و تبلیغی برای معرفی بازار سرمایه (سایت مجازی معاملات، کتاب، سی دی، نرم افزار بورس همراه)

14) راه اندازی معاملات آنلاین تریدینگ

15) تغییر روش بازگشایی نمادها از حراج به آکشن

و ...

صالح آبادی مدیری باتجربه

با این وجود صالح آبادی که حالا دیگر مدیر با تجربه ای برای  کشور است و با صرف زمان شش ساله و فعالیتهای مستمر به این جایگاه رسیده که سکاندار بازاری است که بیشتر از گذشته در اقتصاد سهم دارد و به نظر می رسد دارای توانمندی های موثری است که قابلیت حل و فصل موضوعات در کوتاه ترین زمان ممکن را دارد لذا سعی داریم اشکالاتی که در حال حاضر در سیستم سازمان بورس وجود دارد اعلام نماییم تا وی بتواند با درایت خاص خود این موارد را نیز مرتفع نماید یا حداقل پاسخ آنها را به صور شفاف اعلام کند .

1) تغییر فرمول محاسبه شاخص بورس از سال 1387 بدون اعلام شفاف فرمول جدید و تغییرات آن نسبت به فرمول قدیم علیرغم تذکرات مکرر کارشناسان بازار سرمایه بطوریکه شاخص فعلی با یک فرمول متفاوت از شاخص قدیم محاسبه می شود اما عدد آن در امتداد عدد قبلی شاخص با فرمول قدیم ثبت گردیده است به عبارت دیگر یعنی 2 جنس نا متجانس (سنگ و شیشه) به هم چسبیده اند و از نظر صاحب نظران این محاسبه هیچ مبنای علمی ندارد.

شایان ذکر است با روش فعلی که در یک مقاله بصورت کامل در خصوص نواقص آن سخن به میان خواهیم آورد شاخص بورس طی چند سال آتی دیگر به هیچ عنوان قابل تحلیل با وقایع بازار نیست چون تأثیر سود تقسیمی در مجامع آن قدر زیاد می شود که شاخص کارایی خود را از دست می دهد.

2) تداوم برخورد سلیقه ای کارشناسان بورس علیرغم وجود قانون بازار سرمایه که برای آن زحمات زیادی کشیده شده است تنها با توجه به تبصره 3 دستورالعمل اجرایی توقف نماد معاملاتی اوراق بهادار که در آن تبصره اشاره شده هر گونه توقف با تشخیص دبیر کل سازمان قابل تمدید تا اطلاع ثانوی است که وجود این تبصره عملاً کل قوانین مربوطه را معطل گذاشته است.

همچنین وجود این برخورد سلیقه ای در خصوص قانون رفع گره معاملاتی، ارایه اطلاعیه شفافیت که نمونه های آن بسیار زیاد است و در صورت لزوم ارایه خواهد شد.

3) هر بازاری که بخواهد در سطح کار آیی مطلوب قرار گیرد نیازمند رسانه های شجاع، متعهد و متخصص است که بازار سرمایه نیز بواسطه تبادل مستقیم پول بیش از همه نیازمند چنین شرایطی است اما متأسفانه تا کنون هیچ گونه اقدام در خور توجهی از سوی سازمان برای حمایت مادی و معنوی از رسانه های تخصصی انجام نشده است و هیچ گونه امتیاز یا تسهیلاتی برای این رسانه ها که در خط مقدم شفاف سازی هستند در نظر گرفته نشده بطوریکه هیچ گاه در دعاوی حقوقی که مخاطبان یک مقاله یا خبر با رسانه های تخصصی حوزه بازار سرمایه داشته اند بخش حقوقی سازمان کمکی به این رسانه ها علیرغم اعلام مواضع صحیح نکرده است و موارد دیگر که در این مجال قابل عرضه نیست.

بورس نیوز پس از بررسی های مختلف و تبادل نظر با کارشناسان این سه پرسش را مطرح کرده است و امید دارد با دریافت پاسخ آنها جواب مناسبی به مخاطبان خود ارایه نماید.