پارس جنوبی، نمونه ای دیگر از ناکارآمدی اقتصادی دولت

زمانی در این منطقه شرکت‌های خارجی برای حضور در توسعه فازهای میدان پارس جنوبی به رقابت برخاسته بودند اما اکنون پروژه‌های به خواب رفته و کاهش شدید فعالیت سهم این منطقه گازخیز است، به طوری که دیگر دولت قادر به تامین منابع مالی آن نیست و برای تامین آن مجبور به انتشار اوراق مشارکت شده است که اگر غیر از این باشد بنا بر اطلاعیه شرکت نفت و گاز پارس «طرح‌های برنامه ریزی شده پارس جنوبی با ادامه شرایط فعلی به بهره برداری نمی‌رسند».

از این رومی توان به درستی پروژه پارس جنوبی را که دولت‌های قبلی پس از جنگ تحمیلی با تمام توان به دنبال توسعه آن بودند تا در بهره برداری از آن ایران از کشور همسایه قطر عقب نماند را باید نماد عملکرد اقتصادی دولت نهم دانست.

عملکردی که همواره چه در دولت نهم و چه در دولت دهم باعث افتخار دولتی‌ها بوده و همواره از آن به عنوان کارنامه درخشان یاد کرده‌اند.

 

بر اساس آخرین گزارش‌ها، در حال حاضر ایران روزانه از میدان پارس جنوبی ۲۵۰ هزار بشکه می‌عانات گازی برداشت می‌کند در حالیکه قطر از این میدان روزانه یک میلیون بشکه می‌عانات گازی برداشت می‌کند!

 

براین اساس قطر روزانه با احتساب رقم ۱۲۰ دلار برای هر بشکه می‌عانات گازی، روزانه ۱۲۰ میلیون دلار از این محل درامد کسب می‌کند درحالیکه درآمد ایران ازاین محل ۳۰ میلیون دلار بوده است.

شاید نگاهی گذرا به اقدامات و برنامه‌های کشور قطر برای برداشت از این میدان مشترک ابعاد زیان و خساراتی را که منافع ما را تهدید می‌کند بیشتر آشکار سازد.

قطر برنامه دارد تا سال ۲۰۱۲ میلادی تولید گاز از این میدان مشترک را به ۲۵۰ تا ۲۷۰ میلیارد مترمکعب در سال برساند. این میزان برداشت شامل تولید ۷۷ میلیون تن گاز طبیعی (ال ان جی) راه اندازی دو واحد تبدیل گاز به فرآورده‌های نفتی سبک (جی تی ال) به ظرفیت بیش از ۲۵۰ هزار بشکه در روز و عرضه گاز به طرح صادرات گاز به امارات (دلفین) حدود ۲ میلیارد فوت مکعب در روز است.

موقعیت قطر به عنوان اولین تولیدکننده و صادرکننده ال ان جی جهان به گونه‌ای است که در حال حاضر می‌تواند درپی تقاضای فراوان خریداران جهانی ال ان جی بالا‌ترین قیمت‌ها را دیکته کند.

ارزش قرارداد اخیر قطر با شرکت گاز کره جنوبی به میزان ۲ میلیون و یکصد هزار تن در سال برای مدت بیست سال به نحوی است که قیمت فروش ال ان جی به این شرکت با احتساب نفت هر بشکه ۹۰ دلار به ۱۱ دلار در هر میلیون بی‌تی یو می‌رسد که قیمت نهایی آن برای کره ۱۲ تا ۱۳ دلار خواهد شد. قطر همچنین قرارداد بلندمدت دیگری با شرکت «چوبو الکتریک» ژاپن به میزان ۱ ۵ میلیون تن در سال با قیمتهای مشابه کره جنوبی منعقد کرده است.

قطر تنها از محل فروش گاز طبیعی مایع شده (ال ان جی) تا آخرسال ۹۰، سالانه ۳۷ میلیارد دلار درآمد کسب خواهد کرد و سهم ۲۸ درصدی از تامین کل ال ان جی دنیا را به خود اختصاص می‌دهد این درحالی است که این کشور در سال ۲۰۰۶ میلادی یعنی سال ۸۴ از محل صادرات ال ان جی معادل ۱۱ میلیارد دلار درآمد کسب کرد.

قطر به عنوان شرکت ایران در این میدان بهره برداری از پارس جنوبی را ۱۰ سال زود‌تر از ما آغاز کرده و بنابر محاسبات بین المللی تا سال ۲۰۰۹، این کشور ۴۵ میلیارد دلار بیشتر از ایران از این میدان مشترک برداشت کرده است.

براساس این گزارش، ذخیره بخش ایرانی میدان ۵۰۰ تریلیون فوت مکعب گاز در جا و ۳۶۰ تریلیون فوت مکعب گاز قابل برداشت است که حدود یک سوم (۳۶ درصد) ذخایر گازی ایران و ۵/۵ درصد از ذخایر گازی جهان است.

ذخیره بخش قطری میدان ۱۳۰۰ تریلیون فوت مکعب گاز در جا و ۹۱۰ تریلیون فوت مکعب گاز قابل برداشت است که معادل ۹۹/۹ درصد ذخایر گازی قطر و ۱۴ درصد ذخایر گازی جهان است.

در هر حال، آنچه مسلم است، مخزن پارس جنوبی به عنوان بزرگ‌ترین مخزن گازی به یقین می‌تواند یک اهرم قوی اقتصادی و منبع بسیار مهم سرمایه یی برای مملکت باشد و در صورت استفاده هوشمندانه از این سرمایه عظیم خدادادی، نقش چشمگیری در رونق کسب و کار و افزایش درآمد سرانه و بالا بردن سطح رفاه همه مردم داشته باشد. نمونه این سرمایه گذاری هوشمندانه توسط کشورهای عربی کوچک حاشیه خلیج فارس در سال‌های گذشته انجام شده است و همچنان هم ادامه دارد در حالیکه ما در کشور شاهد خالی شدن عسلویه از سکنه و کاهش فعالیت‌ها در این منطقه هستیم و باید از دولت پرسید پس کجاست این کارنامه درخشان اقتصادی؟آیا این کارنامه درخشان را باید در اختلاس 3 هزار میلیاردی جستجو کرد یا در پروژه های اقتصادی مانند پارس جنوبی و یا در واردات بی رویه اجناس چینی؟!